Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Facultade de Humanidades  »  Información da Materia

G5091201 - Lingüística 2 (Formación Básica (elixir 2 linguas, niveis 1 e 2)) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 6.00
  • Total: 6.0
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 24.00
  • Clase Interactiva Seminario: 24.00
  • Horas de Titorías: 3.00
  • Total: 51.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
  • Departamentos: Literatura Española, Teoría da Literatura e Lingüística Xeral
  • Áreas: Lingüística Xeral
  • Centro: Facultade de Humanidades
  • Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: null

Profesores

NomeCoordinador
SOUTO GOMEZ, MONTSERRAT.SI

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo /CLE_01OrdinarioClase ExpositivaSISI
Grupo /CLIS_01OrdinarioClase Interactiva SeminarioSINON
Grupo /TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasNONNON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego
  • Inglés


  • Obxectivos da materia
    Adquirir competencias básicas propias dun lingüista que permiten:
    (a) Abordar as linguas como usuarios reflexivos e curiosos.
    (b) Aproximarse á Lingüística como aprendices de profesionais no campo, tratando de vencellar a descrición técnica coa realidade dos usos e das linguas.
    (c) Prover ferramentas para a análise obxectiva da diversidade lingüística dende distintas perspectivas.
    (d) Fomentar a capacidade de reflexión sobre a situación social dos grupos lingüísticos arredor do mundo.
    (e) Analizar e contrastar a relación entre linguaxe e pensamento mediante o estudo de diferentes teorías, insistindo na necesidade de traballar con datos reais.
    (f) Comprobar a importancia dos aspectos anatómicos e fisiolóxicos dos mecanismos que sustentan as producións lingüísticas.
    (g) Describir e avaliar situacións de déficit comunicativo (infantil e adulto), reflexionando sobre as súas incidencias nas relacións interpersoais.

    Contidos
    TEMA 1. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E PROCESAMENTO DAS LINGUAS. Unidade e variedade das linguas. Variación no plano social das linguas. Variación no plano neuropsicolóxico dos usuarios.

    SEMINARIO 1.1
    - Explicación do contido dos seminarios e titorías.
    - Explicación do modo como se vai desenvolver e avaliar o traballo dos estudantes ao longo do cuadrimestre.
    - Entrega de materiais cos que se traballará ao longo do seminario 1.2.
    SEMINARIO 1.2
    - Traballo con materiais relativos á variación intraidiomática-1.
    SEMINARIO 1.3
    - Traballo con materiais relativos á variación intraidiomática-2.
    SEMINARIO 1.4
    - Traballo con materiais relativos á variación intraidiomática-3.
    SEMINARIO 1.5.
    - Avaliación do Tema 1.

    TITORÍA 1 (ao remate do tema 1)
    - Resolución das cuestións ou dúbidas que presenten os estudantes derivadas dos seminarios anteriores.
    - Normas de elaboración de traballos en grupo: presentación da Proposta de traballo en pequeno grupo (máximo 5 persoas) sobre a diversidade idiomática no mundo: trátase de recoller información tanto da situación sociolingüística como da localización xeográfica de distintas linguas do planeta. Este traballo deberá ser presentado oralmente e entregado por escrito no seminario 2.4.

    TEMA 2. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E LINGUAS DO MUNDO. As linguas arredor do mundo. Linguas en contexto. Aplicacións da Lingüística ao abeiro da diversidade multilingüe.

    SEMINARIO 2.1
    - Presentación e consulta de materiais actualizados relacionados co estudo e a catalogación das linguas do mundo.
    SEMINARIO 2.2
    - Socioloxía das linguas: traballo con documentos de natureza diversa.
    SEMINARIO 2.3
    - Aplicacións da lingüística.
    SEMINARIO 2.4
    - Avaliación do Tema 2: entrega por escrito e presentación oral do traballo en grupo sobre linguas do mundo.

    TITORÍA 2 (ao remate do tema 2):
    - Revisión do proceso de elaboración do traballo sobre linguas do mundo. Resolución de dúbidas a propósito deste exercicio.
    - Aclaración de cuestións sobre calquera aspecto do Tema 2 tratado nos seminarios anteriores.

    TEMA 3. LINGUAXE, MENTE E CEREBRO. A adquisición da lingua e a aprendizaxe de linguas. Fundamentos biolóxicos da linguaxe. Os trastornos comunicativos. Aplicacións da lingüística en linguaxe, mente e cerebro.

    SEMINARIO 3.1
    - Visionado do vídeo "Genie: el milagro de la niña salvaje".
    - Reflexión sobre o documental a partir dunha batería de preguntas entregada previamente.
    SEMINARIO 3.2
    - Prácticas –en pequenos grupos– cunha escolma de textos sobre as diferentes teorías explicativas da relación entre linguaxe e pensamento, e sobre o proceso de adquisición da lingua por parte do neno.
    SEMINARIO 3.3
    - Traballo práctico con mostras reais de fala infantil (1).
    SEMINARIO 3.4
    - Traballo práctico con mostras reais de fala infantil (2).
    - Descrición e análise –a partir de casos reais– de trastornos comunicativos (1).
    SEMINARIO 3.5
    - Descrición e análise –a partir de casos reais– de trastornos comunicativos (2).
    SEMINARIO 3.6
    - Avaliación do Tema 3.
    Bibliografía básica e complementaria
    TEMA 1. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E PROCESAMENTO DAS LINGUAS

    BIBLIOGRAFÍA BÁSICA (DE LECTURA OBRIGATORIA)
    COSERIU, Eugenio (1973): Lecciones de lingüística general. Madrid: Gredos, 1981, pp. 316-327.
    FERNÁNDEZ PÉREZ, Milagros (1999): Introducción a la Lingüística. Barcelona: Ariel, pp. 49-65.
    MORENO FERNÁNDEZ, Francisco (1998): Principios de sociolingüística y sociología del lenguaje. Barcelona: Ariel, 2ª ed., 2005, pp. 17-31.

    BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
    AITCHINSON, Jean (1991): El cambio en las lenguas: ¿progreso o decadencia? Barcelona: Ariel, 1993.
    COSERIU, Eugenio (1981): "Los conceptos de 'dialecto', 'nivel' y 'estilo de lengua' y el sentido propio de la Dialectología". Lingüística española actual, III/1, pp. 1-32.
    FERNÁNDEZ PÉREZ, Milagros (1999): "El interés por la 'variación' en la lingüística actual". En Homenatge a Jesús Tuson. Barcelona: Empúries, pp. 104-125.
    MILROY, Lesley (1980): Language and social networks. Oxford: Blackwell, 2ª ed., 1987.
    MORENO FERNÁNDEZ, Francisco (1992): "Theoretical and methodological aspects of stylistic variation". Lynx, 3, pp. 55-90.
    TRUDGILL, Peter (1983): On Dialect (Social and Geographical Perspectives). Oxford: Blackwell.
    TUSON, Jesús (2009): Patrimonio natural. Elogio y defensa de la diversidad lingüística. Barcelona: Ariel.
    WIERZBICKA, Anna (1999): Emotions Across Languages and Cultures. Cambridge: Cambridge University Press.

    TEMA 2. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E LINGUAS DO MUNDO

    BIBLIOGRAFÍA BÁSICA (DE LECTURA OBRIGATORIA)
    MORENO CABRERA, Juan Carlos (2006): “La diversidad lingüística en el siglo XXI”. En F. Martí et al. (eds.): Palabras y mundos. Informe sobre las lenguas del mundo. Barcelona: Icaria, pp. 87-132 (selecc.).
    ROMAINE, Suzanne (1996): El lenguaje en la sociedad. Una introducción a la Sociolingüística. Barcelona: Ariel, cap. 1.
    SAPIR, Edward (1921): “Tipos de estructura lingüística”. En El lenguaje. Introducción al estudio del habla. México: FCE, 12ª reimpr., 1991, pp. 141-168. (Existe unHa tradución galega de 2010: SAPIR, Edward: A linguaxe. Introdución ao estudo da fala. Santiago: Universidade de Santiago).

    BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
    ABLEY, Mark (2006): Aquí se habla… Un recorrido por las lenguas amenazadas. Barcelona: RBA Libros.
    JUNYENT, Carme (1999): La diversidad lingüística: didáctica y recorrido de las lenguas del mundo. Barcelona: Octaedro.
    MORENO CABRERA, Juan Carlos (2003): El Universo de las lenguas: clasificación, denominación, situación, tipología, historia y bibliografía de las lenguas. Madrid: Castalia.

    TEMA 3. LINGUAXE, MENTE E CEREBRO

    BIBLIOGRAFÍA BÁSICA (DE LECTURA OBRIGATORIA)
    FERNÁNDEZ PÉREZ, Milagros (1999): Introducción a la Lingüística. Barcelona: Ariel, cap. 4: “El lenguaje y su naturaleza neuropsicológica” (pp. 137-204).

    BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
    AITCHISON, Jean (1992): El mamífero articulado. Introducción a la Psicolingüística. Madrid: Alianza.
    CAPLAN, David (1988): “La base biológica del lenguaje”. En Frederick J. Newmeyer (comp.) (1992): Panorama de la lingüística moderna de la Universidad de Cambridge, vol. III. Madrid: Visor, cap. 9.
    CRYSTAL, David (1981): Patología del lenguaje. Madrid: Cátedra, 3ª ed., 1993.
    LORENZO, Guillermo & Víctor M. LONGA (2003): Homo Loquens. Biología y evolución del lenguaje. Lugo: Tris Tram.
    TOMASELLO, Michael (2003): Constructing a Language. A Usage-Based Theory of Language Acquisition. Cambridge, MA: Harvard U. P.

    Competencias
    (1) Dominar conceptos, terminoloxía básica e métodos que desenvolvan nos alumnos estratexias de observación dos feitos comunicativos e que lles permitan a reflexión e o estudo lingüísticos.
    (2) Emprego de recursos e fontes de información que permitan aos estudantes adquirir coñecementos sobre os feitos lingüísticos autonomamente.
    (3) Comprender e explicar textos básicos relacionados coa materia.
    (4) Expoñer oralmente as reflexións propias relacionadas cos contidos da materia.
    (5) Desenvolver a motivación, a atención e o esforzo para a aprendizaxe, así como actitudes de apertura, participación e responsabilidade perante o traballo académico.

    Metodoloxía da ensinanza
    A materia distribuirase en tres horas semanais: unha sesión expositiva (1 hora e media) e unha sesión seminario (1 hora e media) en grupos interactivos. Periodicamente introduciranse titorías programadas en grupos pequenos. Haberá dúas sesións de titorías programadas de 1 hora e media en grupos de dez estudantes. A súa finalidade é guiar o traballo autónomo do alumno.

    Utilizaremos o entorno da USC-Virtual para a organización das actividades non presenciais, a entrega de documentos aos alumnos e a comunicación virtual entre todos os membros da aula.


    Sistema de evaluación
    1ª OPORTUNIDADE (MES DE XANEIRO): Realizarase por avaliación continuada: o 40% da cualificación corresponderá ás actividades e traballos realizados e/ou programados nas sesións de seminario e mais nas titorías programadas. O 60% restante corresponderá ao exame de
    toda a materia, que versará sobre os contidos das sesións expositivas e das lecturas obrigatorias. Este exame realizarase ao remate do primeiro semestre na data fixada pola Secretaría do Centro.

    Os aspectos, criterios e instrumentos de avaliación aparecen reflectidos no seguinte esquema:

    ASPECTO
    Asistencia, participación e aproveitamento das clases presenciais
    CRITERIOS
    -Participación activa nas clases
    -Calidade científica dos traballos: asimilación de contidos, comprensión dos textos, análises e interpretacións adecuados
    INSTRUMENTO
    Traballos escritos entregados ou expostos nos seminarios ou nas titorías programadas
    VALOR
    40%

    ASPECTO
    Conceptos, métodos e ferramentas aprendidos durante todo o curso
    CRITERIOS
    -Dominio dos coñecementos teóricos e operativos da materia
    -Aproveitamento das lecturas obrigatorias
    INSTRUMENTO
    -Exame de toda a materia ao remate do primeiro semestre (data fixada pola Secretaría do Centro)
    VALOR
    60%


    2ª OPORTUNIDADE: A avaliación para a convocatoria de xullo efectuarase exclusivamente a través dun exame que incluirá cuestións teóricas e prácticas (correspondentes ás sesións expositivas e ás sesións seminario). Este exame realizarase no mes de xullo na data establecida pola Secretaría do Centro.

    ALUMNADO REPETIDOR:
    Deberá seguir o mesmo sistema de avaliación da primeira oportunidade.

    ALUMNADO CON EXENCIÓN DE DOCENCIA TEÓRICA:
    Os estudantes que teñan concedida polo Decanato a dispensa de asistencia a clase e, polo tanto, non poidan seguir a avaliación continua, deberán falar co profesorado da materia na primeira semana do semestre para establecer un plan de traballo alternativo.

    ALUMNADO CON DIVERSIDADE FUNCIONAL:
    O alumnado que precise de algún tipo de adaptación ou apoio específico por razóns de NEAE (Necesidades Específicas de Apoio Educativo) deberá solicitalo á profesora, pero só se terán en conta a estes efectos aqueles casos que teñan sido valorados e informados polo SEPIU (Servizo de Participación e Integración Universitaria).
    URL: http://www.usc.es/gl/servizos/sepiu/integracion.html



    Tempo de estudo e traballo persoal
    SESIÓNS EXPOSITIVAS: 24 (horas presenciais) + 48 (horas non presenciais) = Total 72 horas
    SESIÓNS SEMINARIO: 24 (horas presenciais) + 36 (horas non presenciais) = Total 60 horas
    SESIÓNS TITORÍA GRUPO: 3 (horas presenciais) + 3 (horas non presenciais) = Total 6 horas
    SESIÓNS AVALIACIÓN: 3 (horas presenciais) + 9 (horas non presenciais) = Total 12 horas
    TOTAL: 54 (horas presenciais) + 96 (horas non presenciais) = Total 150 horas

    Recomendacións para o estudo da materia
    Se ben a Lingüística xa non é unha materia novidosa para os estudantes de segundo curso, os contidos do programa están ordenados e secuenciados para facilitar a aprendizaxe progresiva sen perder de vista o conxunto. Faise, por tanto, imprescindible evitar baleiros de comprensión nos temas, xa que limitarán o avance en estadios posteriores. O traballo constante é o factor clave.

    (1) As explicacións detalladas dos contidos do programa no aula facilitan a aprendizaxe. A información recibida directamente na clase pódese converter en coñecemento automaticamente coa vantaxe da interacción na dinámica das sesións de seminario.
    (2) Sustentar os contidos proporcionados na aula mediante a consulta de fontes bibliográficas específicas para cada tema. A autoaprendizaxe, que será guiada nas titorías programadas, é importante; e a lectura selectiva segundo as pautas marcadas para cada apartado dos temas fornece os mecanismos de autocoñecemento e reflexión crítica.
    (3) A posta en práctica dos conceptos e das técnicas de análise é imprescindible para asentar e madurar a preparación na materia mediante a realización dos exercicios propostos.
    (4) O estudo é un proceso continuado con resultados de aprendizaxe paulatina e dilatados no tempo.