G2061223 - Materiais Odontolóxicos (Introducción á Odontoloxía) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 30.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 30.00
• Clase Interactiva Seminario: 10.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 73.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Estomatoloxía
• Áreas: Estomatoloxía
• Centro: Facultade de Medicina e Odontoloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
CASTRO FERREIRO, JOSE MIGUEL.	NON
GONZALEZ BAHILLO, JOSE DOMINGO.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo /CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Comprender e recoñecer as ciencias básicas para o estudo dos biomateriais
Coñecer os posibles efectos tóxicos e alerxénicos dos materiais de uso odontolóxico
Ter coñecemento da composición dos diferentes materiais dentais, das súas características e do seu emprego adecuado en diferentes situacións clínicas
Iniciación na manipulación de materiais de terapéutica dental e odontoloxía protésica
Establecer a discusión sobre a idoneidade dos materiais uso odontolóxico dispoñibles utilizando as fontes de información biomédica

Contidos
CLASE EXPOSITIVA

TEMA 1. Clasificación dos materiais odontolóxicos. Concepto de biomaterial. Respostas biolóxicas á exposición de biomateriales. Estudos de biocompatibilidade. Normativa para o uso de biomateriais en Odontoloxía.

Tema 2. Constitución da materia. O átomo: Unións interatómicas e intermoleculares. Clasificación periódica dos elementos. Estados da materia. Cambios de estado: fusión e solidificación. Estrutura cristalina e amorfa. Polimorfismo e alotropía. Sólidos ríxidos e sólidos deformables.

TEMA 3. Enxeñaría de materiais aplicada á Odontoloxía. Tipos de materiais e as súas propiedades. Propiedades térmicas e eléctricas. Propiedades químicas: Oxidación e corrosión. Propiedades mecánicas. Ensaios de resistencia de materiais. Elasticidade e plasticidade. Fatiga de materiais. Fricción e desgaste. Propiedades ópticas. Outras propiedades dos materiais.

TEMA 4. Materiais metálicos. Características e propiedades específicas dos metais. As aliaxes. Curvas de arrefriamento. Diagramas de fase.

TEMA 5. Aliaxes para uso odontolóxico. O ouro e as aliaxes de metal nobre. Aliaxes de metal base. Aceiros de uso odontolóxico. O titanio e as súas aliaxes. Aliaxes forxadas.

TEMA 6. Amálgama dental. Constituíntes da aliaxe de amálgama. Trituración da amálgama. O cobre e a fase gamma-2. Propiedades da amálgama. Toxicidade e Hixiene do Mercurio.

TEMA 7. Polímeros. Reaccións de polimerización. Propiedades xerais dos polímeros. Polímeros naturais e sintéticos. Polímeros termoplásticos e termoestables.

TEMA 8. Polímeros de uso odontolóxico: Composición e propiedades das resinas acrílicas. Resinas acrílicas termopolimerizables para base de prótese. Resinas acrílicas quimiopolimerizables. Resinas acrílicas fotopolimerizables.

TEMA 9. Polímeros de uso odontolóxico: Elastómeros. Polímeros de orixe natural: Gutapercha e látex.

TEMA 10. Materiais cerámicos. Porcelana, vidros e outros materiais cerámicos. Propiedades dos materiais cerámicos. Cerámicas dentais. Cerámicas feldespáticas. Cerámicas aluminosas. Cerámicas de óxido de zirconio. Outras cerámicas. Procedementos para a fabricación de cerámicas dentais.

TEMA 11. Materiais compostos. Uso de materiais compostos en odontoloxía. A fibra de vidro. Resinas compostas para restauracións indirectas. Composites en prótese dental.

TEMA 12. Composites para a restauración directa. Polimerización por luz. Evolución tecnolóxica e propiedades dos composites de restauración directa. Recheo e Nanotecnoloxía. Lámpadas de fotopolimerización.

TEMA 13. Adhesión y cohesión. Fenómenos de superficie. Adhesión en Odontología. El grabado ácido. Manipulación del barrillo dentinario: La capa híbrida. Evolución tecnológica de los adhesivos en Odontología Conservadora.

TEMA 14: Cementos adhesivos. Cementos de resina. Cementos de ionómero de vidrio. El ionómero de vidrio como material de restauración dental.

TEMA 15. Materiales que estimulan la formación de tejidos. Hidróxido calcio: Clasificación. Propiedades y usos. Mineral Trióxido Agregado (MTA). Materiales para la regeneración ósea, clasificación, propiedades y usos. Plasma rico en plaquetas (PRP).

TEMA 16. Tecnología aplicada a los implantes. Historia dos implantes. Clasificación. Materiais para a osteointegración. Materiais para a fabricación de prótese sobre implantes.


SEMINARIO INTERACTIVO E PRÁCTICAS DE LABORATORIO

Obxectivos

1. Introdución explicativa dos materiais que son obxecto do seminario
2. Prácticas interactivas de laboratorio con diferentes materiais odontolóxicos co obxecto de coñecer as súas propiedades e iniciarse na súa manipulación


SEMINARIO 1. Materiais Auxiliares. Materiais de impresión: Hidrocoloides e elastómeros. Produtos derivados do xeso. Ceras e revestimentos

SEMINARIO 2: Cementos de obturación provisional. Cementado de coroas e pontes

SEMINARIO 3: Materiais de recheo en endodoncia. Cementos de endodoncia e condensación de gutapercha

SEMINARIO 4: Materiais de restauración directa. Procedementos básicos para a restauración dental con amálgama e composite

SEMINARIO 5: Características e deseño dos implantes dentais. Conexión da plataforma. Dispositivos de transferencia para a impresión. Piares para o aparafusado e cementado das próteses dentais

SEMINARIO 6: Materiais en Ortodoncia. Brackets, arames e elásticos

TRABALLOS TUTELADOS

Os contidos dos traballos concretásense a comezo do curso.

. Temas propostos polo profesor
. Tema a elección do alumno logo de autorización
. Exposición e defensa dos traballos en formato informático

Bibliografía básica e complementaria
LIBROS DE TEXTO

TEMENOFF JS, MIKOS AG. Biomaterials : The Intersection Of Biology And Materials Science. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education-Prentice Hall, 2008

ANUSAVICE, KENNETH J. : PHILIPS . LA CIENCIA DE LOS MATERIALES DENTALES DE SKINNER. Elsevier España S.A. Madrid. Undécima edición. 2004

JIMENEZ PLANAS A.: MANUAL DE MATERIALES ODONTOLÓGICOS. Publicaciones de la Universidad de Sevilla. Sevilla 2007

MACHI R. L.: MATERIALES DENTALES. 4ª Ed. Médica Panamericana. Buenos Aires. Argentina 2004

J. FERNÁNDEZ CARRASQUILLA, JM LASHERAS. Ciencia de Materiales. 3ª Ed. Editorial Donostiarra. España 2005

ARTE Y CIENCIA DE LOS MATERIALES ODONTOLÓGICOS. Toledano M, Osorio R, Aguilera FS, Osorio E. Editorial Avances. Madrid 2003

ARTÍCULOS DE REVISIÓN DISPOÑIBLES NA WEB

UCAR Y, BRANTLEY WA. Biocompatiblity of Dental Amalgams. Int J Dent 2011; 981595. Epub 2011 Nov 23

MATINEZ RUS F, et al. Cerámicas dentales: Clasificación y criterios de selección. RCOE 2007; 12: 253-263

CRAMER NB, et al. Recent advances and developments in composite dental restorative materials. J Dent Res. 2011;90(4):402-416. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3144137/?tool=pubmed

SPENCER P, et al. Adhesive/Dentin interface: the weak link in the composite restoration. Ann Biomed Eng 2010;38(6):1989-2003

OKIJI T, YOSHIBA K. Reparative dentinogenesis induced by mineral trioxide aggregate: a review from the biological and physicochemical points of view. Int J Dent 2009;2009:464280. Epub 2009 Dec 28

FRANCO-VÁZQUEZ J, et al. Obtención de fibras policristalinas de β- Ca3(PO4)2 para su empleo como material de relleno en procesos de reparación ósea. Bol Soc Esp Ceram V 2007; 46 (2): 56-61

OGAWA A, et al. Influence of the nickel-titanium alloy components on biological functions. BMC Proc. 2011 Nov 22;5 Suppl 8:79 Published online 2011 November 22. doi: 10.1186/1753-6561-5-S8-P79

Competencias
Comprender e recoñecer as ciencias dos biomateriales esenciais para a práctica odontolóxica así como o manexo inmediato das posibles alerxias a estes.

Coñecer, debater criticamente e saber utilizar as fontes de información clínica sobre materiais odontolóxicos recollidos na información biomédica

Manexar, discriminar e seleccionar os materiais e instrumentos adecuados en odontoloxía

Coñecer os biomateriales dentais: manipulación, propiedades, indicacións, alerxias, biocompatibilidade, toxicidade, eliminación de residuos e impacto ambiental
Metodoloxía da ensinanza
A) Docencia expositiva:
Leccións con contido teórico con participación pasiva do alumnado
De presenza obrigatoria condicional

B) Docencia interactiva e práctica:
Actividade presencial obrigatoria e activa do alumnado.

Seminarios interactivos
Prácticas de laboratorio
Presentacións audiovisuais ou informáticas
Conferencias maxistrais
Foros de opinión de expertos
Revistas especializadas
Información relevante dispoñible

C) Titorías

Orientación docente personalizada
Supervisión de traballos
Avaliación continuada
Sistema de evaluación
Contidos teóricos 70%
Asistencia obrigatoria condicional
Proba escrita final nun formato a definir polo profesorado

Contidos prácticos 20%
Asistencia obrigatoria con xustificación obrigatoria de faltas
Avaliación continuada dos contidos prácticos e unha proba escrita final

Traballos tutelados individuais ou en grupo 10%
Avalíase especialmente a calidade de exposición e a defensa do tema en cuestión
Tempo de estudo e traballo persoal
HORAS TRABALLO PRESENCIAL

Clases maxistrais 30
Seminarios interactivos e prácticas 40
Titorías 3
Exame 2


HORAS TRABALLO PERSOAL

Estudo individual 40
Elaboración de memorias e traballos 20
Lecturas, actividades e outros 15

HORAS TOTAIS 150
Recomendacións para o estudo da materia
Materia de contido eminentemente teórico
Necesidade de aplicación no estudo, memorística e capacidade de abstracción
Prácticas orientadas ao reforzo, consolidación e comprensión dos contidos teóricos
Obrigatoriedade no coidado e a orde durante a manipulación dos produtos e o uso das instalacións