G2061103 - Bioquímica (Ciencias Biomédicas Básicas relevantes en Odontoloxía) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 38.00
• Clase Interactiva Seminario: 14.00
• Horas de Titorías: 6.00
• Total: 58.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Bioquímica e Bioloxía Molecular
• Áreas: Bioquímica e Bioloxía Molecular
• Centro: Facultade de Medicina e Odontoloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
PAZOS CASTELOS, ANTONIO JUAN.	SI
SOTO OTERO, RAMON.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
- Coñecer o comportamento dos equilibrios ácido-base e dos sistemas de tamponamiento do organismo humano.
- Coñecer as propiedades e funcións das principais biomoléculas constituíntes do organismo humano.
- Coñecer o metabolismo xeral dos glúcidos, lípidos, aminoácidos, nucleótidos e acedos nucleicos.
- Coñecer o metabolismo dos fosfatos e do calcio, así como os procesos de calcificación de tecidos duros.
- Coñecer os procesos bioquímicos básicos implicados na saúde dental.

Contidos
INTRODUCIÓN. Introdución á Bioquímica e Bioloxía Molecular. Bioquímica Odontolóxica. Biomoléculas: características químicas e estruturais.

A AUGA. Estrutura e propiedades da auga. A auga nos seres vivos. Actividade iónica da auga. Ácidos e bases. Disolucións reguladoras ou tampones.

GLÚCIDOS. Glúcidos: concepto e clasificación. Monosacáridos e derivados dos monosacáridos. Disacáridos. Polisacáridos. Proteoglucanos e glicoproteínas.

LÍPIDOS. Lípidos: características estruturais e clasificación. Ácidos grasos. Lípidos complexos. Lípidos simples. Lipoproteínas.

PROTEÍNAS. Aminoácidos: propiedades. Estrutura das proteínas. Plegamiento das proteínas. Proteínas de interese biolóxico.

ENZIMAS. Enzimas: características e clasificación. Catálisis e cinética enzimática. Inhibición e regulación da actividade enzimática.

VITAMINAS, MINERAIS E OLIGOELEMENTOS. Vitaminas: clasificación e funcións. Vitaminas liposolubles. Vitaminas hidrosolubles. Efectos das deficiencias de vitaminas nos tecidos orais. Minerais e oligoelementos.

BIOENERXÉTICA E METABOLISMO INTERMEDIARIO. Relacións termodinámicas e compostos de alto nivel enerxético. Ciclo do os ácidos tricarboxílicos. Cadea de transporte electrónico e fosforilación oxidativa. Inhibidores do transporte electrónico e axentes desacoplantes.

METABOLISMO DE GLÚCIDOS. Glucólise e a súa regulación. Destinos metabólicos do piruvato e fermentación láctica. Incorporación doutros monosacáridos á vía glucolítica. Ruta das pentosas fosfato. Gluconeoxénese e a súa regulación. Glucoxenólise e glucoxenoxénese. Control do metabolismo do glucóxeno.

METABOLISMO DE LÍPIDOS E LIPOPROTEÍNAS. Metabolismo de ácidos grasos e a súa regulación. Metabolismo de lípidos complexos e a súa regulación. Metabolismo de lípidos simples: prostaglandinas e tromboxanos. Metabolismo do colesterol e a súa regulación. Metabolismo de lipoproteínas.

METABOLISMO DE AMINOÁCIDOS. Degradación de proteínas e recambio proteico. Reacións comúns ao metabolismo de aminoácidos: transaminación e desaminación oxidativa. Uroxénesis e formación de glutamina. Aminoácidos glucoxénicos e cetoxénicos. Metabolismo de aminoácidos específicos.

METABOLISMO DOS NUCLEÓTIDOS. Características estruturais e funcións dos nucleótidos. Metabolismo de nucleótidos: purínicos e pirimidínicos.

ÁCIDOS NUCLEICOS. Estrutura dos ácidos nucleicos. Replicación, reparación e recombinación do DNA. Síntese do RNA: transcrición. Síntese de proteínas: tradución. Modificacións post-traduccionales.

BIOQUÍMICA BUCODENTAL BÁSICA. Metabolismo do calcio e do fósforo. Estrutura e composición química do dente. Bioquímica da saliva. Película adquirida e placa dental. Bioquímica da carie. Bioquímica do fluor. Requisitos mínimos dos dentífricos.

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica:

-FEDUCHI, E.; BLASCO, I.; ROMERO, C.S. e YÁÑEZ, E. "Bioquímica. Conceptos esenciales", Primeira edición. Editorial Panamericana, Madrid 2011
-LOZANO, J. A.; GALINDO, J. D.; GARCÍA-BORRON, J. C., MARTÍNEZ-LIARTE, J. H., PEÑAFIEL, R. e SOLANO, F., Bioquímica y Biología Molecular para Ciencias de la Salud, Terceira edición, McGraw-Hill Interamericana, Madrid, 2005.
-MüLLER-STERL, W. “Bioquímica. Fundamentos para Medicina y Ciencias de la Vida”, Editorial Reverté, Barcelona, 2008.
-McKEE, T. y McKEE, J.R., "Bioquímica. Las Bases Moleculares de la Vida", Terceira edición, McGraw-Hill Interamericana, Madrid, 2003.

Bibliografía complementaria:

-BAYNES, J.W. e Dominiczak, MH, "Bioquímica Médica", Terceira Edición, Mosby-Elsevier, Madrid, 2011.
-DEVLIN, TM, "Bioquímica. Libro de Texto con Aplicaciones Clínicas", Cuarta Edición, Editorial Reverté, Barcelona, 2004.


Competencias
Competencias específicas
- Coñecer a bioquímica na que se fundamenta a Odontoloxía para asegurar unha correcta asistencia buco-dentaria.
- Ter coñecemento dos procesos moleculares fundamentais do aparello estomatognático e estar familiarizado cos mesmos referidos ao resto do corpo humano.

Competencias xerais
- Promover a aprendizaxe de xeito autónomo de novos coñecementos e técnicas, así como a motivación pola calidade.
- Saber compartir información con outros profesionais sanitarios e traballar en equipo.
- Comprender as ciencias biomédicas básicas nas que se fundamenta a Odontoloxía para asegurar unha correcta asistencia buco-dentaria.
- Comprender e recoñecer a estrutura e función normal do aparello estomatognático, a nivel molecular, nas distintas etapas da vida.
- Coñecer os procesos xerais da enfermidade, as alteracións metabólicas e as desordes xenéticas.
- Coñecer, valorar críticamente e saber utilizar as fontes de información biomédicas para obter, organizar, interpretar e comunicar a información científica e sanitaria.
- Coñecer do método científico e ter capacidade para valorar os coñecementos establecidos e a información nova.
- Ser capaz de formular hipótese,colleitar e valorar de forma crítica a información para a resolución de problemas, seguindo o método científico.

Metodoloxía da ensinanza
Docencia expositiva
A docencia expositiva está concibida a fin de potenciar a aprendizaxe autónoma dos estudantes. Nas clases teóricas o profesor exporá e explicará os aspectos máis relevantes de cada tema, axudando aos alumnos a que alcancen os obxectivos da materia. Neste ensino utilizarase o encerado, medios audiovisuais e o espazo virtual da materia, así como outros medios que o profesor considere oportunos para facilitar o ensino.

Docencia interactiva
Realizaranse seminarios sobre temas relacionados cos contidos teóricos da materia. O profesor guiará e orientará ao estudante no proceso de aprendizaxe. Neste ensino utilizarase o encerado, medios audiovisuais e o espazo virtual da materia, así como outros medios que o profesor considere oportunos para facilitar o ensino.

Tutorías
Esta actividade utilizarase principalmente para a aclaración de dúbidas sobre aspectos teóricos e prácticos relacionados cos contidos da materia. Nesta actividade farase uso de medios audiovisuais, ordenadores, espazo virtual da materia e outros medios que o profesor considere oportunos.

Sistema de evaluación
Exame final (80% da nota final)
Utilizarase como proba evaluatoria un exame tipo test/pregunta curta que abarcará todos os aspectos relacionados cos contidos da materia.

Avaliación continua (20% da nota final)
Realizarase mediante controis periódicos da súa aprendizaxe e nivel de participación nas distintas actividades realizadas.

Para superar a materia, será necesario obter no exame final unha nota mínima de 36 puntos e obter un mínimo de 50 puntos na suma da nota do exame final máis a nota da avaliación continua, tendo en conta que o exame final achega un máximo de 80 puntos e a avaliación continua un máximo de 20 puntos.
Tempo de estudo e traballo persoal
Traballo presencial do alumno: 60 horas
Traballo persoal do alumno: 90 horas

Recomendacións para o estudo da materia
Asistencia a todas as actividades presenciais relativas á docencia da materia.
Seguimento e lectura periódica dos textos e demais materiais recomendados polo profesor.
Utilización das tutorías para resolver as dúbidas que teña o estudante en relación cos contidos impartidos.
Para rematar, o alumno deberá centrar o seu estudo na comprensión dos conceptos impartidos e na súa posible aplicación no ámbito médico, non limitándose nunca á simple asimilación da información.