G5101221 - Historia Moderna (Formación Humanística) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Historia Medieval e Moderna
• Áreas: Historia Moderna
• Centro: Facultade de Humanidades
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Rodríguez Palmeiro, Iago.	NON
SUAREZ GOLAN, FERNANDO.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Francés

Italiano

Portugués

Obxectivos da materia
O obxectivo principal da materia Historia Moderna consiste en presentar e analizar os procesos históricos que aconteceron en Europa durante os séculos XVI, XVII e XVIII, para poñelos en relación cos doutras áreas xeográficas do planeta coas que toma contacto o home europeo no transcurso de devandita época histórica. Preténdese, xa que logo, que os alumnos alcancen un nivel básico de comprensión e coñecemento destes procesos craves para a consolidación das bases da hegemonía europea, tanto política como económica, xunto con certas manifestacións culturais de gran transcendencia para a construción da identidade cultural deste continente. Neste sentido, as actividades teóricas e prácticas programadas para o desenvolvemento desta materia teñen os seguintes obxectivos:
- Fornecer dun coñecemento preciso dos diversos procesos demográficos, económicos, sociais, relixiosos e políticos dende o século XVI até principios do século XIX, prestando especial atención aos aspectos culturais máis estreitamente vinculados cos obxectivos da titulación.
- Familiarizar ao estudante cos diferentes sectores que inciden no desenvolvemento da cultura humana na época moderna, preparándoo para iniciar o desempeño de actividades profesionais relacionadas co mundo da cultura.
- Reflexionar sobre os problemas do mundo actual e analizar a súa posible evolución coa perspectiva que proporciona o coñecemento dos procesos históricos da época moderna.
- Comprender as raíces da nosa cultura e os procesos diacrónicos da sociedade e do pensamento humano durante a época moderna e que conduciron ao mundo de hoxe.
- Estimular a creatividade para dar respostas adecuadas aos problemas plantexados e fomentar o gusto pola innovación a partir do fomento da análise crítica dos datos e teorías presentadas.
Contidos
Os contidos da materia Historia Moderna se articulan a partir de tres bloques temáticos perfectamente delimitados nos que se expoñerán os procesos históricos que se desenvolveron en Europa e o resto do mundo coñecido durante o transcurso da época moderna (séculos XV ao XVIII). O primeiro bloque céntrase na explicación da poboación, o sistema demográfico antigo, as características e a evolución da economía e a sociedade europea. O segundo céntrase nas manifestacións culturais, relixiosas e intelectuais da Europa moderna (Humanismo, Renacimiento, Reforma protestante e católica, barroco, revolución científica, Ilustración...). No terceiro bloque preséntanse os contidos referidos á formación e consolidación dos estados modernos, os aspectos máis destacados da política interior e a súa participación no contexto das relacións internacionais nos séculos modernos.

A actividade docente expositiva e o traballo persoal do alumno virará en torno a un programa teórico que se desenvolve en tres unidades temáticas e doce temas:

I. BASES ESTRUTURAIS
1. O sistema demográfico de Antigo Réxime
2. Os sectores económicos no mundo moderno
3. A sociedade europea da idade moderna

II. PENSAMENTO, CULTURA E RELIXIÓN
4. Humanismo, renacemento cultural e movementos espirituais
5. A crise da cristiandade occidental e as reformas relixiosas
6. Cultura e ciencia do Barroco á Ilustración
7. Manifestacións culturais e institucións educativas na Europa moderna

III. POLÍTICA E RELACIÓNS INTERNACIONAIS
8. A afirmación das monarquías dinásticas e a pluralidade de formas políticas en Europa
9. Do absolutismo confesional ao parlamentarismo británico
10. Os conflitos sucesorios do século XVIII e o Despotismo ilustrado


Os contidos das clases interactivas centraranse na posta en práctica dos coñecementos adquiridos nas sesións expositivas e como resultado do traballo persoal dos alumnos, a través do comentario de textos e a utilización de fontes e bibliografía específica, de forma que se manifeste a relación entre o xeral e o particular e viceversa, o cal permitirá analizar e interpretar situacións concretas mediante o emprego das ferramentas historiográficas. Nestas actividades introducirase o manexo de recursos electrónicas provedores de información documental de época moderna.
Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA BÁSICA:

CORTÉS PEÑA, A. L., El mundo moderno. Madrid: Trotta, Universidad de Granada, 2006.
FLORISTÁN, A. (coord.), Historia Moderna Universal, Barcelona: Ariel, 2005.
HINRICHS, E., Introducción a la historia de la Edad Moderna, Madrid: Akal, 2001.
HSIA, R. PO-CHIA, El mundo de la renovación católica, 1540-1770, Madrid: Akal, 2010.
MARTÍNEZ RUÍZ, E. et al., Introducción a la Historia Moderna, Madrid: Istmo, 1994.
MOLAS RIBALTA, P. et al., Manual de historia moderna, Barcelona: Ariel, 1993.
TENENTI, A., La Edad Moderna: siglos XVI-XVIII, Barcelona: Crítica, 2000.

BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA:

BARDET, J. P. y DUPÂQUIER, J. (dirs.), Historia de las poblaciones de Europa, Madrid: Síntesis, 2001.
BURKE, P., El Renacimiento europeo, Barcelona: Crítica, 2000.
CHARTIER, R., Libros, lecturas y lectores en la Edad Moderna, Madrid: Alianza, 1993.
DELUMEAU, J., El catolicismo de Lutero a Voltaire, Barcelona: Labor, 1973.
EGIDO, T., Las reformas protestantes, Madrid: Síntesis, 1992.
FLINN, M. W., El sistema demográfico europeo, 1500-1820, Barcelona, 1989.
KAMEN, H., La sociedad europea (1500-1700), Madrid: Alianza, 1986.
KLÉBER MONOD, P., El poder de los reyes: monarquía y religión en Europa, 1589-1715, Madrid: Alianza, 2001.
LUTZ, H., Reforma y Contrarreforma. Europa entre 1520 y 1648, Madrid: Alianza, 2008.
MARAVALL, J. A., La cultura del Barroco: análisis de una estructura histórica, Barcelona, 2008.
NAVA RODRÍGUEZ, M. T., La educación en la Europa Moderna, Madrid, 1992.
RIVERO RODRÍGUEZ, M., Diplomacia y relaciones exteriores en la Edad Moderna. De la cristiandad al sistema europeo, 1453-1794, Madrid: Alianza, 2000.
ROSSI, P., El nacimiento de la Ciencia Moderna en Europa, Barcelona: Crítica, 1997.
SERRA ROJAS, A., Historia de las ideas e instituciones políticas, México: FCE, 1992.
SHULTZ, H., Historia económica de Europa, 1500-1800: artesanos, mercaderes y banqueros, Madrid: Siglo XXI, 2001.
VOVELLE, M., Ideologías y mentalidades, Barcelona, 1985.

Competencias
Competencias xerais:
1) Que os estudantes sepan aplicar os seus coñecementos dunha forma profesional e posean as competencias que soen demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumnentos e a resolución de problemas dentro da área da Historia Moderna (2G).
2) Que os estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (relativos aos contidos da Historia Moderna) para emitir xuizos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética (3G).
3) Que os estudantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solución a un público tanto especializado como non especializado (4G).
4) Que os estudantes teñan desenvolto aquelas habilidades de aprendizaxe necesarias para emprender estudos posteriores cun alto grado de autonomía (5G).

Competencias transversais:
1) Redacción adecuada de textos, coa correspondente presentación formal axustada aos parámetros hoxe imperantes nos procesadores informáticos (T2).

Competencias específicas:
1) Adquisición de coñecementos profundos acerca da Historia Moderna Universal (E4).
2) Capacidade de elaboración de comentarios razoados e críticos de obras e textos relacionados coa historia da época moderna (E5).
3) Habilidade na elaboración, redacción e presentación dun traballo escrito de iniciación elemental á investigación (E6).


Metodoloxía da ensinanza
Combínanse dous eixes complementarios na metodoloxía de ensino: por unha banda, as actividades presenciales e, por outro, as non presenciales. No primeiro grupo áchanse as clases expositivas, as clases ou seminarios interactivos e as tutorías presenciales, ben individuais, ben en grupo. No que se refire ás actividades non presenciales, estas céntranse na realización de traballos de diverso tipo, lecturas e recensiones relacionadas cos contidos da materia, e a preparación das actividades programadas en clase. A continuación descríbense cada un dos tipos de actividades metodológicas:
- Actividades introdutorias: sesións orientadas a presentar o programa da materia, así como a tomar contacto e obter información das competencias, intereses e motivacións do alumnado co fin de articular a docencia para unha aprendizaxe máis eficaz.
- Clases expositivas: explicación dos contidos da materia por parte do profesor, co apoio de diferentes materiais didácticos e emprego de TIC, e presentación das liñas básicas para o desenvolvemento das actividades relacionadas coa mesma.
- Clases interactivas: actividades enfocadas ao traballo intensivo do alumno sobre un aspecto ou tema do programa que poden requirir a lectura e manexo de bibliografía, dar resposta a preguntas dirixidas, comentario de textos, traballos ou estudos individualizados, exposicións, etc. Serán orientadas polo profesor para fomentar o debate e a participación activa dos alumnos e conducirán á resolución de exercicios prácticos relacionados cos contidos da materia que permitan a adquisición de habilidades e a posta en practica dos coñecementos adquiridos polo alumno durante as clases expositivas. Se prevé la utilización de la USC Virtual para proporcionar documentación y para la realización de pruebas.
- Traballos tutelados: elaboración e presentación de traballos realizados polos alumnos de forma individual.
- Titorías: sesións presenciais na aula ou no despacho nas que o profesor dirixe, dinamiza e titoriza o traballo autónomo do alumnado en grupos reducidos. Así mesmo, permite facer un seguimento e orientación do alumnado na realización das tarefas e actividades derivadas do desenvolvemento persoal ou colectivo da docencia expositiva e interactiva.
Sistema de evaluación
O sistema de avaliación constará de dous criterios principais que miden, por unha banda, os coñecementos dos conceptos básicos da asignatura que o alumno adquira ao longo do semestre e, por outra, a participación nas clases interactivas e o rendemento do traballo persoal.

A) SISTEMA ORDINARIO DE AVALIACIÓN. Integrado por unha proba final (criterio 1, 40%), a avaliación continua das competencias teórico-prácticas (criterios 2 e 3, 50%) e a asistencia, participación e aplicación práctica das competencias adquiridas (criterio 4, 10%):
1) Proba teórica de conxunto. Na data sinalada polo calendario oficial aprobado pola Xunta de Facultade realizarase unha proba escrita global na que os alumnos serán examinados sobre os temas do programa contemplado na Guía Docente da asignatura, así como dos contidos teóricos e prácticos desenvolvidos nas clases expositivas. Dita proba computará por valor do 40% da cualificación final e constará de preguntas de resposta longa ou desenvolvemento, algunhas de resposta curta e unha proba práctica. A puntuación da proba estará comprendida entre 0 e 10 puntos e para que sexa tida en conta o alumno deberá obter unha cualificación mínima de 5 sobre 10.
2) Traballo individual de iniciación á investigación, relacionado co contido do segundo bloque do programa da materia. Realizarase un control periódico para garantir o correcto desenvolvemento do traballo e a avaliación continua das competencias adquiridas/aplicadas. O traballo será presentado por escrito antes da data oficial do exame. A ponderación correspondente a esta proba na cualificación final será do 25%.
3) Traballo conxunto (traballo en equipo) relacionado co contido do terceiro bloque do programa da materia, consistente na elaboración autónoma de materiais, baixo supervisión e avaliación continua, e na exposición oral dos mesmos en grupo durante a última semana lectiva do cuatrimestre. A porcentaxe de cualificación desta proba será do 20%.
4) Asistencia e participación nas actividades prácticas. A avaliación das actividades realizadas durante as sesións interactivas (explicacións curtas realizadas polos alumnos en clase, comentario de material histórico…) e a participación nas clases expositivas, xunto con outras actividades complementarias realizadas ao longo do curso supoñerá o 15% da cualificación final.

A realización e presentación de todas as actividades anteriores (exame, traballos conxuntos e individuais, e actividades prácticas) é obligatoria e sen elas non será posible a superación da materia. No caso das actividades desenvolvidas nas sesións de aula durante o período de clase, a non asistencia deberá ser compensada coa realización dos traballos que lle sexan encomendados polo profesor. A avaliación positiva de certas actividades (exame e traballo individual [criterios 1 e 2]) poderá ser conservada para a oportunidade de recuperación e/ou durante dous cursos académicos (alumnos repetidores), sempre que exista conformidad entre os profesores que imparten a materia.
A realización fraudulenta dalgún exercicio ou proba esixida na avaliación da materia implicará a cualificación de suspenso na convocatoria correspondente, con independencia do proceso disciplinario que se poida seguir contra o alumno infractor. Considerarase fraudulenta, entre outras, a realización de traballos plagiados ou obtidos de fontes accesibles ao público sen relaboración ou reinterpretación e sen citas aos autores e das fontes.

B) PROCEDEMENTO DE AVALIACIÓN PARA A RECUPERACIÓN DENTRO DO MESMO CURSO ACADÉMICO
1) Proba teórica de conxunto coas mesmas características que a ordinaria (computará por valor do 50% da cualificación final).
2) Traballo individual. No caso de ser evaluado positivamente conservarase a cualificación, no caso contrario deberá ser reelaborado e presentado na data do exame (25%).
3) Traballo conxunto, que deberá ser presentado por escrito e de forma individual na data do exame (15%).
4) As actividades prácticas presenciales evaluadas negativamente deberán ser compensadas polo alumnado coa realización dos traballos que lle sexan encomendados polo profesorado e presentados na data do exame (10%). As actividades prácticas presenciales evaluadas positivamente poderán ser conservadas só para a oportunidade de recuperación dentro do mesmo curso académico.

C) NORMATIVA DE ASISTENCIA Á CLASE
A asistencia a clase será un requisito preceptivo para superar a materia ou para presentarse á realización de exames. A porcentaxe de presencialidade necesaria nas distintas actividades docentes programadas será do 80%. Con anterioridade á realización dos exames publicarase un listado do alumnado que satisfaga dito criterio para a realización dos mesmos. No caso daqueles alumnos que teñan dispensa de asistencia a avaliación continuada realizarase a través de contactos a concretar co alumno dispensado.
Naqueles supostos nos que o alumnado (alumnos repetidores) estivera matriculado na materia e superase os requisitos de asistencia nalgún dos dous cursos anteriores, o profesor determinará as actividades de avaliación específicas para superar a disciplina, sen a necesidade de acudir a todas as actividades académicas programadas como obrigatorias. Os instrumentos e criterios de avaliación consistirán na realización e presentación da recensión e comentario crítico dos artigos e/ou monografías indicadas en cada caso, e a ponderación para a avaliación final ordinaria será do 10%.
Tempo de estudo e traballo persoal
Seguindo as orientacións da Declaración de Boloña sobre o Espazo Europeo de Ensino Superior, as actividades prácticas suscitadas nesta materia pretenden potenciar o traballo persoal de cada alumno fóra da aula. Do volumen de traballo total do alumno na materia, el 66% corresponde ao traballo individual ou en grupo que o alumno se compremete a realizar sen a presencia do profesor. Nestas horas de traballo inclúese a preparación das clases, o estudo, ampliación e síntese da información recibida, a resolución de exercizos, a elaboración e redacción de traballos, a escritura, a preparación e ensaio de exposicións, a preparación de exames…
Así, por cada hora de clase presencial contémplanse dúas de traballo persoal que o alumno dedicará a lecturas e á fixación do explicado polo profesor na aual e á realización de actividades prácticas e complementarias.
A distribución das cargas de traballo en horas conforme aos créditos ECTS para cada tipo de actividade é o seguinte:

- Clases expositivas e interactivas (presencial): 48 horas
- Tutorías de grupo (presencial): 6 horas
- Sesións de avaliación: 4 horas
- Outras actividades: 2 horas
- Traballo persoal do alumno (non presencial): 90 horas

Total de horas estimadas: 150
Recomendacións para o estudo da materia
Tendo en conta a extensión e relativa complexidade dos contidos da materia e o seu carácter obrigatorio recoméndase dedicar un tempo cotián á súa preparación, que debería facerse recorrendo á lectura e realización de esquemas que permitan unha ordenación e xerarquización dos contidos para facilitar o seu estudo e asimilación. Do mesmo xeito, é case imprescindible a lectura da bibliografía de apoio xeral e da específica que aporte o profesor co programa para obter unha visión máis completa da que é posible ofrecer nas clases expositivas. Tamén é recomendable o manexo de atlas históricos, dicionarios especializados e outras fontes informativas editadas ou dixitais.
É conveniente así mesmo a realización persoal polo alumno de comentarios de textos, gráficas, táboas estatísticas, etc., para obter un dominio desta disciplina e unha mellor comprensión dos contidos da materia. É frecuente que caia na paráfrase ou ben que se esqueza por completo dos textos e redacte o tema, que é un calco dos apuntamentos recibidos. O alumno debe aprender a organizar os datos que se lle ofrecen e a os estruturar e explicar debidamente.
Na realización dos traballos bibliográficos e das actividades prácticas obrigatorias convén coidar tanto a expresión como a presentación no aspecto formal, do mesmo xeito que a creatividade persoal e o rigor científico.

Observacións
Aínda que non existen prerrequisitos, fóra dos estrictamente normativos (comprensión lectora e dominio da expresión escrita), é conveniente para o aprovechamiento integral da materia, haber cursado anteriormente as asignaturas de Historia Antiga e Historia Medieval, que se imparten no primeiro curso do título de grado.