G5081127 - Literaturas de lingua portuguesa (Maior en Lingua Portuguesa e Literaturas Lusófonas) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 32.00
• Clase Interactiva Seminario: 16.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Filoloxía Galega
• Áreas: Filoloxías Galega e Portuguesa
• Centro: Facultade de Filoloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
FEIJO TORRES, ELIAS JOSE.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Portugués

Obxectivos da materia
1. Obxectivos xerais:
Comprender e analizar a produción literaria como un fenómeno social e, en consecuencia,
ser capaz de ler os textos literarios como expresións complexas dunha sociedade concreta e dunhas circunstancias específicas.
Comprender e analizar os discursos producidos en relación á literatura como fenómenos sociais e, en consecuencia,
ser capaz de ler textos críticos e as historias da literatura como expresións complexas de grupos sociais concretos e de circunstancias específicas.
Comprender e asumir a dimensión profesional da análise dos campos literarios e culturais.
2. Obxectivos específicos
Coñecer e estudar os procesos de conformación do canon das distintas literaturas que compoñen o intersistema lusófono e as relacións entre estes a través do coñecemento do marco xeral da produción literaria en cada unha delas e no conxunto do intersistema.
Achegarse ao coñecemento dos mecanismos de difusión e lexitimación literaria no intersistema lusófono.
Comprender fenómenos recentes como a internacionalización dos mercados literarios, os fenómenos mediáticos, etc.
Explorar as posibles aplicacións profesionais da análise dos campos literarios e culturais lusófonos.
Contidos
I. O intersistema lusófono
1. Comprensión de conceptos iniciais
2. Literaturas de Lingua Portuguesa
3. Outros casos de intersistemas lingüísticos. Similitudes e diferenzas
4. Sistema e intersistema
5. Da literatura medieval ao intersistema lusófono
II. O canon do intersistema lusófono: conformación, historia e actualidade
1. Premios: Camões, Jabuti
2. Tratamento nos media: Jornal de Letras, Correntes d'Escritas, Itaú Cultural
3. O ensino nos diferentes contextos lusófonos
III. Os canons dos sistemas literarios da Lusofonia: conformación, historia e actualidade
1. Achegas ao canon portugués
2. Achegas ao canon brasileiro
3. Achegas aos canons PALOP
Bibliografía básica e complementaria
MANUAIS

BUESCU, Maria Leonor Carvalhão História da literatura. Lisboa. Imprensa Nacional – Casa da Moeda. 1994 (2ª ed.)
COELHO; Jacinto Prado (ed.) Dicionário de literatura: literatura portuguesa, brasileira, galetga, estilística literária. 5 vol. Porto. Figueirinhas. 1987 (3ª ed) e actualização (2002-03).
FERREIRA, João Palma Literatura portuguesa: história e crítica. Lisboa. Imprensa Nacional - Casa da Moeda. 1985.
LOPES, Óscar e SARAIVA, António José História da literatura portuguesa. Porto. Porto Editora. 1989.
REIS, Carlos (coord.) História crítica da literatura portuguesa. 9 vol. Lisboa. Verbo. 1991-1996.
BOSI, Alfredo, História concisa da literatura brasileira, São Paulo, Cultrix.
CANDIDO, Antonio, Formação da Literatura Brasileira: Momentos Decisivos, Belo Horizonte, Itatiaia/São Paulo, Edusp, 2 vols.
COUTINHO, Afrânio, A Literatura no Brasil, Niterói, José Olympio-Eduff, vols. 1-5.
MOISÉS, Massaud, Pequeno Dicionário de Literatura Brasileira, São Paulo, Cultrix. 5ª edição atualizada.
RIBEIRO, Maria Aparecida, Literatura Brasileira, Lisboa, Universidade Aberta, 1994.
ALBURQUERQUE, Orlando e Motta, José Ferraz (1998) História da literatura em Moçambique. Braga. APPACDM.
FERREIRA, Manuel (1977) Literaturas africanas de expressão portuguesa. Lisboa. ICALP (2 vol. Col. Biblioteca Breve).
GOMES, Aldónio e Cavacas, Fernanda (1997) Dicionário de autores de literaturas africanas de língua portuguesa. Lisboa. Caminho.
GOMES, Aldónio e Cavacas, Fernanda (1997) A literatura na Guiné-Bissau. Lisboa. GTMECDP.
LARANJEIRA, José Luís Pires (1995) Literaturas africanas de expressão portuguesa. Lisboa. Universidade Aberta.
LEITE, Ana Mafalda (1998) Oralidades & escritas nas literaturas africanas. Lisboa. Colibri.
Mata, Inocência (1992) Emergência e existência de uma literatura (O caso santomense). Linda-a-Velha. ALAC.
MATA, Inocência (1992) Pelos trilhos da literatura africana em língua portuguesa. Pontevedra/Braga. Cadernos do Povo.
MATA, Inocência (1998) Diálogo com as ilhas. Sobre cultura e literatura de São Tomé e Príncipe. Lisboa. Colibri.
SALINAS PORTUGAL, Francisco (2006) 'Literaturas africanas en lengua portuguesa’. Madrid. Síntesis.
Competencias


LECTURAS OBRIGATORIAS (trechos das obras indicadas)
Camões, Luís de, Trechos selecionados de Os lusíadas
Eça de Queirós, Os Maias, primeiro capítulo.
Pessoa, Fernando, seleção de poemas e leituras complementares
Machado de Assis, Memórias Póstumas de Brás Cubas.
Clarice Lispector e Nélida Piñon: seleção de contos.
Lopes, Baltasar, Chiquinho. Lisboa. Nova Vega
Almeida, Germano O testamento do senhor Napumoceno da Silva Araújo. Lisboa. Caminho
Vieira, José Luandino, Luuanda. Lisboa. Edições 70
Pepetela, Yaka. Lisboa. Dom Quixote
Rui, Manuel, Quem me dera ser onda. Lisboa. Cotovia
Couto, Mia, Terra sonâmbula, Caminho, Lisboa
Competencias
Visión dos procesos culturais de forma crítica, atendendo, como profesionais, máis ás funcións que aos procesos estéticos.
Adquisición de coñecementos básicos sobre teoría da literatura e da cultura complementarios aos estudados en materias específicas.
Iniciación aos métodos de investigación (investigación indutiva e dedutiva, ferramentas empíricas).
Distinción entre o xuízo crítico e o xuízo de valor.
Elaboración de lecturas e xuízos críticos.
Aplicación práctica dos coñecementos teóricos ou de contido adquiridos na materia
Iniciación ás ferramentas básicas de exposición e divulgación: elaboración de traballos propios e orixinais e exposición pública dos traballos.
Metodoloxía da ensinanza
A metodoloxía escollida esixe a presenza continuada nas aulas e a realización das lecturas e dos exercicios marcados. O obxectivo é que os e as estudantes aprendan a realizar traballos de investigación e documentación de forma autónoma e que mediante estes traballos amplíen os contidos proporcionados a través do seguimento do programa.
Todos os materiais precisos para o seguimento da materia pendurados na aula virtual ou, de non ser posible, será aí indicada a forma de conseguir a eles.
As clases serán, salvo excepcións, interese, esperando-se a participación activa do alumnado.
Sistema de evaluación
Asistencia activa ás clases (inclúe presentación de traballos e realización de exercicios) 40%. Esta parte pode ser recuperada a través da proba final oral e / ou escrita.
Realización de traballos e exercicios obrigatorios fóra das aulas: 50%
Realización de exercicios voluntarios: 10%
Convocatoria de xullo: o sistema de avaliación será o mesmo en todas as convocatorias.
Tempo de estudo e traballo persoal
Estudo e preparación de actividades programadas na aula 20
Sesións de seminario e outras específicas ... 15
Realización de traballos de diverso tipo 25
Lecturas 45
Preparación de probas 4
Outras actividades (charlas, películas, etc) 6