G5071442 - Curso Monográfico de Latín 2 (Materias optativas específicas do grao en Filoloxía Clásica) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 32.00
- Clase Interactiva Seminario: 16.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 51.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Latín e Grego
- Áreas: Filoloxía Latina
- Centro: Facultade de Filoloxía
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| CARRACEDO FRAGA, JOSE. | NON |
| Vázquez Buján, Manuel Enrique. | SI |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo CLE01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
(a) Acadar un coñecemento avanzado dos problemas históricos e conceptuais que presentan as latinidades vulgar, tardía e medieval.
(b) Adquirir un dominio fluído dos mecanismos lingüísticos característicos dos textos do latín vulgar, tardío e medieval.
(c) Familiarizarse coas peculiaridades lexicográficas dos textos do latín vulgar, tardío e medieval, especialmente no que atinxe ás diferenzas cos estadios anteriores do latín.
Contidos
A) Contidos teóricos:
Discusión dos problemas de tipo conceptual das tres “latinidades” que, con criterios diastráticos e diacrónicos, abarca a materia, segundo o seguinte esquema:
(1) O concepto de «Latín vulgar» e a súa historia. Tipos de fontes.
(2) Grandes liñas dos cambios fonéticos e morfolóxicos. Orde de palabras. O léxico. Diferenciacións locais do latín.
(3) Movementos históricos que marcan o desenvolvemento do Latín tardío e medieval: as vagas de invasións bárbaras, o chamado Renacemento carolinxio e o do século XII.
(4) Latín tardío e latín medieval como conceptos cronolóxicos e/ou lingüísticos. Elementos que interveñen na súa configuración: latín “vulgar”, latín dos cristiáns, elementos gregos e románicos.
(5) Escolas e erudición. Lingua formular e lingua viva. Diversidade no Latín medieval.
(6) O latín da Península Ibérica. Rasgos peculiares. Momentos cronolóxicos.
B) Traballo práctico:
Lectura e comentario dos textos que de seguido se indican:
(1) Exeria, Itinerarium (selecta)
(b) Historia Compostellana (selecta)
(c) Xulián de Toledo (selecta da súa variada obra)
Outros textos poderán ser propostos en función do desenvolvemento do curso.
Bibliografía básica e complementaria
A) Edicións e traducións dos textos propostos para o traballo na clase:
Égérie, Journal de voyage. Introduction, texte critique, traduction, notes, index et cartes par Pierre Maraval. / Valérius du Bierzo, Lettre sur la Bienheureuse Egérie. Introduction, texte et traduction par Manuel C. Díaz y Díaz, Paris, 1982
Itinerario de la Virgen Egeria (381-384), por A. Arce, Madrid, 1980.
Exeria, Viaxe a Terra Santa. Traducción, introducción e notas de X. E. López Pereira, Vigo, 1991.
Historia Compostellana, ed. E. Falque, Turnholti, 1988 (CC-CM 70).
Historia Compostelana. Introducción, traducción, notas e índices de E. Falque, Madrid, 1994.
Iulianus Toletanus. Opera. Pars I, ed. J. N. Hillgarth, Turnholti, 1976 (CC-SL 115).
Ars Iuliani Toletani Episcopi: una gramática latina de la España visigoda. Edición y estudio por M. Maestre Yenes, Toledo, 1973.
B) Antoloxías:
M. C. Díaz y Díaz, Antología del latín vulgar, Madrid, 1962.
A. Fontán-A. Moure Casas, Antología del latín medieval, Madrid, 1987.
C) Estudos:
J. N. Adams, The Regional Diversification of Latin 200 BC-AD 600, Cambridge, 2007.
J. Bastardas Parera, “El latín de la península ibérica, 4: El latín medieval”, Enciclopedia lingüística hispánica, I, Madrid, 1959, p. 251-290.
M. Banniard, Viva voce. Communication écrite et communication orale du IVe au IXe siècle en Occident latin, Paris, 1992.
M. C. Díaz y Díaz, “El latín de la península ibérica, 1: Rasgos lingüísticos; 3: Dialectalismos”, Enciclopedia lingüística hispánica, I, Madrid, 1959, p. 153-197; 237-250.
M. C. Díaz y Díaz, “El cultivo del latín en el siglo X”, Anuario de Estudios Filológicos, 4, 1981, p. 71-81.
M. C. Díaz y Díaz, “El latín de España en el siglo VII: Lengua y escritura según los textos documentales”, Le septième siècle. Changements et continuités. Actes du Colloque bilatéral franco-britannique tenu au Warburg Institut les 8-9 juillet 1988, ed. J. Fontaine-J. N. Hillgarth, London, 1992, p. 25-40.
M. C. Díaz y Díaz, “La transición del latín al romance en perspectiva hispana”, La transizione dal latino alle lingue romanze. Atti della Tavola Rotonda di Lingüística Storica. Università Ca’ Foscari di Venezia, 14-15 giugno 1996, a cura di J. Herman, Tübingen, 1998, p. 155-172.
J. Gil, “El latín tardío y medieval (siglos VI-XIII”, R. Cano (coord.), Historia de la lengua española, Barcelona, 2004, p. 149-182.
F. González Muñoz, Latinidad mozárabe, A Coruña, 1996.
M. Goullet-M. Parisse (eds.), Les Historiens et le latin médiéval. Colloque tenu à la Sorbonne les 9, 10 et 11 septembre 1999, Paris, 2001.
J. Herman, El latín vulgar. Edición española reelaborada y ampliada por C. Arias Abellán, Barcelona, 1997.
E. Löfstedt, Late Latin, Oslo, 1959 (trad. italiana: Il latino tardo, Brescia, 1980).
F. A. C. Mantello-A. G. Rigg (eds.), Medieval Latin. An Introduction and Bibliographical Guide, Washington, 1996.
Ch. Mohrmann, Études sur le latin des chrétiens, vol. I-IV, Roma, 1961-1977.
D. Norberg, Manuel pratique de latin médiéval, Paris, 1968.
P. Stotz, Handbuch zur lateinischen Sprache des Mittelalters, Bd.2: Bedeutungswandel und Wortbildung -- Bd.3: Lautlehre -- Bd.4: Formenlehre, Syntax und Stilistik, München, 1996-1998.
V. Väänänen, Introducción al latín vulgar, Madrid, 1975 (edición orixinal francesa, Paris, 1967)
V. Väänänen, “Le problème de la diversification du latin”, Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt, II Principat 29, herausgeben von W. Haase, Berlin-New York, 1983.
V. Väänänen, Le journal-épître d'Égérie (Itinerarium Egeriae). Étude linguistique, Helsinki, 1987.
I. Velázquez Soriano, Las pizarras visigodas (Entre el latín y su disgregación. La lengua hablada en Hispania, siglos VI-VIII), Real Academia Española, Instituto de la Lengua castellano y leonés, 2004.
R. Wright, Latín tardío y romance temprano en España y la Francia carolingia, Madrid, 1989 (versión original inglesa, Liverpool, 1982).
Competencias
(a) Capacidade metodolóxica para a comprensión directa de textos do latín vulgar, tardío e medieval.
(b) Competencia para o manexo da gramática e do léxico dos textos das variantes do latín abordadas na materia, así como das peculiaridades da súa descrición.
(c) Capacidade de caracterización dos textos en función da súa diversidade cronolóxica e xeográfica.
(d) Habilidade na utilización dos instrumentos filolóxicos: léxicos e diccionarios, bases de datos, estudos históricos e gramaticais.
Metodoloxía da ensinanza
A actividade presencial incluirá os seguintes apartados:
(a) Explicación por parte dos Profesores dos temas propostos no apartado V.A.
(b) Lectura de textos escollidos para ilustrar as peculiaridades de cada variante do latín. No traballo sobre os textos, prestarase atención aos procedementos da súa configuración sobre a base da gramática, das fórmulas, da erudición ou de calquera outro elemento.
(c) Nas horas de titoría, que se planificarán ao longo do semestre, os alumnos traballarán na técnica de preparación e codificación de traballos. Tamén se prestará atención á utilización de instrumentos lexicográficos e de bibliotecas virtuais.
Na actividade dirixida non presencial, os profesores tutelarán a elaboración dun traballo de aplicación práctica dos coñecementos a un texto libremente elixido por cada estudante.
Sistema de evaluación
Nas dúas convocatorias oficiais de xaneiro e xuño, os criterios de avaliación serán os seguintes:
(a) O 50% da cualificación corresponderá á asistencia e participación activa nas clases presenciais e nas actividades delas derivadas.
(b) O traballo persoal realizado sobre un texto representará o 50%.
N. B.: Os alumnos que, por calquera razón, teñan dispensa de asistencia, someteranse a unha proba final que terá dúas partes: (a) Responderán a unha pregunta relacionada cos temas teóricos (b) Exame de verificación da comprensión de textos de calquera das tres variantes do latín que abrangue o curso. Asemade, deberán identificar sobre o texto obxecto da proba a súa capacidade de recoñecemento das especificidades que caracterizan o texto proposto.
Tempo de estudo e traballo persoal
Actividades Horas pres. / TD non presencial / Traballo autónomo / Total
Clases expositivas 28 / 0 / 46 / 74
Clases interactivas 15 / 15 / 29 / 59
Titorías en grupo 3 / 0 / 0 / 3
Proba de avaliación 3 / 11 / 0 / 14
Total 49 / 26 / 75 / 150
Recomendacións para o estudo da materia
Recoméndase a continuidade no traballo da materia.