G2051104 - Anatomía Xeral e Anatomía do Aparato Locomotor (Morfoloxía, Estrutura e Función do Corpo Humano) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 36.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
- Clase Interactiva Seminario: 6.00
- Horas de Titorías: 2.00
- Total: 56.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Ciencias Morfolóxicas
- Áreas: Anatomía e Embrioloxía Humana
- Centro: Facultade de Medicina e Odontoloxía
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| ALONSO MARTINEZ, Mª DEL PILAR. | NON |
| CRESPO ABELLEIRA, ANTONIO JOSE. | SI |
| Meaños Melon, Enrique Ramon. | NON |
| RODRIGUEZ COBOS, MARIA ANGELES. | NON |
| SUAREZ QUINTANILLA, JUAN ANTONIO. | NON |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo /CLE_01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo /CLE_02 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLE_03 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLE_04 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLIL_01 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_02 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_03 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_04 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_05 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_06 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_07 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_08 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_09 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_10 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_11 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_12 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_13 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_14 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_15 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_16 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_02 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_03 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_04 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_05 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_06 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_07 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_08 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS02 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS03 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS04 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS05 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS06 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS07 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS08 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS09 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS10 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS11 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS12 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS13 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS14 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS15 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS16 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS17 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS18 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS19 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS20 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS21 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS22 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS23 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS24 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS25 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS26 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS27 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS28 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS29 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS30 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS31 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS32 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS33 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS34 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS35 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS36 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS37 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS38 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS39 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS40 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
Os obxectivos están deseñados para abordar o coñecemento e a comprensión da morfoloxía humana xeral do home vivo e san, e da globalidade do complexo deseño do aparello locomotor, o seu funcionalismo, é dicir, o rendemento e a súa proxección dende a normalidade ata o campo da patoloxía.
Contidos
1. XENERALIDADES
TEMA 1.- Concepto da Anatomía. A Anatomía humana. División da Anatomía. A Anatomía no contexto histórico. A Anatomía humana no conxunto das ciencias médicas: a súa importancia. Fontes bibliográficas
TEMA 2.- Concepto de Morfoloxía. Estudo da forma. Estudo da estrutura. Simetría. Homoloxía e proporción. Organización xeral do corpo humano
TEMA 3.- Concepto xeral do aparello locomotor. Estudo xeral do óso, articulacións e músculos TEMA 4.- Estudo xeral do sistema vascular: sistema arterial. Sistema venoso. Sistema linfático TEMA 5.- Estudo xeral do sistema nervioso: sistema nervioso central. Sistema nervioso periférico. Sistema nervioso vexetativo
TEMA 6.- Estudo xeral dos demais aparellos e sistemas
2. ANATOMÍA DO APARELLO LOCOMOTOR
2.1. PROGRAMA DA CABEZA ANATOMIA DO MACIZO CRANIOFACIAL
2.1.1 ESTRUTURA ESQUELETICA DA CABEZA HUMAN
TEMA 7.- Estudo xeral da cabeza. Desenvolvemento dos ósos do cranio: neurocranio. Frontal. Etmoides
TEMA 8.- Esfenoides
TEMA 9.- Temporal
TEMA 10.- Occipital. Parietal
TEMA 11.- Esplacnocranio: desenvolvemento. Maxilar Superior. Palatino
TEMA 12.- Malar. Unguis. Ósos propios do nariz. Cornete Inferior. Vómer. Maxilar inferior
TEMA 13.- Cavidades craniofaciais: o seu concepto. Cavidades orbitarias
TEMA 14.- Fosas nasais
TEMA 15.- Fosa ptérigo-maxilar. Fosa pterigoidea. Fosa Cigomática. Bóveda palatina
2.1.2 ARTICULACIONS DA CABEZA E MUSCULOS DA MASTICACION E DA MIMICA
TEMA 16.- Articulacións dos ósos do cranio e da cara. Articulación témporo-mandibular
TEMA 17.- Músculos derivados dos arcos farínxeos
2.1.3 VASCULARIZACION DO SISTEMA MUSCULO-ESQUELETICA DA CABEZA
TEMA 18.- Sistema arterial da carótide externa
TEMA 19.- Sistema arterial da carótide interna. Arteria vertebral. Polígono arterial de Willis
TEMA 20.- Veas da cabeza. Clasificación e estudo dos seos craniais. Sistema vascular linfático da cabeza e do pescozo
2.1.4 NERVIOS CRANIAIS
TEMA 21.- Nervios craniais periféricos. A súa clasificación e concepto funcional
2.2. PROGRAMA DO PESCOZO E DO TRONCO
TEMA 22.- Concepto xeral do pescozo e do tronco. Columna vertebral: desenvolvemento. Características rexionais das vértebras. Curvaturas da columna vertebral: fisiolóxicas e patolóxicas. Clasificación e estudo
TEMA 23.- Vértebras cervicais. Vértebras dorsais. Vértebras lumbares. Sacro-Coccix. Características individuais e vértebras especiais
TEMA 24.- Articulacións da columna vertebral: articulacións intersomáticas. Disco intervertebral. Articulacións das apófises articulares. Articulacións da cabeza coa columna vertebral. Articulacións do pescozo propiamente ditas
TEMA 25.- Músculos do pescozo. División topográfica. División aponeurótica: Aponeurose cervical superficial, media e profunda. Espazos aponeuróticos
TEMA 26.- Rexión lateral do pescozo
TEMA 27.- Estudo do aparello hioideo: rexión ventral do pescozo: superficial e profunda
TEMA 28.- Rexión posterior do pescozo ou caluga
TEMA 29.- Esterno. Arcos costais. Cartilaxes costais. Articulacións torácicas
TEMA 30.- División e estudo muscular do tórax. Rexión antero-lateral do tórax. R costal. Rexión posterior do tórax
TEMA 31.- Diafragma tóraco-abdominal
TEMA 32.- Rexións musculares do abdome. Aponeuroses abdominais e formacións dependentes. Traxectos herniarios
2.3. PROGRAMA DO MEMBRO SUPERIOR
TEMA 33.- Estudo xeral e concepto do membro superior. Cintura escapular: osteoloxía. Clavícula. Omoplata
TEMA 34.- Brazo: osteoloxía. Estudo do úmero
TEMA 35.- Antebrazo: osteoloxía. Estudo do radio e do cúbito
TEMA 36.- Man: osteoloxía. Rexión carpiana. Rexión metacarpiana. Rexión falánxica. Ósos sesamoides
TEMA 37.- Concepto do ombreiro funcional: clasificación articular e mecánica do conxunto. Articulación esterno-costo ou condro-clavicular. Articulación acromio-clavicular. Ligamentos córaco-claviculares. Ligamentos propios da Escápula. Sisarcose escápulo-torácica. Articulación escápulo-humeral
TEMA 38.- Articulación do cóbado: concepto morfolóxico e concepto funcional. Articulacións do antebrazo: radio-cubitais superior e inferior
TEMA 39.- Articulación do pulso. Man articular: articulacións carpo-metacarpianas. Articulacións inter-metacarpianas. Articulacións metacarpo-falánxicas. Articulacións inter-falánxicas
TEMA 40.- Músculos e aponeurose do ombreiro
TEMA 41.- Músculos e aponeurose do brazo
TEMA 42.- Músculos e aponeurose do antebrazo
TEMA 43.- Corredeiras óso-fibrosas. Vaíñas e sinoviais
TEMA 44.- Músculos e aponeurose da man
TEMA 45.- Sistema arterial do membro superior
TEMA 46.- Sistema venoso do membro superior. Sistema linfático do membro superior
TEMA 47.- Plexo braquial. Concepto dos eixes neuro-musculares do membro superior
TEMA 48.- Técnicas de imaxe no membro superior
2.4. PROGRAMA DO MEMBRO INFERIOR
TEMA 49.- Estudo xeral e concepto do membro inferior. Cintura pélvica: osteoloxía. Estudo do coxal
TEMA 50.- Coxa: osteoloxía. Estudo do fémur
TEMA 51.- Perna: osteoloxía. Estudo da tibia. Estudo do peroné. Estudo da rótula
TEMA 52.- Pé: osteoloxía. Ósos do tarso. Ósos do metatarso. Ósos falánxicos. Ósos sesamoides
TEMA 53.- Concepto da pelve funcional. Clasificación articular e mecánica do conxunto. Articulacións sacroilíacas, Articulación da sínfise púbica. Articulación coxo-femoral
TEMA 54.- Articulación do xeonllo. Articulacións tibio-peróneas
TEMA 55.- Articulación do nocello
TEMA 56.- Articulacións do pé: articulación medio-tarsiana. Articulacións intertarsianas. Articulacións tarso-metatarsianas. Articulacións intermetatarsianas. Articulacións metatarso-falánxicas. Articulacións interfalánxicas
TEMA 57.- Músculos e aponeurose da cadeira e pelve. Chan pélvico
TEMA 58.- Músculos e aponeurose da coxa. Estudo da vaíña dos vasos femorais
TEMA 59.- Músculos e aponeurose da perna
TEMA 60.- Músculos e aponeurose do pé. Corredeiras tendinosas e sinoviais do membro inferior TEMA 61.- Estudo da vascularización arterial do membro inferior
TEMA 62.- Estudo da vascularización venosa do membro inferior. Estudo da vascularización do membro inferior
TEMA 63.- Plexo lumbo-sacro. Concepto de eixes neuromusculares do membro inferior
TEMA 64.- Técnicas de imaxe no membro inferior
Bibliografía básica e complementaria
TRATADOS:
- BOUCHET, A. e CUILLERET, J., Anatomía descriptiva, topográfica y funcional (Miembros Superiores, Cara, Cabeza y Organos de los Sentidos, Miembros Inferiores, Cuello, Torax), ed. Médica Panamericana, Bos Aires, 1984.
- CRAFTS, R. C., Anatomía Humana Funcional, ed. Limusa, México, 1989.
- CUNNINGHAN, J., Manual de Anatomía, tomos I, II e III, ed. Inter-Médica, Bos Aires, 1977.
- FENEIS, Nomenclatura Anatomica Ilustrada, Ed Masson 5ª ed, Barcelona 2006.
- GARDNER, E.; GRAY, D. J. e O'RAHILLY, R.,Anatomía: Estudio por regiones del cuerpo humano, 33ª ed., ed. Salvat, Barcelona, 1979.
- GÓMEZ OLIVEROS, L., Lecciones de Anatomía Humana, Anatomía General, tomo I, ed. Marban, Madrid, 1964.
- Gray, Anatomia para estudiantes, Ed Elsevier, Madrid 2007.
- JACOBS, J. J., Manual de Disección Humana de Shearer, 73ª ed., ed. Interamericana-McGraw-Hill, México, 1990.
- KAPANDJI, I. A., Cuadernos de fisiología articular, 3 tomos, 43ª ed., ed. Masson, Barcelona, 1990.
- LATARJET, M. e RUIZ-LIARD, A., Anatomía Humana, tomos I e II, ed. Panamericana, Bos Aires, 1988.
- LAZORTES, G., Sistema Nervioso Periférico, descripción, sistematización y exploración, ed. Toray-Masson, Barna, 1976.
- LINDNER, H. H., Anatomía Clínica, ed. Manual Moderno, México, 1990.
-LIPPERT, Anatomia con orientacion clinica para estudiantes, Ed Marban, Madrid 2010.
- MACKINNON, P.C.B. e MORRIS, J. F., Oxford Anatomía Funcional, vols.I, II, III, ed. Panamericana, Madrid, 1993.
- MOORE, K. L., Anatomía con orientación Clínica, 33ª ed., ed. Panamericana, Madrid, 1993.
- ORTS LLORCA, F., Anatomía Humana, tomos I, II e III, 43ª ed., ed. Científico Médica, Madrid, 1979.
- ROUVIERE, H., Compendio de Anatomía y disección, ed. Salvat, Barcelona, 1986.
- ROUVIERE, H. e DELMAS, A., Anatomía Humana Descriptiva, Topográfica y Funcional, tomos I, II e III, 9ª ed., ed. Masson, Barcelona, 1986.
- TESTUT, M. e LATARJET, A., Tratado de Anatomía Humana, tomos I, II, III ye IV, ed. Salvat, Barna, 1979.
- TESTUT, M. e JACOB, O., Atlas de Disección por regiones, ed. Salvat, Barcelona, 1966.
- WILLIAMS, P. L. e WARWICK, R., Gray Anatomía, tomos I e II, Ed. Salvat, Barcelona, 1985.
- YOKOCHI, CH., Anatomía fotográfica del cuerpo humano, ed. Espaxs, Barcelona, 1972.
ATLAS:
- GOSLING, J. A.; HARRIS, P. F.; HUMPHERSON, M. B. e al., Texto y Atlas en Color de Anatomia Humana, 2ª ed., ed. Interamericana-McGraw-Hill, Mexico, 1992.
- MASTER, Atlas de Anatomia Humana, Ed. Marban, 2ª ed Madrid 2010.
- McMINN, R.M.H. e HUTCHINGS, R. T., Atlas de anatomía humana, ed. Espaxs, Barcelona, 1983.
- NETTER, F. H., Colección Ciba de ilustraciones médicas, tomos VIII/1/2/3: Sistema Locomotor: Anatomía, Fisiología y Semiología, Salvat Eds. S. A., Barcelona, 1992.
- NETTER,F.H. "Atlas de Anatomía Humana." Masson Eds. S.A., Barcelona. 1996.
- PROMETHEUS, Texto y Atlas de Anatomia, tomos 1, 2, 3, Ed Panamericana, Madrid 2007.
-ROHEN, S. W. e YOKOCHI,C. H., Atlas fotográfico del cuerpo humano, ed. Doyma, Barcelona, 1990.
- SOBOTTA, J. e BECHER, H., Atlas de Anatomía Humana, tomos I e II, 18ª ed., ed. Médica Panamericana, Madrid, 1982.
- SPALTEHOLZ, W., Atlas de Anatomía Humana, tomos I, II e III, ed. Labor S.A., Barcelona, 1974.
- WEIR, J. e ABRAHAMS, P., Atlas de Anatomía Radiológica, ed. Doyma, Barcelona, 1990.
Competencias
O alumno deberá coñecer os aspectos xerais da anatomía do home vivo san; ademais, deberá coñecer, distinguir e diferenciar os distintos compoñentes dos distintos aparellos e sistemas, asi como en profundidade, os detalles do aparello locomotor –o óso, as articulacións, os grupos musculaes, a vascularización, así como os eixes neuromusculares–, coas peculiaridades de cada rexión, dende a cabeza, o tronco, ata os membros superior e inferior; tanto dende unha proxección teórica como práctica, que lle permita, coñecendo os aspectos de normalidade, poder aplicalos no futuro sobre a patoloxía clínica e cirúrxica.
Metodoloxía da ensinanza
Dende as clases teóricas expositivas, máis os seminarios, cas sesions interactivas semanais, establécese o desenvolvemento dos contidos do programa, reforzado nos seminarios, mediante as exposicións orais das clases, dos docentes e discentes; os esquemas e debuxos de encerado, xunto coas proxeccións en arquivos de imaxe no ordenador (pendrive e CD), poderase esmiuzar e facilitar o complexo deseño da estrutura do corpo humano baixo a súa proxección do aparello locomotor, pero estes aspectos teóricos refórzanse coas clases prácticas, nas que o alumno, tamén semanalmente, poderá mellorar o seu aproveitamento e comprensión dos distintos coñecementos que previamente vanse explicando nas clases teóricas, e sesions interactivas, co estudo directo nos compoñentes do aparello locomotor, sobre o esqueleto oseo, nas maquetas das distintas rexións ou en preparacións anatómicas concretas, asi como as sesions de diseccion que os distintos grupos faran a o longo do curso.
Sistema de evaluación
A valoración dos alumnos farase baixo unha dobre proxección: un exame práctico con pregunta curta de cada unha das catro partes (cabeza, tronco e membros superior e inferior), tratase dun exame básico, polo que so permitense dous erros en cada unha das partes que é necesario superar (as 4 partes), para acceder ao exame teórico, que é un exame de test de resposta única, sobre os contidos postos no programa da asignatura, para de cada unha das catro partes (cabeza, tronco e membros superior e inferior), no que se descontan por cada tres erradas unha das respostas acertadas (a non resposta non se ten en conta); polo que he necesario ter en cada unha das 4 partes, 19 respostas correctas, tras o desconto das erradas, si as hay, non habera compensacions entre as partes nas que se chega a os 19 puntos ou mais, e as que no os alcanzaron. Con as 4 partes con 19 puntos ou mais se est6ablecera a nota media final.
Tempo de estudo e traballo persoal
Horas totales : 150
Horas de Trabajo Presencial : 60
Horas Expositivas 36
Horas Interactivas 18
Horas Tutorias 2
Examenes y revision : 4
Horas de Trabajo Personal del Estudiante: 90
Estudio Individual : 44
Elaboracion de Trabajos : 30
Lecturas recomendadas y Actividades en Biblioteca o similares: 16
Recomendacións para o estudo da materia
O alumno debe partir do guion que e desenrrolado nas clases expositivas, cos esquemas da pizarra e as aportacions graficas das presentaciones, que axudaranlle a configurar o contido de cada tema, sobre o cal debe complementar os aspectos que lle son sinalados nas referencias bibliograficas, e que logo nas las clases practicas poda completar o coñecemento e a comprension de cada un dos elementos anatomicos do corpo human integrados no seu conxunto, sua localizacion, a disposicion espacial e o seu funcionalismo, en condicions de normalidad.
Observacións
Existe un formulario pra a acreditacion do alumno, tamen e necesario que cada alumno entregue unha ficha co seu nome e unha foto tamaño carnet en ela, ao comenzo do curso.