G5101112 - Lingüística Xeral (Formación Básica) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Literatura Española, Teoría da Literatura e Lingüística Xeral
• Áreas: Lingüística Xeral
• Centro: Facultade de Humanidades
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
GONZALEZ PEREIRA, MIGUEL.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
(1) Proporcionar coñecementos ao alumno que lle permitan comprender os distintos compoñentes que se dan na actividade lingüística, ao tempo que se achega aos principais métodos e recursos para o seu estudo científico.

(2) Abordar as linguas como usuarios reflexivos e curiosos.
Contidos
SESIÓNS EXPOSITIVAS

TEMA 1. A NATUREZA COMPLEXA DA LINGUAXE. Os fundamentos semióticos e representacionais da linguaxe. A dimensión social da linguaxe. As bases psico-biolóxicas da linguaxe.

TEMA 2. LINGUAXE E COMUNICACIÓN. Bases semióticas e pragmáticas da comunicación humana. Natureza dos signos e tipos de códigos. Interacción comunicativa: intención, contexto e propósito. A codificación pragmática do uso comunicativo. Os actos de fala. A pragmática intercultural.

TEMA 3. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E LINGUAS DO MUNDO. Unidade e variedade das linguas. Factores de variación lingüística. Variación no plano social das linguas. As linguas arredor do mundo e criterios para a súa clasificación.

TEMA 4. LINGUAXE, MENTE E CEREBRO. A adquisición da linguaxe e a aprendizaxe de linguas. Fundamentos biolóxicos da linguaxe. As patoloxías lingüísticas.

TEMA 5. AS APLICACIÓNS DA LINGÜÍSTICA. Tradución entre códigos e culturas. Política e planificación lingüística. Ensino e aprendizaxe de linguas. Lingüística clínica.

SESIÓNS INTERACTIVAS

Nas sesións interactivas realizaremos actividades de traballo individual ou en grupo que propicien o desenvolvemento das competencias polas que os alumnos van ser avaliados. O obxectivo destas sesións de seminario debe ser o de afianzar a comprensión dos contidos, resolvendo dúbidas, aplicando o aprendido á lectura e comentario de textos, realizando
exercicios ou ben facendo a presentación ante os compañeiros do resultado dos traballos elaborados. Algunhas destas actividades serán propostas e realizadas a través da plataforma do campus virtual da USC.
TEMA 1. A NATUREZA COMPLEXA DA LINGUAXE
Ademais de clarexar todas as cuestións relacionadas coa planificación da materia e sobre os traballos que o alumno debe realizar e a súa avaliación, faremos a lectura conxunta dalgúns fragmentos das lecturas obrigatorias, fixaremos orientacións básicas para a realización de
comentarios de texto e propoñeremos un primeiro texto para o seu comentario.
TEMA 2. LINGUAXE E COMUNICACIÓN
Faremos algúns exercicios e actividades sobre tipos de signos e tipos de códigos, e sobre tipos de actos de fala e significado intencional, ademais de propoñer un texto para o seu comentario.
TEMA 3. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E LINGUAS DO MUNDO
Organizaremos a realización e exposición de traballos en grupo sobre linguas ou conxuntos de linguas. Organizaremos e realizaremos un debate sobre a variación social nas linguas.
TEMA 4. LINGUAXE, MENTE E CEREBRO
Traballaremos con textos nos que se asuman distintas perspectivas teóricas sobre o proceso de adquisición da linguaxe e a súa relación co desenvolvemento cognitivo, que nos servirán para a realización dun debate e a proposta dun comentario de texto. Veremos en clases mostras reais de linguaxe infantil.
TEMA 5. AS APLICACIÓNS DA LINGÜÍSTICA
Propoñeremos e realizaremos na aula un pequeno traballo en grupo de reflexión sobre algúns ámbitos da nosa vida nos que pode ser útil e procedente un enfoque aplicado dos coñecementos adquiridos sobre a linguaxe.
Bibliografía básica e complementaria
Introducións á Lingüística
AA.VV. (1987): New Horizons in Linguistics, vol. 2. London: Penguin.
BERNÁRDEZ, Enrique (1999): Qué son las lenguas. Madrid: Alianza.
COSERIU, Eugenio (1986): Introducción a la lingüística. Madrid: Gredos.
ESCANDELL, M. Victoria et al. (2009): El lenguaje humano. Madrid: Ramón Areces.
FERNÁNDEZ PÉREZ, Milagros (1999): Introducción a la lingüística. Dimensiones del lenguaje y vías de estudio. Barcelona: Ariel.
LÓPEZ, Ángel et al.(1990): Lingüística general y aplicada. València: Universitat de València.
LÓPEZ, Ángel & Beatriz Gallardo (2005): Conocimiento y lenguaje. València: Universitat de València.
LÓPEZ MORALES, Humberto (coord.) (1983): Introducción a la lingüística actual. Madrid: Playor.
LYONS, John (1984): Introducción al lenguaje y a la lingüística. Barcelona: Teide.
MARTÍN VIDE, Carlos (ed.) (1996): Elementos de lingüística. Barcelona: Octaedro.
PORTAL DE LAS HUMANIDADES-LICEUS (http://www.liceus.com/cgi-bin/aco/index.asp), en Lingüística general (http://www.liceus.com/cgi-bin/aco/ling_geral/index.asp): capítulos introdutorios a diferentes campos lingüísticos.
RAMALLO, Fernando et al. (eds.) (2000): Manual de Ciencias da Linguaxe. Vigo: Xerais.
SIMONE, Raffaele (1993): Fundamentos de lingüística. Barcelona: Ariel.
TUSÓN, Jesús (2003): Introducción al lenguaje. Barcelona: UOC.
YULE, George (1998): El lenguaje. Madrid: Cambridge University Press. Publicouse no 2007 unha 3.ª ed. (corr. e aum.). Madrid: Akal.
Enciclopedias e panorámicas da Lingüística
ARONOFF, Mark & Janie REES-MILLER (eds.) (2002): The Handbook of Linguistics. Oxford: Blackwell.
ASHER, Robert E. (ed.) (1994): The Encyclopedia of Language and Linguistics. Oxford: Pergamon Press, 10 vols.
BRIGHT, William (ed.) (1992): International Encyclopedia of Linguistics. Oxford: Oxford University Press, 4 vols.
BROWN, Keith (ed.) (2006): Encyclopedia of Language and Linguistics. Boston: Elsevier, 14 vols, 2ª ed.
COLLINGE, Neville E. (ed.) (1990): An Encyclopedia of Language. London: Routledge.
CRYSTAL, David (1987): Enciclopedia del lenguaje de la Universidad de Cambridge. Madrid; Taurus, 1994. Existe unha segunda edición inglesa de 1997.
FRAWLEY, William J., International Encyclopedia of Linguistics. Oxford: Oxford University Press, 4 vols.
HELLINGER, Marlis & Anne PAUWELS (ed.) (2007): Handbook of Language and Communication: Diversity and Change. Berlin: Mouton de Gruyter.
MALMKJAER, Kirsten (1991): The Linguistics Encyclopedia. London: Routledge.
NEWMEYER, Frederick (coord.) (1993): Panorama de la lingüística moderna de la Universidad de Cambridge. Madrid: Visor, 4 vols.
Dicionarios terminolóxicos
ABRAHAM, Werner (1981): Diccionario de terminología lingüística actual. Madrid: Gredos.
ALCARAZ VARÓ, Enrique & M. Antonia MARTÍNEZ LINARES (2004): Diccionario de lingüística moderna. Barcelona: Ariel, 2ª ed.
BUSSMANN, Hadumod (1996): Routledge Dictionary of Language and Linguistics. London: Routledge.
CARDONA, Giorgio R. (1991): Diccionario de Lingüística. Barcelona: Ariel.
CRYSTAL, David (2000): Diccionario de lingüística y fonética. Barcelona: Octaedro. Existe unha 5ª ed. inglesa de 2003.
DUBOIS, Jean et al. (1979): Diccionario de Lingüística. Madrid: Alianza.
DUCROT, Oswald & Jean-Marie SCHAEFFER (1998): Nuevo diccionario enciclopédico de las ciencias del lenguaje. Madrid: Arrecife.
FINCH, Geoffrey (2000): Linguistic terms and concepts. Houndmills: Macmillan Press.
GREGORY, Richard L. (dir.) (2005): Diccionario Oxford de la mente. Madrid: Alianza.
LÁZARO CARRETER, Fernando (1987): Diccionario de términos filológicos. Madrid: Gredos, 3ª ed. corr.
LEWANDOWSKI, Theodor (1982): Diccionario de Lingüística. Madrid: Cátedra.
RICHARDS, Jack, et al. (1997): Diccionario de lingüística aplicada y enseñanza de lenguas. Barcelona: Ariel.
WELTE, Werner (1985): Lingüística moderna: terminología y bibliografía. Madrid: Gredos.

Competencias
(1) Dominar conceptos, terminoloxía básica e métodos que desenvolvan nos alumnos estratexias de observación dos feitos comunicativos e que lles permitan a reflexión e o estudo lingüísticos [1G, 3G, E1]
(2) Emprego de recursos e fontes de información que permitan aos estudantes adquirir coñecementos sobre os feitos lingüísticos autonomamente. [3G, 5G, T3]
(3) Comprender e explicar textos básicos relacionados coa materia. [3G, 4G, T2, E1]
(4) Expoñer oralmente as reflexións propias relacionadas cos contidos da materia. [3G, 4G]
(5) Desenvolver a motivación, a atención e o esforzo para a aprendizaxe, así como actitudes de apertura, participación e responsabilidade perante o traballo académico. [5G, E2]
(6) Propiciar a comprensión do carácter plurilingüe e multicultural das nosas sociedades e promover o respeto pola diversidade lingüística e cultural [3G, E3]
Metodoloxía da ensinanza
A materia distribúese en tres horas presenciais á semana. A métade deste tempo de presencia na aula adicarase a sesións expositivas, nas que o profesor presentará os contidos básicos da materia, e a outra métade a sesións interactivas, nas que se farán e corrixirán as actividades planificadas de traballo autónomo do alumno. Algunha destas actividades de traballo autónomo realizaranse a través da plataforma da USC virtual. Periodicamente irán fixándose as datas para a realización das tres horas de titorías programadas, nas que se resolverán problemas e dúbidas e se fortalecerá o dominio de ferramentas de aprendizaxe.
Sistema de evaluación
PRIMEIRA OPORTUNIDADE (maio-xuño): Mediante avaliación continua. Nesta primeira oportunidade (maio-xuño) o 50% da cualificación final corresponderá ás actividades e traballos programados e realizados nas sesións interactivas. No último día con sesión presencial o profesor indicará a cada un dos alumnos os puntos obtidos neste proceso de avalliación continua, no que serán obxecto principal de avaliación o interese e motivación na participación activa nas clases, a corrección formal e a consistencia argumental nos traballos escritos e nas exposicións orais presentadas e a actitude positiva e o esforzo por mellorar e aprender. O outro 50% corresponderá á nota do exame de toda a materia, que versará sobre os contidos das sesións expositivas e as lecturas obrigatorias e realizarase na data fixada pola Secretaría do Centro. Os estudantes que teñan concedida polo Decanato a dispensa de asistencia a clase e, polo tanto, non poidan seguir a avaliación continua poderán avaliarse de toda a materia mediante un exame na segunda oportunidade (mes de xullo).


SEGUNDA OPORTUNIDADE (xullo): Na oportunidade de xullo o alumno pode estar en dúas situacións.
1) Se o alumno asistiu regularmente ás clases expositivas e participou activamente nas sesións interactivas, manteráselle cando menos a puntuación obtida da avaliación continua do seu traballo, tendo a oportunidade de volver facer e entregar algún traballo que xa fixese durante o curso para mellorar a súa puntuación dentro do 50% correspondente a avaliación continua do realizado no semestre. O outro 50% corresponderá á nota obtida no exame final que se realizará na data fixada pola secretaría do centro e incluirá cuestións teóricas e prácticas (procedentes das sesións expositivas e sesións interactivas).
2) Se o alumno non asistiu regularmente a clases nin participou activamente nas sesións interactivas, a súa cualificación virá dada exclusivamente pola avaliación do exame final que se realizará na data fixada pola secretaría do centro e incluirá cuestións teóricas e prácticas (procedentes das sesións expositivas e sesións interactivas), debendo ter en conta que para aprobar a materia haberá de amosar nese exame unha aprendizaxe sólida dos contidos básicos da materia e que non poderá obter unha cualificación superior a notable (7).

CONVOCATORIAS POSTERIORES. No caso de que un alumno/a suspenda a materia na segunda oportunidade de xullo, nas convocatorias de anos sucesivos rexirá o sistema de avaliación que vén de ser fixado para a segunda oportunidade (xullo), coas dúas posibles situacións. No caso de alumnos que decidan repetir a materia asistindo novamente a clase e implicándose en todas as actividades que se realicen no período ordinario, a súa avaliación se realizará seguindo os criterios de avaliación ordinaria para alumnos de primeira matrícula.


Tempo de estudo e traballo persoal
SESIÓNS EXPOSITIVAS 24 (horas presenciais) 50 (horas non presenciais) Total 74
SESIÓNS SEMINARIO 24 (horas presenciais) 30 (horas non presenciais) Total 54
SESIÓNS TITORÍA GRUPO 3 (horas presenciais) 3 (horas non presenciais) Total 6
SESIÓNS AVALIACIÓN 4 (horas presenciais) 10 (horas non presenciais) Total 14
TOTAL 55 (horas presenciais) 93 (horas non presenciais) Total 148



Recomendacións para o estudo da materia
Os ritmos de aprendizaxe non son os mesmos en todo o alumnado, e tampouco será idéntico o esforzo que esixan as actividades de traballo autónomo programadas nos distintos temas, pero vai requerirse do estudante o seu compromiso para a asistencia proveitosa ás clases e o traballo constante e continuado.
Observacións
Os textos do programa aos que o profesor outorga validez son os das versións elaboradas por el mesmo (i.e., a versión galega e a castelán).