G5081235 - Xéneros literarios italianos : Teatro (Maior en Lingua e Literatura Italianas) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 32.00
- Clase Interactiva Seminario: 16.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 51.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Filoloxía Francesa e Italiana
- Áreas: Filoloxía Italiana
- Centro: Facultade de Filoloxía
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| GUTIERREZ CAROU, JAVIER. | SI |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo CLE01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
O obxectivo principal desta materia é ofrecer ao alumno unha visión global dos xéneros teatrais, especialmente daqueles cun maior desenvolvemento na tradición literaria italiana, dende a Idade Media ata os nosos días. Os alumnos, ademais, recibirán a formación teórica e práctica necesaria para afrontar a análise dos textos teatrais.
Contidos
1.- Teatro e dramaturxia.
1.1.- O texto.
1.1.1.- Texto e paratexto.
1.1.2.- Acto, escena, cadro.
1.1.3.- Personaxes (análise psicolóxica e actancial).
1.1.4.- Lugar e tempo.
1.2.- O espectáculo.
1.2.1.- Os recintos. O teatro á italiana.
1.2.2.- O espazo do escenario.
1.2.3.- Decoracións, máquinas, músicas.
2.- Os xéneros teatrais en Italia.
2.1.- Os protoxéneros medievais e humanistas: a lauda e a “sacra rappresentazione”.
2.2.- A comedia e o drama burgués.
2.2.1.- A comedia no Renacemento: Ariosto, Machiavelli, Aretino, Ruzzante.
2.2.2.- Goldoni e a reforma da comedia no “Settecento”.
2.2.3.- Alternativas á reforma goldoniana: Carlo Gozzi.
2.2.4.- O drama burgués do “Settecento” ao “Ottocento”.
2.3.- A “commedia dell’arte”.
2.3.1.- Límites cronolóxicos.
2.3.2.- Actores, personaxes e máscaras.
2.3.3.- “Canovaccio”, “generico”, “tirata” e “lazzo”.
2.3.4.- A fixación dos textos e a conceptualización: Flaminio Scala e Andrea Perrucci.
2.4.- A fábula pastoral.
2.4.1.- O nacemento do xénero. A “Aminta” de Tasso.
2.4.2.- Do Manierismo ao Barroco: Guarini e “Il pastor fido”.
2.5.- A traxedia.
2.5.1.- A traxedia nos ss. XVI e XVII: Trissino, Giraldi Cinzio, Della Valle.
2.5.2.- A traxedia nos ss. XVIII e XIX: Alfieri e Manzoni.
2.6.- O “melodramma”.
2.6.1.- O nacemento dun xénero.
2.6.2.- O “melodramma” nos ss. XVII e XVIII.
2.6.3.- O “melodramma” do XIX e a decadencia do xénero.
2.7.- Formas e autores entre os ss. XIX e XX.
2.7.1.- O drama “verista”: Verga.
2.7.2.- Pirandello e o “desdobramento”.
2.7.3.- De Filippo.
Bibliografía básica e complementaria
1.- Lecturas obrigatorias
Goldoni, C., Il teatro comico, en Id., Il teatro comico. Memorie italiane (a cura di G. Davico Bonino), Milano, Mondadori, 1983.
Le metamorfosi di Pulcinella, en Fasani, L. (a cura di), Teatro del Seicento, Milano-Napoli, Ricciardi, 1956.
2.- Manuais e enciclopedias
Apollonio, M., Storia del teatro italiano, Firenze, Sansoni, 19814 (1938-1950), 4 vols.
Brioschi, F. - Di Girolamo, C. (a cura di), Manuale di letteratura italiana. Storia per generi e problemi, Torino, Bollati Boringhieri, 1995, 4 vols.
D’Amico, S. (dir.), Enciclopedia dello spettacolo, Roma, Unedi, 1975-1978, 12 vols.
De Marinis, M., Semiotica del teatro: l’analisi testuale dello spettacolo, Milano, Bompiani, 2002.
Lari, L., Dramma, Bari, B. A. Graphis, 2000.
Molinari, C. - Ottolenghi, V., Leggere il teatro: un manuale per l’ analisi del fatto teatrale, Firenze, Vallecchi, 1985.
Ryngaert, Jean-Pierre, L’analisi del testo teatrale (trad. di Letizia Volpini), Roma, Audino, 2006.
Segre, Cesare, Teatro e romanzo, Torino, Einaudi, 1984.
Spang, Kurt, Teoría del drama. Lectura y análisis de la obra teatral, Pamplona, Eunsa, 1991.
3.- Bibliografía de consulta
1.- Teatro e dramaturxia.
Gómez, José Antonio, Historia visual del escenario, Madrid, J. Garcia Verdugo, 1997.
Marotti, Ferruccio, Lo spazio scenico. Teorie e tecniche scenografiche in Italia dall’età barocca al Settecento, Roma, Bulzoni, 1974.
2.- Os xéneros teatrais en Italia.
2.1.- Os protoxéneros medievais: a lauda e a “sacra rappresentazione”.
Falletti, Clelia, Le grandi tradizioni teatrali: il Medioevo, Roma, Bulzoni, 2004.
2.2.- A comedia e o drama burgués.
Alberti, C., Goldoni, Roma, Salerno Editrice, 2004.
Beniscelli, A., La finzione del fiabesco. Studi sul teatro di Carlo Gozzi, Casale Monferrato, Marietti, 1986.
Bordin, M. - A. Scannapieco, Antologia della critica goldoniana e gozziana, Venezia, Marsilio, 2009.
Ferrone, Siro, La vita e il teatro di Carlo Goldoni, Venezia, Marsilio, 2011.
Scannapieco, A., Gozzi: la scena del libro, Venezia, Marsilio, 2006.
2.3.- A “commedia dell’arte”.
Fernández Valbuena, María Isabel (ed. y trad.), La Comedia del Arte: materiales escénicos, Madrid, Fundamentos, 2006.
Taviani, Ferdinando - Schino, Mirella, Il segreto della Commedia dell’Arte. La memoria delle compagnie italiane del XVI, XVII e XVIII secolo, Firenze, La Casa Usher, 1992.
Tessari, Roberto, La Commedia dell’Arte: la maschera e l’ombra, Milano, Mursia, 1989.
Vescovo, Piermario , “Farvi sopra le parole”. Scenario, ossatura, canovaccio, «Commedia dell’arte. Annuario internazionale», III (2010), pp. 95-116.
2.4.- A fábula pastoral.
Perella, Nicolas J., The critical fortune of Battista Guarini’s “Il pastor Fido”, Firenze, Olschki, 1973.
Da Pozzo, Giovanni, L’ambigua armonia. Studio sull’”Aminta” del Tasso, Firenze, Olschki, 1983.
2.5.- A traxedia.
Raffaelli, Sergio, Semantica tragica di Federico della Valle, Padova, Liviana, 1973.
Luciani, Paola, L’autore temerario. Studi su Vittorio Alfieri, Firenze, Società Editrice Fiorentina, 2005.
Bottoni, Luciano, Drammaturgia romantica. Il sistema letterario manzoniano, Pisa, Pacini, 1980-1984, 2 voll.
2.6.- O “melodramma”.
Arruga, Lorenzo, Il teatro d’opera italiano: una storia, Milano, Feltrinelli, 2009.
Coletti, Vittorio, Da Monteverdi a Puccini: introduzione all’opera italiana, Torino, Einaudi, 2003.
Sala di Felice, Elena, Metastasio. Ideologia, drammaturgia, spettacolo, Milano, Angeli, 1983.
Competencias
O alumno deberá coñecer a historia dos xéneros teatrais italianos (características, desenvolvemento diacrónico, autores e obras) e ser quen de realizar unha correcta análise dun texto teatral.
Metodoloxía da ensinanza
As clases desenvolveranse en italiano, aínda que se recorrerá ao galego ou ao castelán naquelas situacións en que as competencias lingüísticas do alumno, aínda en formación, o requiran.
As clases expositivas alternarán as explicacións teóricas con lecturas e exercicios prácticos guiados polo docente. Nas clases interactivas os alumnos practicarán a análise de textos teatrais italianos. Para isto, o docente indicará, coa antelación suficiente, os textos teatrais obxecto de comentario para, posteriormente, seren expostos e corrixidos durante as clases.
Sistema de evaluación
VI.1.- Alumnos que asistan con regularidade a clase (ausencias non superiores ao 10% de horas lectivas). Os alumnos que asistan con regularidade a clase realizarán un exame final e un traballo de investigación persoal individual. A avaliación se realizará tendo en conta os seguintes criterios:
- Participación activa nas clases (10% da cualificación final).
- Exame final dividido en dúas seccións: na primeira parte o alumno deberá responder a preguntas de carácter teórico sobre os puntos expostos no programa da materia e, na segunda, realizar un comentario dun texto literario italiano (similar aos estudados en clase, pero non necesariamente uno deles; 60% da cualificación final).
- Un breve traballo en italiano sobre un tema determinado previamente co profesor (30% da cualificación final).
O traballo de investigación, obrigatorio para todos os alumnos (de entre 7 e 10 páxinas duns 2500 caracteres por páxina incluíndo espazos), será enviado en formato dixital ao enderezo javier.gutierrez.carou@usc.es antes das vacacións de Nadal. Para a súa realización terase en conta o seguinte esquema:
Tema: Desenvolvemento dun tema concreto e específico determinado de común acordo polo profesor e o alumno, correctamente documentado e cunha aportación persoal orixinal.
Metodoloxía: O traballo deberá presentar os seguintes apartados:
1.- Índice ou esquema dos contidos tratados.
2.- Introdución metodolóxica e temática.
3.- Desenvolvemento do tema.
4.- Conclusións.
5.- Bibliografía e notas pertinentes.
Lingua: O traballo estará redactado en italiano (aspecto que será valorado), galego ou castelán.
VI.2.- Alumnos que non asistan con regularidade a clase (ausencias superiores ao 10% de horas lectivas).
Os alumnos que non asistan a clase, ademais do exame e o traballo de investigación indicados no subapartado anterior, deberán entregar outro traballo, de carácter compilatorio (de entre 7 e 10 páxinas duns 2500 caracteres por páxina incluíndo espazos), cuxo tema e estrutura serán concordados co profesor antes do 15 de outubro de 2013. Este traballo será enviado en formato dixital ao enderezo javier.gutierrez.carou@usc.es antes das vacacións de Nadal.
Este traballo compilatorio estará redactado obrigatoriamente en italiano.
Os alumnos que non asistan regularmente a clase deberán comunicarllo ao profesor nos seguintes quince días tras a formalización da súa matrícula para determinar a tarefa complementaria que deberán realizar.
Tempo de estudo e traballo persoal
Con esta materia obtéñense 6 créditos. Catro horas semanais de estudo persoal e lectura crítica deberían ser dabondo para superar a materia. O breve traballo de investigación prevé ademais un tempo de entre 20 e 30 horas.
Recomendacións para o estudo da materia
Recoméndase estudar diariamente, preparar individualmente os comentarios de texto indicados polo docente e consultar e ler os manuais e obras de consulta recomendados na bibliografía.
Observacións
Lémbrase aos alumnos que o profesor poderá pórse en contacto con eles a través do enderezo de correo electrónico que figure na súa ficha dixital da USC.