G5041424 - Literatura Hispanoamericana do século XX (Maior en Lingua e Literatura Españolas) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 32.00
• Clase Interactiva Seminario: 16.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Literatura Española, Teoría da Literatura e Lingüística Xeral
• Áreas: Literatura Española
• Centro: Facultade de Filoloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
PEREZ-ABADIN BARRO, MARIA SOLEDAD.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
1.- Coñecer, a través dun enfoque histórico, as principais etapas, movementos, autores e obras da Literatura Hispanoamericana do século XX.
2.- Exercitarse no comentario de textos literarios da etapa estudada para identificar os matices temáticos, formais e estilísticos máis frecuentes e salientrables das letras hispanoamericanas.
3.-Coñecer e manexar os principais materiais documentais e fontes bibliográficas (primarias e secundarias) para acadar autónomamente un máis profundo dominio da disciplina.
4.- Descubrir as características e particularidades básicas da cultura hispanoamericana do século XX (históricas, intelectuais, artísticas) a través dos seus textos literarios.
5.-Comprender e valorar a contribución hispanoamericana do século XX ao conxunto das culturas hispánica e occidental.

Contidos
Tema 1. O Modernismo Hispanoamericano
1.1. Introducción ao movemento modernista
1.2. Os primeiros modernistas.
1.3. A última etapa do Modernismo.

Tema 2. A narrativa hispanoamericana do primeiro tercio de século.
2.1.- A narrativa rexionalista (I): a novela da terra. Rasgos e principais títulos e autores.
2.2.- Narrativa rexionalista (II): a novela da Revolución Mexicana.
2.3.- Narrativa rexionalista (III): a novela indixenista. Rasgos e principais autores.
2.4.- La narrativa de vanguardia. Características, principais autores e obras.

Tema 3. A nova narrativa hispanoamericana.
3.1- O realismo marabilloso
3.2- Narrativa do cono sur: a literatura fantástica
3.3- O neoindixenismo

Tema 4.- Dende ol “boom” ás últimas tendencias da narrativa hispanoamericana.
4.1.- O contexto sociohistórico nos anos 60. O "boom": características, autores.
4.2.- Julio Cortázar.
4.3.- Carlos Fuentes.
4.4.- García Márquez.
4.5.- Da parodia á novela da violencia


Tema 5.- A poesía hispanoamericana do século XX
5.1.- O vangardismo poético en Hispanoamérica
5.2. A poesía hispanoamericana dende a metade do século XX.

A impartición da totalidade da materia está suxeita ás limitacións de tempo e á importancia relativa de cada tema dentro do programa. As profesoras poderán valorar estas circunstancias e aplicar un criterio selectivo ao temario, dedicando maior atención aos autores e obras que consideren oportunos.

Bibliografía básica e complementaria
As profesoras elixirán un dos bloques seguintes para establecer as lecturas obrigatorias da asignatura:
Bloque I:
-Rubén Darío, Azul...Cantos de vida y esperanza. Cátedra, 1995.
-Jorge Luis Borges selección de cuentos. Reprografía
-Juan Rulfo, Pedro Páramo, Cátedra, 1995 // El Llano en llamas. Cátedra, 1997.
-Alejo Carpentier, El reino de este mundo. Alianza, 2009.
-Julio Cortázar, selección de textos. Reprografía
-García Márquez: Los funerales de la mamá grande. Plaza y Janés, 1998.
-Vargas Llosa: Pantaleón y las visitadoras. Alfaguara, 2004.
-Fernando Vallejo: La Virgen de los sicarios. Alfaguara, 1998.
-Selección de poemas de Huidobro, Guillén, Borges e Vallejo, Pablo Neruda, y Octavio Paz na Antología de la poesía hispanoamericana contemporánea de José Olivio Jiménez. Poemas de Ernesto Cardenal e/ou José Emilio Pacheco (Reprografía)

Bloque II:
M. A. Asturias, El Señor Presidente, ed. A. Lanoël-d’Aussenac, Madrid, Cátedra.
A. Carpentier, El reino de este mundo, Madrid, Alianza Editorial, Biblioteca Carpentier (BA 0196)
J. C. Onetti, El astillero, ed. J. M. García Ramos, Madrid, Cátedra.
C. Fuentes, “Aura”, en Cuerpos y ofrendas, Madrid, Alianza Editorial, Literatura (L 5329)
E. Sábato, El túnel, ed. A. Leiva, Madrid, Cátedra.
G. García Márquez, Crónica de una muerte anunciada, Barcelona, Mondadori.
J. Cortázar, Rayuela, ed. A. Amorós, Madrid, Cátedra.
—, Cuentos completos, Madrid, Alfaguara, 2 vols.
-Selección de poemas de Huidobro, Guillén, Borges e Vallejo, Pablo Neruda, y Octavio Paz na Antología de la poesía hispanoamericana contemporánea de José Olivio Jiménez. Poemas de Ernesto Cardenal e/ou José Emilio Pacheco (Reprografía)


Bibliografía complementaria fundamental.
Aínsa, Fernando. Historia de la literatura hispanoamericana. Siglo XX. T. Barrera (coord.). Madrid, Cátedra, 2008.
Brushwood, John. La novela hispanoamericana del siglo XX. Una vista panorámica. México, FCE, 1984.
Debicki, Andrew, Poetas hispanoamericanos contemporáneos. Punto de vista, perspectiva, experiencia, Madrid, Gredos, 1976.
Fernández, Teodosio, La poesía hispanoamericana del siglo XX, Madrid, Anaya, 1991.
Fernández Moreno, César, América Latina en su literatura. México, Siglo XXI y UNESCO, 1972.
Gálvez, Marina, La novela hispanoamericana del S.XX. Madrid, Cincel, 1981.
González Echeverría, Roberto y Puppo Walker, E. Historia de la literatura hispanoamericana (vol. II). Madrid: Gredos, 2010.
Oviedo, José Miguel, Historia de la literatura hispanoamericana, Madrid, Alianza, 1997-2003 (4 vols.).
Rama, Angel, Transculturación narrativa en América Latina, México, siglo XXI, 1982.
Shaw, Donald, Nueva narrativa hispanoamericana, Madrid, Cátedra, 1981.
Sucre, Guillermo, La máscara, la transparencia. Ensayos sobre poesía hispanoamericana, México, Fondo de Cultura Económica, 1985.
Villanueva, D. Y Viña Liste, J.M, Trayectoria de la novela hispanoamericana actual. Madrid, Espasa Calpe, 1991.
VV.AA. La poesía nueva en el mundo hispánico. Madrid: Visor, 1994.
Yurkiewich, Saúl, Fundadores de la nueva poesía latinoamericana, Barcelona, Ariel, 1984.

Competencias
1.- Capacidade de estudo organizado (e distribuido ó longo dun cuatrimestre) dos contidos conceptuais duhna materia e de relacionalos con outros adquiridos nas materias cursadas anteriormente.
2.- Aptitude para percibir as características da literatura hispanoamericana do século XX a través das súas manifestacións documentais.
3.- Posta en valor da contribución hispanoamericana do século XX ao conxunto das culturas hispánica e occidental.
4.- Coñecemento, selección, análise, clasificación e síntesis das fontes bibliográficas da disciplina que permitan ao alumno autonomía na aprendizaxe da mesma.

Competencia específica:
5.- Perfeccionamento da análise crítica ca práctica do comentario de textos literarios hispanoamericanos do século XX. Para esto é necesario o reforzo do hábito de lectura e a sistematización da práctica do comentario.

Metodoloxía da ensinanza
As horas presenciais serán teóricas e prácticas.
As clases teóricas seguirán os temas propostos a través dunha panorámica histórica das épocas ou períodos a estudar. Os profesores realizarán unha breve presentación dos contextos histórico-culturais e da traxectoria dos principaiss xéneros, tendencias ou escoelas, autores e obras do século XX.

As clases prácticas (INTERACTIVAS) poderán basearse en diversas actividades según a marcha do curso. Cabe a posibilidade de realizar algunhas das seguintes, que serían anunciadas oportunamente:

1º.- Comentarios (escritos) de textos literarios.
2ª.- Posta en común e discusión de textos críticos
3º.- Exposicións orais
4.º-Traballos en equipo
5º.- Titorías persoalizadas

Horas Presenciais:
32 horas teóricas
16 horas de prácticas
2 horas para titorías persoalizadas.
2-4 horas para exame.
Total: 48-50 Horas

Sistema de evaluación
CRITERIOS DE AVALIACIÓN.
Realizaráse un exame final que computará o 70% da cualificación global do curso. A parte práctica contabilizará o 30% restante.

O exame será escrito. Consistirá en unha o máis preguntas teóricas e un ou máis comentarios de textos sobre unha pasaxe dunha de las obras de lectura obligatoria. A proba medirá o dominio dos diferentes niveis de análise textual, a asimilación dos conceptos teóricos e a expresión.

O exame poderá conter tamén unha proba de lectura que consistirá na identificación e clasificación dunha serie de citas e fragmentos das obras de lectura obrigatoria.

Valoraráse muy positivamente a lectura das obras recomendadas.

***Nas convocatorias extraordinarias aplicaránse os mesmos requisitos e criterios de avaliación que na ordinaria, debendo entregar o alumno os exercicios prácticos indicados polos docentes da materia no día do exame.


Tempo de estudo e traballo persoal
As horas de traballo autónomo adicaránse fundamentalmente á lectura dos textos obrigatorios, realización de comentarios de texto, a o estudio da materia e a preparación das clases presenciais.

Horas de traballo autónomo.
50-52 horas (aprox.) de lectura comprensiva das obras literarias.
12 horas de lectura de bibliografía secundaria para a ampliación da materia.
12 horas de realización de comentarios de texto y/o preparación de trabajos en equipo
24 horas de estudio da materia e preparación exame.

Total: 98-100 Horas

Recomendacións para o estudo da materia
Espérase que o alumno prepare adecuadamente as clases (debe ler ás obras e textos con anterioridade á presentación dos temas) e faga unha participación activa, informada e pertinente nas clases prácticas (interactivas).


Recoméndase revisar ou poñerse ao día nas técnicas de comentario de textos, incluíndo cuestións de métrica e recursos retórico. Xa que estas técnicas se veñen practicando dende primeiro curso, considéranse capacidades xa coñecidas e adquiridas.

Observacións
Para máis información, pódese consultar a guía docente da materia.