Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Facultade de Filoloxía  »  Información da Materia

G5041343 - Curso monográfico de lingüística española (Materias optativas especificas do grao) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 6.00
  • Total: 6.0
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 32.00
  • Clase Interactiva Seminario: 16.00
  • Horas de Titorías: 3.00
  • Total: 51.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
  • Departamentos: Lingua Española
  • Áreas: Lingua Española
  • Centro: Facultade de Filoloxía
  • Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: null

Profesores

NomeCoordinador
PENA SEIJAS, JESUS.SI

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo /CLE_01OrdinarioClase ExpositivaSISI
Grupo /CLIS_01OrdinarioClase Interactiva SeminarioSISI
Grupo /TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasNONNON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego


    • Obxectivos da materia
    a) Plantexar algúns problemas centráis na morfoloxía derivativa do español
    b) Estudiar algúns subsistemas específicos de formación de palabras en español
    c) Destacar aqueles aspectos do léxico onde se complementan a morfoloxía derivativa e a lexicografía

    Contidos
    0. O ESTADO ACTUAL DA MORFOLOXÍA
    1. Introducción
    2. Modelos de análise morfolóxica
    2.1. O modelo Items and Distribution
    2.2. O modelo Items and Process

    2. A RELACIÓN DERIVATIVA
    1. Dirección da derivación
    2. Tipos de relación forma-significado
    3. Relación derivativa entre dúas ou máis palabras
    4. Relación derivativa no ámbito dun determinado procedemento de formación de palabras
    4.1. A noción de paradigma derivativo ou tipo de derivación
    4.2. Entre a concurrencia de formacións cun mesmo significado e a concurrencia de significados nunha mesma formación
    4.3. As extensiones semánticas
    4.3.1. Interferencias entre paradigmas
    4.3.2. Afixos que participan en máis dun paradigma
    4.3.3. Dúas ou máis categorías de significado expresadas nunha mesma palabra derivada
    5. Relación derivativa no ámbito dunha mesma palabra. Os denominados ‘paradoxos de encorchetamento’
    6. Estudio dalgúns paradigmas derivativos do español

    3. A MORFOLOGÍA DERIVATIVA E O DICCIONARIO
    1. Morfoloxía derivativa e lexicografía
    1.1. A relación derivativa
    1.2. A competencia derivativa
    1.3. Morfoloxía derivativa e diccionario
    2. Os obxectivos dos diccionarios en canto á información de carácter gramatical
    2.1. A información sintáctica nas las palabras derivadas
    2.2. A información categorial e morfolóxica nas palabras derivadas
    2.3. A economía de entradas (ou artigos)
    2.4. A etimoloxía
    2.5. A formación de palabras cultas: a alternancia radical ‘forma popular / forma culta’ nas series de derivación

    Bibliografía básica e complementaria
    BIBLIOGRAFÍA BÁSICA
    Booij, Geert (2005): The Grammar of words. An Introduction to Linguistic Morphology. Oxford University Press
    Bosque, Ignacio y Violeta Demonte (dirs.) (1999): Gramática descriptiva de la lengua española, Real Academia española, colección Nebrija, Madrid, Espasa-Calpe, caps.66, 68, 69, 70
    Corbin, Danielle, 1987: Morphologie dérivationnelle et structuration du lexique, 2 vols. Tubinga: Max Niemeyer Verlag, segunda parte, cap. 2, apdo. 5: “Distorsions apparentes entre la forme et le sens”: 208-282.
    RAE y ASOCIACIÓN DE ACADEMIAS DE LA LENGUA ESPAÑOLA, 2009: Nueva gramática de la lengua española. Madrid: Espasa.
    Zwanenburg, Wiecher, 1982: “Adjectifs denominaux français comme type de dérivation”, en S. Daalder y M. Gerritsen (eds.), Linguistics in the Netherlands 1982. Amsterdam: North-Holland: 147-155.

    BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
    Alemany Bolufer, José (1920): Tratado de la formación de palabras en la lengua castellana, Madrid, Victoriano Suárez.
    Almela Pérez, Ramón (1999): Procedimientos de formación de palabras en español, Barcelona, Ariel.
    Ambadiang, Théophile (1994): La morfología flexiva, Madrid, Taurus Universitaria.
    Bosque, Ignacio y Violeta Demonte (dirs.) (1999): Gramática descriptiva de la lengua española, Real Academia española, colección Nebrija, Madrid, Espasa-Calpe, caps.66, 68, 69, 70
    Corbin, Danielle, 1984: “Le forme et le sens: discussion”, Quaderni di Semantica V/2: 288-302.
    Fernández Ramírez, Salvador (1986): La derivación nominal (ed. de I. Bosque), Madrid, BRAE, Anejo XL.
    Flaux, Nelly et alii (eds.), 1996: Les noms abstraits. Histoire et théories. Paris: Presses Universitaires du Septentrion.
    Haspelmath, Martin (2002): Understanding Morphology, London-New York, Oxford University Press.
    Jackendoff, Ray, 1975: “Morphological and semantic regularities in the lexicon”, Language 51: 639-671. Traducción castellana, 1979: “Regularidades morfológicas y semánticas en el lexicón”, en Chomsky et alii: La teoría estándard extendida, Madrid, Cátedra: 72-116
    Lang, Mervyn F. (1990): Formación de palabras en español, Madrid, Cátedra, 1992.
    Marchand, Hans, 1963: “On content as a criterion of derivational relationship with backderivation words”, Indogermanische Forschungen 68: 170-175
    Matthews, Peter H. (1974): Morfología. Introducción a la teoría de la estructura de la palabra, Madrid, Paraninfo, 1980.
    Mel'cuk, Igor (1994): Cours de morphologie générale théorique et descriptive. Introduction et première partie: Le mot, Les Presses de l'Univ. de Montréal-CNRS.
    Moreno Cabrera, Juan Carlos (1994): Curso universitario de lingüística general, tomo II: Semántica, pragmática, morfología y fonología, Madrid, Síntesis.
    Rainer, Franz (1993): Spanische Wortbildungslehre, Tubinga, Niemeyer.
    Scalise, Sergio (1984): Morfología generativa, Madrid, Alianza Editorial, 1987.
    Serrano Dolader, David (1995): Las formaciones parasintéticas en español, Madrid, Arco/Libros.
    Spencer, Andrew (1991): Morphological Theory, Oxford, Blackwell.
    Spencer, Andrew y Arnold M. Zwicky (eds.) (1998): The Handbook of Morphology, Oxford, Blackwell
    Varela, Soledad (1990): Fundamentos de morfología, Madrid, Síntesis.
    Varela, Soledad (ed.) (1993): La formación de palabras, Madrid, Taurus Universitaria.
    Yearbook of Morphology (revista editada por Booij y van Marle, que se publica desde 1988)
    Zwanenburg, Wiecher, 1984b: “Word Formation and meaning: Derivation Types”, Quaderni di Semantica V/2: 350-365.

    Competencias
    Tema 1
    a) Obter unha visión panorámica da morfoloxía
    b) Aprender a comentar exhaustivamente as obras máis representativas
    c) Comprender dous dos principáis modelos de análise morfolóxica: Elementos e Distribución, o Paradigma Generativo

    Tema 2
    a) Examinar un dos temas centráis e máis conflictivos da morfoloxía, a denominada ‘relación derivativa’. Finalidade: revisar os distintos nivéis onde se plantexa dita noción e comprender os problemas e contradiccións que xurden, así como as solucións máis plausibeis.
    b) Analizar a relación derivativa entre duas ou máis palabras, no ámbito dun determinado afixo y no ámbito da palabra complexa
    c) Comprensión das denominadas ‘paradoxos de encorchetamiento’, a saber, a discordancia entre a estructura formal e semántica no interior dunha misma palabra

    Tema 3
    a) Explorar a estructura do diccionario dende o punto de vista da morfoloxía derivativa e flexiva
    b) Comprobar aspectos estructuráis dos diccionarios, como a economía de artigos, aa etimoloxía e o tratamento das formacións cultas, máis concretamente, o tratamento de formacións populares e cultas dentro dunha mesma familia léxica (cf. leche/lácteo, cuerpo/corporal, incorporar)
    c) Estudiar o enfoque no diccionario dos distintos tipos de composición, así como do entrecruzamiento (inglés ‘blending’)
    d) Efectuar algunhas propostas lexicográficas para presentar a información morfológica das palabras

    Metodoloxía da ensinanza
    As sesións de clase comprenderán cuestións teóricas e prácticas.
    Posto que son alumnos que están a punto de finalizar o grado, haberá tamén algunhas sesións –entre 6 e 9 en función de la matrícula real– donde os alumnos exporán oralmente algúns puntos do programa. Para iso serán guiados previamente polo profesor nas horas de titoría.

    Sistema de evaluación
    1. Procedimento seguido na ‘oportunidade ordinaria’
    Haberá exercicios prácticos e teóricos que se desenrolarán na clase e fora de clase
    Haberá exposición oral do alumno na clase
    Haberá examen final ou traballo de investigación, según elección do alumno

    2. Procedimento seguido na ‘oportunidade extraordinaria de recuperación’
    Haberá un exame referido á totalidade dos contidos do programa.




    Tempo de estudo e traballo persoal
    O desenvolvemento do curso está calculado para que un estudiante de tipo medio poida realizar o traballo necesario nun tempo equivalente ao invertido nas clases presenciais. Máis importante que no número de horas adicadas resulta o carácter do traballo, que ten que ser realizado en paralelo ao desenvolvemento do curso.