G5031229 - Antropoloxía simbólica (Antropoloxía) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Filosofía e Antropoloxía Social
• Áreas: Antropoloxía Social
• Centro: Facultade de Filosofía
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
MARIÑO FERRO, JOSE RAMON.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Coñecer o concepto de símbolo e doutros conceptos próximos.
Coñecer as principais contribucións á teoría do símbolo ao longo da historia da Antropoloxía e cencias relacionadas (psicoanálise, historia das relixións, historia da arte...)
Recoñecer os significantes nunha determinada cultura como paso para entender o significado simbólico
Coñecer a linguaxe simbólica, nos seus distintos ámbitos de cultura: alimentación, xénero, estructurta social, filosofía, arte, mito, relixión.
Coñecer a linguaxe simbólica en distintas culturas.
Aplicar eses coñecementos ao entendemento das crenzas e as chamadas supersticións da cultura tradicional
Aprender a utilizar eses coñecementos para interpretar a linguaxe simbólica na sociedade contemporánea.

Contidos
Bloque I: Conceptos e teorías
1º Símbolo e termos afíns
2º Teorías sobre simbolismo
Bloque II: Simbolismo e arte
3º Simbolismo e artes plástica
4º Simbolismo e literatura oral
Bloque III: Simbolismo e filosofía elemental
5º Filosofía elemental
6º Alquimia
7º Medicina humoral
8º Astroloxía
Bloque IV: Simbolismo e relixión
9º Pureza-impureza ritual
10º Simbolismo e bruxería
11º Simbolismo e medicina relixiosa
12º Simbolismo e festas e romarías.

Bibliografía básica e complementaria
ELÍAS, N. 2000 Teoría del símbolo. Un ensayo de antropología cultural, Barc. Península
LEACH, E. 1976 Cultura y comunicación, La lógica de la conexión de los símbolos, Madrid, Siglo XXI, 142 pp.
MARIÑO FERRO, X. R. 1997 “El lenguaje simbólico: el bestiario como ejemplo”, En Función simbólica de los ritos, Checa, F.- Molina, P. (Eds.) Barcelona, Icaria, pp. 293-314
MORRIS, Ch. 1962 Signos, lenguaje y conducta, Buenos Aires, Losada.
ORTNER, S. 1973 “On Key Symbols”, Aman Anthropologist, vol. 75, nº. 5, pp. 1338-1345.
REYNOSO, C.1987 Paradigmas y estrategas en antropología simbólica, Buenos Aires. Búsqueda
VALLVERDÚ, Jaume
2008 Antropología simbólica, Barcelona, UOC, 192 pp.

Competencias
Introducirse no traballo de campo propio da Antropoloxía, no ámbito da antropoloxía simbólica.
Elaboración de fichas de investigación.
Elaboración de breves traballos de investigación, aplicando aquelas técnicas de investigación propias do traballo de campo aprendidas no primeiro curso na asignatura de Introducción á Antropoloxía:
- elección do tema de investigación
- rol do antropólogo
- selección de informantes
- selección do introductor na comunidade
- implicación do antropólogo na comunidade...
- o acceso
- relacións de campo
- entrevista
- documentos
- bibliografía de apoio
- elaboración de fichas de investigación
- proceso de análise
- escritura etnográfica

Metodoloxía da ensinanza
Bloque 1:
Facerse con algúns artigos decisivos no estudo do simbolismo, para poder participar máis activamente nos debates da aula. Neste bloque non haberá traballo de campo.
Traballo en pequeno grupo, que consistiría en lecturas dos autores máis representativos e exposición maxistral ao resto da aula.
Bloque 2:
O profesor seleccionará unha serie de símbolos, preferentemente os que comparten a arte medieval e a cultura popular, que considere representativos para exemplificar a gran riqueza da linguaxe simbólica e amósara así practicamente com se fai unha investigación neste campo.
O alumnado buscará en diferentes lugares (bibliotecas, internet, igrexas galegas, museos, obras de literatura medieval, literatura de tradición oral, ..) e en diferentes contextos aqueles símbolos previamente seleccionados. Unha vez feito isto na aula procederase a expoñer publicamente os materiais reNestes temas, que aínda seguen vivos nun amplo grupo da nosa poboación, a participación dos alumnos será máis activa. Partindo dunha determinada crenza o alumnado realizará un pequeno traballo de campo que entregarán por escrito onde ademais de aportar os datos do teme de investigación serviralle para concretar as técnicas dun traballo de campo en antropoloxía. collidos e a partir de aquí farase unha análise da figura e do contexto onde foi atopado exemplificando así a formación da linguaxe simbólica a partir de símbolos concretos.
Bloque 3:
Combinaremos a exposición e debate na aula coa busca de material bibliográfico e on-line. Lectura previa de artigos e libros sobre os temas antes de tratalos nas aulas. Proporase un sinxelo traballo de campo.
Bloque 4:
Nestes temas, que aínda seguen vivos nun amplo grupo da nosa poboación, a participación dos alumnos será máis activa. Partindo dunha determinada crenza o alumnado realizará un pequeno traballo de campo que entregarán por escrito onde ademais de aportar os datos do teme de investigación serviralle para concretar as técnicas dun traballo de campo en antropoloxía.

Sistema de evaluación
-Asistencia e participación:
Participación activa na clase
Participaciòn nos debates
Lectura dos materiais
Participación no taballo de grupo
Peso: 15%

-Elaboración e presentación dos traballos:
Valoraráse:
Presentación e estrutura
Documentación
Aportacións persoais
Peso: 25%

-Asistencia ás titorías:
Preparación da materia
Actitude activa
Peso: 15%

-Conceptos da materia:
Dominio dos conceptos
Actitude crítica
Aportacións reflexias e creativas
Exame
Peso: 50%
Tempo de estudo e traballo persoal
Actividades Horas pr. Factor Horas trab. autónomo Total


Clases maxistrais 22 1 22 44

Actividades de aula 13 1,5 19,5 32,5

Elaboración de traballos 2 10 20 22

Exame 2 4 6 8

Titoracións 4 0,5 2 6

Total 43 69,5 112,5

Recomendacións para o estudo da materia
Farase unha avaliación inicial onde se pretende recoller as impresións do alumnado sobre as crenzas, costumes, símbolos que forman parte da nosa tradición co fin de percibir a valoración que lles merecen. Ao final de curso farase o mesmo cuestionario como avaliación final.