Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Facultade de Filoloxía  »  Información da Materia

P5211230 - Dimensións do significado. Semántica e pragmática (Semántica, gramática e pragmática) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 3.00
  • Total: 3.0
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 9.00
  • Clase Interactiva Seminario: 6.00
  • Horas de Titorías: 3.00
  • Total: 18.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
  • Departamentos: Filoloxía Galega, Filoloxía Francesa e Italiana, Lingua Española, Filoloxía Inglesa e Alemá
  • Áreas: Filoloxías Galega e Portuguesa, Filoloxía Francesa, Lingua Española, Filoloxía Alemá
  • Centro: Facultade de Filoloxía
  • Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

NomeCoordinador
MELLADO BLANCO, MARIA DEL CARMEN.SI

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo /CLE_01OrdinarioClase ExpositivaSINON
Grupo /CLIS_01OrdinarioClase Interactiva SeminarioSINON
Grupo /TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo /TI-ECTS02OrdinarioHoras de TitoríasNONNON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego


    • Obxectivos da materia
    Esta materia trata de comprender como se articula o coñecemento lingüístico dos emisores coa súa capacidade para atribuír intencións e estados mentais aos receptores. Ocúpase do estudo do significado codificado (perspectiva semántica) e dos mecanismos de construción do significado inferido (perspectiva pragmática), así como da interrelación entre ambos. O obxectivo é formar aos alumnos nos procesos de comprensión e construción de varias dimensións do significado.
    Contidos
    1. Semántica cognitiva.
    1.1. Introdución á lingüística cognitiva.
    1.2. Correntes na semántica cognitiva.
    1.3. As metáforas da vida cotiá: metáforas e metonimias conceptuais.
    1.4. Esquemas de imaxe e modelos cognitivos idealizados.
    1.5. Prácticas sobre determinados dominios meta.
    2. Tipos de actos de fala. Clasificación.
    2.1. A teoría de Searle.
    2.2. A teoría da relevancia de Sperber e Wilson.
    3. O principio de cooperación de Grice.
    3.1. A pautas do principio de cooperación de Grice.
    3.2. O principio de cooperación conversacional e a cortesía verbal.

    Bibliografía básica e complementaria
    - Austin, J. L. (1962): How to do things with words. Oxford: Clarendon Press.
    - Bertuccelli Papi, M. (1993): ¿Qué es la pragmática? Barcelona: Paidós.
    - Bravo, D / Briz, A. (eds.) (2004): Pragmática sociocultural: estudios sobre el discurso de cortesía en español. Barcelona: Ariel.
    - Brown, G. / Levinson, S. (1987): Politeness. Some Universals in Language Use. Cambridge: Cambridge Univesity Press.
    - Bustos, E. (1986): Pragmática del español. Madrid: UNED.
    - Cifuentes Honrubia, J. L. (1998): Estudios de lingüística cognitiva, I y II. Alicante: Universidad de Alicante.
    - Cuenca, M. J. / Hilferty, J. (2007): Introducción a la Lingüística Cognitiva. Barcelona: Ariel.
    - Escandell, M. V. (20082): Introducción a la Pragmática. Barcelona: Ariel.
    - Geck, S. (2002): Estudio contrastivo de los campos metafóricos en alemán y español. Una aportación a la semántica cognitiva. Publicación on-line en la biblioteca virtual Cervantes. .
    - Geeraerts, D. / Cuyckens, H. (eds.) (2008): Handbook of cognitive linguistics. Oxford: Oxford University Press.
    - Grice, H. P. (1989): Studies on the Way of Words. Cambridge: Harvard University Press.
    - Gutiérrez Ordóñez, S. (2002): De Pragmática y Semántica. Madrid: Arco/Libros.
    - Haverkate, H. (1985): "La ironía verbal: un análisis pragmalingüístico", Revista Española de Lingüística, 15, pp. 343-391.
    - Haverkate, H. (1994): La cortesía verbal. Madrid: Gredos.
    - Haverkate, H. / Mulder, G. / Fraile-Maldonado, C. (eds.) (1998): La Pragmática lingüística del español. Recientes desarrollos. Amsterdam: Rodopi.
    - Ibarretxe-Antuñano, I. / Valenzuela, J. (dirs.) (2012): Lingüísica Cognitiva. Barcelona: Anthropos.
    - Kerbrat-Orecchioni, C. (1980/trad.1986): La enunciación. De la subjetividad en el lenguaje. Buenos Aires: Hachette.
    - Kövecses, Z. (2002): Metaphor: A practical introduction. Oxford / New York: Oxford University Press.
    - Lakoff, G. (1987): Women, fire and dangerous things. What categories reveal about the mind. Chicago: Chicago University Press.
    - Lakoff, G / Johnson, M. (1980/trad.1986): Metáforas de la vida cotidiana. Madrid: Cátedra.
    - Lakoff, R. (1998): "La lógica de la cortesía, o Acuérdate de dar las gracias". En: Julio, M. T. / Muñoz, R. (eds.): Textos clásicos de Pragmática. Madrid: Arco/Libros, pp. 259-278.
    - Leech, G. N. (1983): Principles of Pragmatics. Londres: Longman.
    - Levinson, S. (1983/trad.1989): Pragmática. Bercelona: Teide.
    - Levinson, S. (2000/trad.2004): Significados presumibles. La teoría de la implicatura conversacional generalizada. Madrid: Gredos.
    - Mellado Blanco, C. (1997): "Fraseologismos alemanes y españoles del campo de las emociones", Paremia, 6, 383–388.
    - Mellado Blanco, C. (1999): "La relevancia de la metáfora en el proceso de formación de fraseologismos alemanes y españoles: las metáforas locales", Paremia, 8, 333–338.
    - Mellado Blanco, C. (2005), "Convergencias idiomáticas en alemán y español desde una perspectiva cognitivista". En: Luque Durán J. d. D. / Pamies Bertrán, A. (eds.): La creatividad en el lenguaje: colocaciones idiomáticas y fraseología. Granada: Método, pp. 73-96.
    - Mellado Blanco, C. (2011), "Valores semánticos y pragmáticos de la fraseología de CALLAR en alemán y en español". En: Pamies Bertrán, A. / Dobrovol'skij, D. (eds.): Linguo-Cultural Competence and Phraseological Motivation. Baltmannsweiler: Hohengehren, 189-206.
    - Mellado Blanco, C. (2012a): "La conceptualización del tiempo a través del espacio en la fraseología alemana y española". En: Tabares Plasencia, E. / Montoro del Arco, E. (eds.): La expresión de tiempo y espacio y las relaciones espacio-temporales en la fraseología y paremiología españolas. München: Peniope, 34-49.
    - Mellado Blanco, C. (2012b): "Pragmatische Aspekte der Bedeutung von Sprichwörtern aus dem kognitiven Feld SCHWEIGEN am Beispiel des Sprachenpaares Deutsch-Spanisch". En: Steyer, K. (ed.): Sprichwörter multilingual. Theoretische, empirische und angewandte Aspekte der modernen Parömiologie. Tübingen: Narr, pp. 165-204.
    - Mellado Blanco, C. (2013a), "El campo conceptual TOD / MUERTE en alemán y español: eufemismos y disfemismos", Revista de Filología Alemana, 31, 105-125.
    - Récanati, F. (2003): "Pragmatics and Semantics". En Horn, I. R. / Ward, G. (eds.): The Handbook of Pragmatics. Oxford: Blackwell, pp. 442-462.
    - Ruiz de Mendoza Ibáñez, F. J. (2010): "Los modelos cognitivos idealizados". En: Mairal, R. et al. (eds.): Teoría lingüística: métodos, herramientas y paradigmas. Madrid: Ramón Areces, pp. 231-285.
    - Ruiz Gurillo, L. (2000): "Las metáforas de un día en los medios de comunicación españoles", ELUA, 14, 199-215.
    - Santibáñez, C. / Osorio, J. (eds.) (2011): Recorridos de la metáfora: mente, espacio y diálogo. Concepción, Chile: UDEC.
    - Santos, L. A. / Espinosa, R. M. (1996): Manual de semántica histórica. Madrid: Síntesis.
    - Searle, J. (1969/trad.1980): Actos de habla. Madrid: Cátedra.
    - Searle, J. (1980): Expression and meaning: studies in the theory of speech acts. Cambridge: Cambridge University Press.
    - Siebold, Kathrin (2008): Actos de habla: cortesía verbal en español y en alemán: Estudio pragmalingüístico e intercultural. Berlín: Peter Lang.
    - Sperber, D. / Wilson, D. (1986/trad.1994): La relevancia. Madrid: Visor.
    - Verschueren, J. (2002): Para entender la Pragmática. Madrid: Gredos.
    - Verschueren, J. et al. (1995): Handbook of Pragmatics. Amsterdam: John Benjamins.
    - Yus, F. (1997): Cooperación y relevancia: dos aproximaciones pragmáticas a la interpretación. Alicante: Universidad de Alicante.

    DICIONARIOS:
    - Schemann, H. / Mellado Blanco, C. / Buján, P. / Iglesias, N. / Larreta, J. P. / Mansilla, A. (2013): Idiomatik Deutsch-Spanisch. Hamburg: Buske.
    - Seco, M. / Olimpia, A. / Ramos, G. (2004): Diccionario fraseológico documentado del español actual. Locuciones y modismos españoles. Madrid: Aguilar.

    Competencias
    COMPETENCIAS BÁSICAS E XERAIS
    Competencias básicas:
    1. Posuír e comprender coñecementos que acheguen unha base ou oportunidade de ser orixinais no desenvolvemento e/ou aplicación de ideas, a miúdo nun contexto de investigación.
    2. Que os estudantes sexan capaces de integrar coñecementos e enfrontarse á complexidade de formular xuízos a partir dunha información que, sendo incompleta ou limitada, inclúa reflexións sobre as responsabilidades sociais e éticas vinculadas á aplicación dos seus coñecementos e xuízos.
    3. Que os estudantes saiban comunicar as súas conclusións e os coñecementos e razóns últimas que as sustentan a públicos especializados e non especializados dun modo claro e sen ambigüidades.
    4. Que os estudantes posúan as habilidades de aprendizaxe que lles permitan continuar estudando dun modo que haberá de ser en gran medida autodirixido ou autónomo.

    Competencias xerais:
    1. Capacitación dos estudantes para que adquiran coñecementos lingüísticos especializados e habilidades para analizar críticamente as propostas máis relevantes no ámbito dos estudos lingüísticos.
    2. Capacidade dos estudantes no manexo das novas tecnoloxías da información e da comunicación aplicadas ao campo dos estudos lingüísticos, así como indicar a súa utilidade na práctica profesional e investigadora.
    3. Capacidade dos estudantes para abrir vías de investigación novas no ámbito dos estudos lingüísticos, dotándoas de aplicación práctica para a súa transferencia a distintos ámbitos profesionais.
    4. Capacidade dos estudantes para comprender interrelaciónelas pertinentes entre os diversos ámbitos de estudo que integran o máster.

    COMPETENCIAS ESPECÍFICAS
    1. Coñecemento dos principios básicos, as técnicas fundamentais e algúns resultados destacados da investigación actual en lingüística.
    2. Capacidade para comprender a diversidade teórica e metodolóxica das escolas lingüísticas.
    3. Capacidade para distinguir e aplicar adecuadamente os distintos métodos de investigación en lingüística.
    4. Obtención dun nivel de formación teórica que permita comprender e xulgar críticamente a bibliografía lingüística especializada.


    COMPETENCIAS TRANSVERSAIS
    1. Expresión correcta, tanto de forma oral como escrita, nas linguas oficiais da comunidade autónoma.
    2. Desenvolvemento para o exercicio dunha cidadanía aberta, culta, crítica, comprometida, democrática e solidaria, capaz de analizar a realidade, diagnosticar problemas, formular e implantar solucións baseadas no coñecemento e orientadas ao ben común.
    3. Valoración crítica do coñecemento, a tecnoloxía e a información dispoñible para resolver os problemas cos que deben enfrontarse.
    4. Asunción, como profesional e como cidadán/a, da importancia da aprendizaxe ao longo da vida.
    5. Valoración da importancia que ten a investigación, a innovación e o desenvolvemento tecnolóxico no avance socioeconómico e cultural da sociedade.

    Metodoloxía da ensinanza
    Nas sesións de clase combinarase a sesión maxistral coa discusión dirixida, tentando en todo momento que os estudantes participen activamente e sitúense nas súas intervencións. Desta maneira foméntase o espírito crítico e a capacidade de razoamento. Por outra banda, levarán a cabo actividades de tipo práctico para exercitar os coñecementos teóricos adquiridos. Ditas tarefas realizaranse en grupo, co fin de que os estudantes afiancen as súas estratexias de traballo en equipo. Outro elemento importante metodolóxicamente son as lecturas de textos relacionados cos contidos do temario, lecturas que han de prepararse en casa e despois comentar conxuntamente na aula. O método de aprendizaxe que se pon en práctica mediante estas lecturas é de tipo inductivo, posto que os estudantes deben ser capaces de describir unha determinada teoría lingüística a partir dos textos elixidos. Por último, os estudantes deberán elaborar un traballo tutelado sobre un aspecto concreto do programa da materia, cuxas conclusións terán que expor de maneira concisa ante os seus compañeiros.

    Sistema de evaluación
    Denominación do sistema de avaliación Ponderación (%)
    Traballo tutelado 60
    Asistencia e participación nas clases 15
    Outras actividades avaliables (exercicios, comentarios, resencións bibliográficas, etc.) 25

    O sistema de avaliación da segunda convocatoria consiste nos porcentaxes:
    1. Traball tutelado: 75%.
    2. Tarefas realizadas: exercicios, comentarios, resencións bibliográficas, etc.: 25%.

    Tempo de estudo e traballo persoal
    Semanalmente recoméndase un tempo de traballo persoal de catro horas, dúas das cales se dedicarán á supervisión e ao cotexo das notas tomadas na aula cos manuais recomendados, así como á realización das lecturas e exercicios prácticos propostos. Dúas horas semanais destinarase á realización do traballo tutelado.
    Recomendacións para o estudo da materia
    Dado que se trata dun enfoque que valora moito a participación activa dos estudantes, recoméndanse que realicen todas as tarefas impostas puntualmente e leven o traballo ao día.