G5081249 - Principios de lingüística románica (Maior en Filoloxía Románica) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 32.00
• Clase Interactiva Seminario: 16.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Filoloxía Galega
• Áreas: Filoloxía Románica
• Centro: Facultade de Filoloxía
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
FIDALGO FRANCISCO, ELVIRA.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
. Mostrar as vantaxes dunha visión global da evolución do latín ás linguas románicas para comprender mellor os mecanismos internos de cada lingua románica en particular.
. Introducir o alumnado nos conceptos básicos e fundamentais que o capaciten para acceder ós contidos específicos da materia, que se desenvolven máis pormenorizadamente no "maior" en Filoloxía Románica.
. Permitir ós estudantes que decidan cursar un "minor" en Filoloxía Románica iniciarse nas características e obxectivos da materia e proporcionarlles mecanismos e instrumentos que lles faciliten profundar nos seus contidos.
Contidos
I. ASPECTOS XERAIS

1. Lingüística románica: definición, obxectivos e finalidade, alcance xeográfico e cronolóxico. Relacións coa lingüística xeral e coas lingüísticas románicas especializadas.
2. Principais correntes e métodos no estudo da lingüística románica.
3. Latín escrito e latín falado. A evolución do latín ás linguas románicas: causas externas e evolución interna.
4. Situacións de contacto e préstamos lingüísticos. Substratos e superstratos. Importancia destes elementos na evolución das linguas románicas.

II. EVOLUCIÓN DO LATÍN ÁS LINGUAS ROMÁNICAS

1. O latín: orixe, situación e expansión. Latín literario e latín falado. Os conceptos romanus, romanicus e Romania.
2. O latín vulgar e o protorromance. Fontes para o seu coñecemento.
3. Latín vulgar e Protorromance. Fonética.
3.1. Os riscos suprasegmnentais. O acento.
3.2. Evolución do sistema vocálico.
3.3. Evolución do sistema consoántico.
4. Latín vulgar e Protorromance. Morfosintaxe: o substantivo e o adxectivo.
4.1. Evolución do sistema nominal. O substantivo:
Clases flexionais. As categorías de xénero, número e caso.
4.2. O adxectivo e os seus tipos.
Os graos do adxectivo e a expresión da comparación.
5. Latín vulgar e Protorromance. Morfosintaxe: determinantes e pronomes.
5.1. A expresión da determinación e a aparición do artigo determinado.
5.2. O pronome persoal. Os demostrativos.
5.3. Posesivos, indefinidos, relativos, numerais.
6. Latín vulgar e Protorromance. Morfosintaxe.
6.1. Análise morfolóxica do verbo latino. Clases flexionais: as conxugacións.
6.2. Tema de presente, tema de perfecto.
6.3. A expresión da diatese: a voz pasiva
6.4. Principais innovacións do protorromance: as formas analíticas para a expresión do perfecto e do futuro.
7. Latín vulgar e Protorromance. Morfosintaxe.
7.1. Adverbios.
7.2. Preposicións
8. Latín vulgar e Protorromance: a formación de palabras.
8.1. Innovacións no léxico latino. Préstamos. Cambios de significado.
9. Do Protorromance ás Linguas Románicas.





Bibliografía básica e complementaria
Alén Garabato, C. – T. Arnavielle – Ch. Camps, La Romanistique dans tous ses états, Paris: L’Harmattan, 2009.
Alén Garabato, C. – X. A. Álvarez Pérez, M. Brea (eds.), Quelle linguistique romane au XXI siècle?, Paris: L’Harmattan, 2010.
Anderson, J. M., Aspectos estructurales del cambio lingüístico, Madrid: Gredos, 1997.
Ariza, M. et alt., El cambio lingüístico en la Romania, Lleida: Virgili & Pagés, 1990.
Bach, S. et alii, Quadrivio romanzo: dall'italiano al francese, allo spagnolo, al portoghese, Firenze: Accademia della Crusca, 2008.
Benedetti, M. et alt., Il cambiamento linguistico, Roma: Carocci, 2003.
Bourciez, E.: Éléments de linguistique romane. (Revisada polo autor e por J. Bourciez). París: Klincksieck, 1967(5).
Coseriu, E., Sincronía, diacronía e historia: el problema del cambio lingüístico, Madrid: Gredos, 1978 (3).
Dardel, R., À la recherche du protoroman, Max Niemeyer, Tübingen, 1996.
Elcock, W. D., Le lingue romanze, Japadre, L’Aquila, 1975.
Elvira, J., Evolución lingüística y cambio lingüístico, Bern: Peter Lang, 2009.
Ernout, A. – A. Meillet, Dictionnaire étymologique de la langue latine. Histoire des mots, Klincksieck, Paris.
Fónagy, M., Dynamique et changement, Louvain: Peeters, 2006.
Gargallo, J. E. – M. R. Bastardas (eds.), Manual de lingüística románica, Ariel, Barcelona, 2007.
Gauger, H. M., Introducción a la lingüística románica, Gredos, Madrid, 1989.
Glessgen, M. D., Linguistique romane: domaines et méthodes en linguistique française et romane, Paris: A. Colin, 2007.
Herman, J., El latín vulgar, Ariel, Barcelona, 1997.
Herman, J., Du latin aux langues romanes: études de linguistique historique, Max Niemeyer, Tübingen, 1990.
Holtus, G., - Metzeltin, M. – Schmitt, Ch., Lexikon der romanistischen Linguistik, Tübingen: Max Niemeyer (varios volumes e anos)
Iliescu, M. y Slusanski, D., Du latin aux langues romanes, Egert Verlag, Wilhelmsfeld, 1991.
Iordan, I. - Manoliu, M.: Manual de Lingüística Románica. Madrid: Gredos, 1972, 2 vol.
Klausenburger, J., Coorsebook in romance linguistics, München, 2001.
Klinkenberg, J.M., Des langues romanes: introduction aux études de linguistique romane, Duculot, Paris, 1994.
Labov, W., Principios del cambio lingüístico, Madrid: Gredos, 1996-2006.
Lee, Ch., Linguistica romanza, Roma : Carocci, 2001.
Lüdtke, H., Historia del léxico románico, Madrid : Gredos, D.L. 1974.
Mariner Bigorra, S., Latín vulgar, UNED, Madrid, 1992.
Martín Butragueño, P. (ed.), El cambio lingüístico: métodos y problemas, México: Colegio de México, 2004.
Martinet, A.: Economía de los cambios fonéticos. Tratado de fonología diacrónica. Madrid: Gredos, 1974.
Martinet. A., Evolución de las lenguas y reconstrucción, Madrid: Gredos, 1983.
Meissner F.-J. - Meissner Cl., ¬ Klein H. G., ¬ Stegmann T. D. , EuroComRom. Les sept amis: lire les langues romanes dès le départ , Aachen: Shaker Verlag, 2004
Metzeltin, M., Las lenguas romanicas estándar. Historia de su formación y de su uso. Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu, 2004.
Meyer-Lübke, W., Introducción a la lingüística románica, Hernando, Madrid, 1926.
Munteanu, D., Breve historia de la lingüística románica, Arco, Madrid, 2005.
Pöckl, W. et alii, Introducción a la lingüística románica, Gredos, Madrid, 2004.
Posner, R., Las lenguas romances, Cátedra, Madrid, 1998.
Reinheimer, S. e L. Tasmowski, Pratique des langues romanes, Harmattan, Paris, 1997.
Renzi, L. – A. Andreose, Manuale di linguistica
Sánchez Miret, F. – G. Holtus, Romanitas, Filología Románica, Romanístic
Competencias
. Coñecemento dos mecanismos que explican a evolución lingüística a través de máis de vinte séculos de historia
. Comprensión do cambio lingüístico
. Consciencia da degradación interna do latín clásico e dos factores externos que contribuíron á evolución ata as linguas románicas actuais.

Metodoloxía da ensinanza
As clases expositivas permitirán que a profesora explique os contidos centrais do programa, pero os estudantes deberán manter un ritmo constante de lecturas complementarias, que serán comentadas nas clases interactivas.
Realizaranse tamén exercicios prácticos sinxelos (de complexidade progresiva) que permitan ir asimilando os mecanismos que rexen os procesos de cambio lingüístico nos distintos niveis.
O traballo obrigatorio combinará aspectos teóricos con outros de carácter práctico, para os que o alumnado deberá buscar información pola súa conta, sempre co apoio das titorías.
Sistema de evaluación
Aplicarase un sistema de avaliación continua, o que supón un seguimento continuado do labor realizado polo alumno, tanto durante as actividades presenciais como nas non presenciais. A participación activa nas clases e presentación de traballos (orais ou escritos) requiridos equivalerá ó 30% da cualificación total da asignatura.

O 70% restante avaliarase a partir dun traballo escrito individual, cuxas xaracterísticas se explicarán en clase, cando corresponda según vaia avamzando a materia.

En calquera caso, os alumnos que cursen a materia en réxime de non presencialidade deberán realizar un exame final, consistente nunha proba escrita sobre todos os contidos do programa.
Tempo de estudo e traballo persoal
A materia consta de 6 créditos ECTS, equivalentes a 150 horas de traballo do alumno. De este conxunto, 75 horas (50%) dedicaranse ó traballo dirixido pola profesora e as outras 75 horas (50%) ó traballo libre por parte dos alumnos. As horas de traballo dirixido distribuiranse en 48 de actividades formativas presenciais (o cal supón o 32% do traballo total) e 27 de actividades dirixidas non presenciais.

Horas presenciais:
Clases expositivas 18
Clases interactivas 24

Titorías 6
Total: 48

Recomendacións para o estudo da materia
Dado que a materia se desenvolve cun sistema de avaliación continua, recoméndase ós alumnos un ritmo de traballo constante, que acompañe o desenvolvemento das actividades de carácter presencial. É imprescindible que o/a estudante complete aas explicacións ofrecidas en clase cas lecturas que se lle aconsellen en cada momento.
Observacións
É moi importante a asistencia a clase, por canto se trata dunha materia eminentemente práctica e requírise certa disciplina de traballo por parte dos/as alumnos/as, así como a capacidade para ler bibliografía en distintas linguas románicas.