G5031423 - Filosofía da Ciencia II (Filosofía da Ciencia) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 24.00
- Clase Interactiva Seminario: 24.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 51.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Lóxica e Filosofía Moral
- Áreas: Lóxica e Filosofía da Ciencia
- Centro: Facultade de Filosofía
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| de Donato Rodríguez, Xavier. | SI |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo CLE01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | SI | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
1. Obxectivos e competencias relacionadas cos novos coñecementos e habilidades a adquirir na materia.
De xeito xeral, consonte ao previsto para o título de grao:
- Que os estudantes posúan e comprendan os coñementos propios da Filosofía da Ciencia, con referencia a aportacións investigadoras recentes.
- Que saiban aplicar eses coñecementos para identificar, formular e resolver problemas no ámbito da Filosofía da Ciencia.
- Coñecer as concepcións, os métodos propios da Filosofía da Ciencia, seguindo a súa historia e as súas formulacións contemporáneas.
De maneira específica polo que concirne aos contidos da materia:
- Que os estudantes alcancen una comprensión de problemas epistémicos, semánticos, ontolóxicos e de estrutura dos produtos cognoscitivos da ciencia.
2. Obxectivos e competencias relacionadas co dominio das ferramentas de aprendizaxe ou de formación.
De xeito xeral:
- Que os estudantes sexan capaces de transmitir eses coñecementos, as ideas, cuestións e solucións tomadas en consideración, tanto a un público xeral como a aquel interesado e/ou entendido en temáticas filosóficas.
- Que estean capacitados para continuar a súa formación en Filosofía e/ou en outros
campos do saber, cun elevado grao de autonomía.
- Que teñan habilidades para recoñecer, nos diversos saberes e na práctica
social, cuestións e problemas susceptibles de ser abordados e resoltos en relación coa Filosofía da Ciencia.
- Que saiban explicar eses coñecementos e estar en condiciones de aprender a ensinalos.
- Que saiban ampliar e podan desenvolver ulteriormente eses coñecementos por medio da investigación.
- Que saiban aplicar eses coñecementos dentro e fora do ámbito filosófico.
- Que melloren a capacidade para analizar e sintetizar, argumentar racionalmente, reflexionar e deliberar.
- Que saiban expresarse, comunicar, debater e dialogar.
- Que desenvolvan a capacidade para organizar a información, tomar decisións, formular e resolver problemas.
De maneira mais específica:
- Que os estudantes adquiran ou melloren as destrezas na análise de problemas e de textos.
- Que mellore as capacidades e destrezas argumentativas.
- Que melloren as capacidades e destrezas expositivas e expresivas (oral e escrita).
3. Obxectivos e competencias vinculadas a valores ou actitudes
De xeito xeral:
- Que os estudantes na súa actividade profesional e actuación persoal, difundan e apliquen os principios do respecto e a promoción dos dereitos fundamentais das persoas, a igualdade entre as persoas, e os principios de accesibilidade universal e desenvolvemento para todos, e os valores democráticos e dunha cultura de paz.
- Que desenvolvan o razoamento crítico e o compromiso ético.
- Que desenvolvan o sentido social, fomentando a cooperación e a mediación.
- Que desenvolvan a capacidade de reacción e o espírito construtivo: proactividade, inventiva, creatividade, laboriosidade e adaptabilidade en contextos cambiantes, problemáticos e/ou adversos.
De maneira mais específica:
- Adquisición de destrezas para o debate público, a tolerancia e os valores cooperativos e democráticos.
4. Competencias transversais
- Coñecemento instrumental de linguas estranxeiras (en especial inglés).
- Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.
Contidos
1. Descritores da materia no Plano de Estudios
Estudio dos principales fitos na historia da Filosofía da Ciencia desde Kuhn (2ª fase da súa obra e ss.) ata os desenvolvementos máis próximos (incluindo a lo menos os teórico-modelistas de van Fraassen e da metateoría estructuralista, e as propostas da epistemoloxía naturalizada).
2. Estrutura dos bloques de contidos (continuación da Filosofía da Ciencia I)
NOTA: No caso de estimarse preciso se empezará a materia traballando os contidos correspondentes ao tema 6 de Filosofía da Ciencia I "A concepción kuhniana da ciencia (1ª fase)."
BLOQUE IV: Enfoques historicistas.
Tema 7: A concepción kuhniana da ciencia.
7.1. Introdución ao historicismo.
7.2. A structura das revolicións científicas.
7.3. As matrices disciplinares.
7.4. Incomensurabilidade local e holismo local.
Tema 8: Feyerabend e o anarquismo metodolóxico.
8.1. Anarquismo metodolóxico.
8.2. Desenvolvemento científico e varianza de significado e referencia.
8.3. A ciencia nunha sociedade libre.
Tema 9: Lakatos e os programas de investigación científica.
9.1. O problema da racionalidade na ciencia.
9.2. Falsacionismos
9.3. Programas de investigación, progreso científico e racionalidade.
9.4. A Historia da ciencia e as súas reconstruccións racionais.
Tema 10. L. Laudan: progreso científico, "naturalismo normativo" e metainducción pesimista.
10.1. O progreso científico como resolución de problemas.
10.2. O "naturalismo normativo" como alternativa ao relativismo epistemolóxico.
10.3. O argumento anti-realista da meta-inducción pesimista.
BLOQUE 11: Planteamientos teórico-modelistas
11.1. Dos enfoques enunciativistas das teorías empíricas a os modelistas.
11.2. A Escola de Stanford: caracterización das teorías de P. Suppes y E.W. Adams.
11.3. A concepción semanticista.
11.3.1. Proposta de van Fraassen.
11.3.2. Proposta de Giere
11.4. A metateoría estructuralista.
BLOQUE 12:
12.1. El problema do realismo científico en Hacking.
12.2. Experimento e observación.
12.3. Representación científica.
12.4. Nancy Cartwright: "How the laws of physics lie"
Bibliografía básica e complementaria
LECTURAS OBRIGATORIAS PREVISTAS (Se o desenvolvemento do curso o aconsellara poderase facer algún cambio):
Tema 7
Lecturas a facer:
- Kuhn, T.S.: La estructura de las revoluciones científicas, trad. Carlos Solís, Fondo de Cultura Económica, México, 2004, 2º ed.
Tema 8
Lecturas a facer:
- Feyerabend, P.: Contra el método, Barcelona, Ariel, 1974 (partes)
Tema 9
Lecturas a facer
- "La falsación y la metodología de los programas de invetigación científica", en Lakatos,I.:La metodología de los programas de invetigación científica, Madrid, Alianza, 1978
Tema 10
Lecturas a facer:
- El progreso y sus problemas, Ed. Encuentro, Madrid, 1986 (partes)
Tema 11
Lecturas a hacer:
-van Fraassen, B.: La imagen científica, Paidós/UNAM, Méxio, 1996 (orig.: 1980), capítulos 2-4.
Tema 12
Lecturas a hacer:
-Hacking, I.: Representar e intervenir, Paidós/UNAM, México, 1996. Partes a concretar.
ALGUNHA BIBLIOGRAFIA XERAL:
- DIEZ, J. A. y MOULINES, C. U. (1997): Fundamentos de filosofía de la ciencia, Barcelona, Ariel.
- ECHEVERRIA, J. (1999): Introducción a la metodología de la ciencia. La filosofía de la ciencia del siglo XX, Madrid, Cátedra. (ed. ampliada de ECHEVERRÍA, J. (1989)).
- ESTANY, A. (1993): Introducción a la filosofía de la ciencia, Barcelona, Crítica.
- HEMPEL, C. G. (1966): Philosophy of Natural Science, Englewood Cliffs, Prentice Hall. (vers. cast.: Filosofía de la ciencia natural, Madrid, Alianza, 1973).
- LOSEE, J. (1972): A Historical Introduction to the Philosophy of Science, Oxford, Oxford University Press. (vers. cast.: Introducción histórica a la filosofía de la ciencia, Madrid, Alianza, 1976).
- MOULINNES, C.U. (2011): El desarrollo moderno de la Filosofía de la Ciencia. UNAM, México.
- RIVADULLA, A.: (1984): Filosofía actual de la ciencia, Madrid, Ed. Nacional. (2ª. ed., Madrid, Tecnos, 1986).
Competencias
1. Obxectivos e competencias relacionadas cos novos coñecementos e habilidades a adquirir na materia.
De xeito xeral, consonte ao previsto para o título de grao:
- Que os estudantes posúan e comprendan os coñementos propios da Filosofía da Ciencia, con referencia a aportacións investigadoras recentes.
- Que saiban aplicar eses coñecementos para identificar, formular e resolver problemas no ámbito da Filosofía da Ciencia.
- Coñecer as concepcións, os métodos propios da Filosofía da Ciencia, seguindo a súa historia e as súas formulacións contemporáneas.
De maneira específica polo que concirne aos contidos da materia:
- Que os estudantes alcancen una comprensión de problemas epistémicos, semánticos, ontolóxicos e de estrutura dos produtos cognoscitivos da ciencia.
2. Obxectivos e competencias relacionadas co dominio das ferramentas de aprendizaxe ou de formación.
De xeito xeral:
- Que os estudantes sexan capaces de transmitir eses coñecementos, as ideas, cuestións e solucións tomadas en consideración, tanto a un público xeral como a aquel interesado e/ou entendido en temáticas filosóficas.
- Que estean capacitados para continuar a súa formación en Filosofía e/ou en outros
campos do saber, cun elevado grao de autonomía.
- Que teñan habilidades para recoñecer, nos diversos saberes e na práctica
social, cuestións e problemas susceptibles de ser abordados e resoltos en relación coa Filosofía da Ciencia.
- Que saiban explicar eses coñecementos e estar en condiciones de aprender a ensinalos.
- Que saiban ampliar e podan desenvolver ulteriormente eses coñecementos por medio da investigación.
- Que saiban aplicar eses coñecementos dentro e fora do ámbito filosófico.
- Que melloren a capacidade para analizar e sintetizar, argumentar racionalmente, reflexionar e deliberar.
- Que saiban expresarse, comunicar, debater e dialogar.
- Que desenvolvan a capacidade para organizar a información, tomar decisións, formular e resolver problemas.
De maneira mais específica:
- Que os estudantes adquiran ou melloren as destrezas na análise de problemas e de textos.
- Que mellore as capacidades e destrezas argumentativas.
- Que melloren as capacidades e destrezas expositivas e expresivas (oral e escrita).
3. Obxectivos e competencias vinculadas a valores ou actitudes
De xeito xeral:
- Que os estudantes na súa actividade profesional e actuación persoal, difundan e apliquen os principios do respecto e a promoción dos dereitos fundamentais das persoas, a igualdade entre as persoas, e os principios de accesibilidade universal e desenvolvemento para todos, e os valores democráticos e dunha cultura de paz.
- Que desenvolvan o razoamento crítico e o compromiso ético.
- Que desenvolvan o sentido social, fomentando a cooperación e a mediación.
- Que desenvolvan a capacidade de reacción e o espírito construtivo: proactividade, inventiva, creatividade, laboriosidade e adaptabilidade en contextos cambiantes, problemáticos e/ou adversos.
De maneira mais específica:
- Adquisición de destrezas para o debate público, a tolerancia e os valores cooperativos e democráticos.
4. Competencias transversais
- Coñecemento instrumental de linguas estranxeiras (en especial inglés).
- Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.
Metodoloxía da ensinanza
O profesor responsable da materia fará unha presentación xeral inicial. Os estudantes deberán complementar dita presentación coa lectura e traballo personalizado dos textos de lectura obrigatoria. Algúns dos estudantes deberán facer unha presentación dos principais aspectos que se tratan nestes textos. En relación a ditos textos todos os estudantes deberán realizar unha tarefa escrita por tema.
Sistema de evaluación
VARIABLE 1
Asistencia e participación
CRITERIOS
- Participación activa na clase
- Participación nos debates
- Lectura dos materiais
- Participación no traballo de grupo
INSTRUMENTO
- Observacións e notas do profesor
PESO
15%
----------------------------------------
VARIABLE 2
Elaboración e presentación dos traballos
CRITERIOS
- Análise e corrección do traballo; se valorará:
. Presentación e estrutura
. Documentación manexada
. Aportacións persoais
INSTRUMENTO
- Traballos breves
PESO
25%
----------------------------------------
VARIABLE 3
Asistencia ás titorías
CRITERIOS
- Preparación dos materiais que se aporten
- Actitude activa
INSTRUMENTO
- Observacións e notas do profesor
PESO
10%
----------------------------------------
VARIABLE 4
Conceptos da materia
CRITERIOS
- Dominio dos conceptos
- Actitude crítica
- Aportacións reflexivas e creativas
INSTRUMENTO
- Exame o control breve
PESO
50%
Tempo de estudo e traballo persoal
TRABALLO PRESENCIAL Horas
DO/A ALUMNO/A
Clases teóricas 20
Participación activa na clase 20
Actividades titoriais 4
Exámenes o control breve 4
TOTAL (parcial) 48
-------------------------------------------------------------------------------
TRABALLO PERSOAL Horas
DO/A ALUMNO/A
Seguimento (lecturas,
documentación, indagación, etc.) 65
Estudo persoal 37
TOTAL (parcial) 102
-------------------------------------------------------------------------------
TRABALLO DO/A ALUMNO/A
TOTAL GLOBAL 150
Recomendacións para o estudo da materia
E imprescindible unha asistencia regular e entrega de tarefas nos prazos indicados para acadar unha avaliación continua. Os/as estudantes que non procedan a traballar deste xeito non poderán superar a materia polo sistema de avaliación continua. Polo tanto, resulta imprescindible un traballo constante da materia, e concretamente das lecturas obrigatorias e tarefas previstas, ao longo do cuadrimestre.
Observacións
O/a alumno/a que teña máis de tres faltas non xustificadas, non será avaliado/a polo procedemento de avaliación continua.