G2051123 - Iniciación á Investigación (Medicina Social, Habilidades de Comunicación e Iniciación á Investigación) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 3.00
- Total: 3.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 16.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 3.00
- Clase Interactiva Seminario: 9.00
- Horas de Titorías: 1.00
- Total: 29.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Fisioloxía, Psiquiatría, Radioloxía e Saúde Pública, Estatística e Investigación Operativa, Medicina
- Áreas: Fisioloxía, Medicina Preventiva e Saúde Pública, Estatística e Investigación Operativa, Medicina
- Centro: Facultade de Medicina e Odontoloxía
- Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo /CLE_01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo /CLE_02 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLE_03 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLE_04 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLIL_01 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_02 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_03 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_04 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_05 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_06 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_07 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_08 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_09 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_10 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_11 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_12 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_13 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_14 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_15 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIL_16 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_02 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_03 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_04 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_05 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_06 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_07 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_08 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS02 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS03 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS04 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS05 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS06 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS07 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS08 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS09 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS10 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS11 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS12 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS13 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS14 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS15 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS16 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS17 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS18 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS19 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS20 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS21 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS22 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS23 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS24 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS25 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS26 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS27 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS28 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS29 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS30 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS31 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS32 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS33 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS34 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS35 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS36 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
A materia representa unha introdución á Filosofía da Ciencia. Tenta sentar as bases para discriminar entre coñecemento inductivo e coñecemento deductivo e introducir a alumno no método científico e as súas etapas. Inclúe comprender as diferenzas entre observación e experimentación, así como o proceso de elaboración e comprobación de hipótese, construción de leis, teorías e modelos, así como os argumentos par á inferencia de causalidade. Senta as bases para a práctica dunha medicina baseada na evidencia e dos argumentos para a decisión clínica. Inclúe as técnicas de revisións sistemáticas e manexo de bases de datos bibliográficos. Por último, tenta ensinar o papel da estatística en investigación e o manexo dos programas informáticos máis comúns: EXCEL, ACCES, SPSS.
Contidos
Temario Clases Expositivas:
1.- O método científico: Introdución. Formulación e elaboración de hipótese. Construción de leis, teorías e modelos. Causalidade.
2.- Tipos de investigación en biomedicina: Concepto de investigación básica, investigación clínica, investigación aplicada, investigación epidemiolóxica e a súa interrelación. Investigación traslacional. Transferencia de resultados. Financiación da investigación.
3.- A investigación biomédica como profesión: A carreira de investigación. A tese doutoral e o doutoramento. A investigación e o exercicio do Medicamento clínico.
4.- Investigación básica (1): Concepto y tipos.
5.- Investigación básica (2): Aspectos xerais da investigación en bases moleculares e celulares das enfermidades.
6.- Investigación básica (2): Investigación con animais. Modelos experimentais de enfermidade.
7.- Investigación epidemiolóxica e clínica (1): Estudos experimentais. O ensaio clínico. Concepto e tipos.
8.- Investigación epidemiolóxica e clínica (2): Estudos observacionales. Concepto e tipos.
9.- Medicina baseado nas probas. Aspectos cuantitativos do razoamento médico. Revisións sistemáticas e meta-análises.
10.- Papel da estatística na investigación biomédica (1): Análise dos resultados.
11.- Papel da estatística na investigación biomédica (2): A súa aplicación nos diferentes tipos de investigación.
12.- Papel da estatística na investigación biomédica (3): A súa aplicación nos diferentes tipos de estudos.
13.- Papel da estatística na investigación biomédica (4): A súa aplicación es aspectos concretos. Probas diagnósticas.
14.- Ética na investigación biomédica (1). Etica na investigación con humanos. Normas xerais. A Declaración de Helsinqui. Lexislación. Etica na publicación.
15.- Etica en investigación biomédica (2): Etica na investigación con animais de experimentación. Normas xerais. Lexislación.
16.- Publicacións en biomedicina: Tipos de publicacións. Estrutura dun artigo orixinal de investigación. O proceso de publicación.
Temario Clases Interactivas:
1.- As equivocacións máis comúns do investigador novel.
2.- Tipos de estudos: exemplos de cómo contestar a una pregunta de investigación.
3.- Estrutura dun centro de investigación. Técnicas básicas en investigación biomédica.
4.- Investigación traslacional: exemplos clave de investigación básica que han contribuido ó coñecemento e tratamiento das enfermidades.
5.- Procura bibliográfica relacionada con medicina baseada en probas.
6.- Sofware: bases de datos.
7.- Software: paquetes estatísticos.
8.- Exemplo de aplicación de técnicas estadísticas en investigación.
Bibliografía básica e complementaria
- Rebagliato M, Ruiz I, Arranz M. Metodología de investigación en epidemiología. Ed Díaz de Santos. 1996. Con explicacións sinxelas percorre todos os pasos no deseño de investigacións, desde procura de literatura, elaboración de hipótese e deseño de cuestionarios. Moi recomendable para non iniciados.
- Ahlbom A, Norell S. Fundamentos de epidemiología. Ed Século XXI. 1995. Manual moi práctico con exercicios e exemplos sobre aspectos básicos de epidemioloxía.
- Coggon D, Rose G, Barker DJP. Epidemiology for the uninitiated. Fifth Edition. BMJ group. 2003. Libro curto sobre fundamentos de epidemioloxía. Moi sinxelo de ler.
- Manual de método epidemiológico. http://www.isciii.es/htdocs/publicaciones/documentos/2009-0843_Manual_epidemiologico_ultimo_23-01-10.pdf Libro extenso se se quere profundar na materia.
Competencias
Entre as competencias que pretende desenvolver esta materia atópanse desde un punto de vista xenérico da titulación:
1.- Recoñecer as propias limitacións e a necesidade de manter e actualizar a súa competencia profesional, prestando especial importancia á aprendizaxe de maneira autónoma de novos coñecementos e técnicas e á motivación pola calidade.
2.- Coñecer, valorar criticamente e saber utilizar as fontes de información clínica e biomédica para obter, organizar, interpretar e comunicar a información científica e sanitaria.
3.- Ter, na actividade profesional, un punto de vista crítico, creativo, con escepticismo construtivo e orientado á investigación.
As competencias específicas a alcanzar con esta materia son:
1.- Manexar con autonomía un computador persoal e as aplicacións informáticas máis habituais no campo da biomedicina.
2.-Coñecer os principios do método científico, a investigación biomédica e o ensaio clínico.
3.- Coñecer os principios da telemedicina.
4.- Coñecer e manexar os principios da medicina baseada na (mellor) evidencia (medicina baseado nas probas).
Metodoloxía da ensinanza
Docencia expositiva: nas sesións de docencia expositiva, o profesorado explicará os conceptos teórico-prácticos dos contidos, apoiándose en presentacións multimedia. Respecto ao material para o seguimento da materia, ademais da bibliografía recomendada, o alumnado disporá do material docente complementario.
Docencia interactiva: algunhas das sesións de docencia interactiva levarán a cabo na aula de informática, onde se introducirá ao alumnado no manexo paquetes informáticos para a análise de datos e de bases de datos biomédicas para procura de literatura científica. Nesta sesión tamén se traballará sobre situacións reais de investigación. Para o seguimento das clases prácticas, de facilitará ao alumnado o guión das mesmas.
Tutorías: están destinadas a solucionar as dúbidas dos alumnos.
Sistema de evaluación
A adquisición de coñecementos mediante o estudo individual as lecturas recomendadas e as actividades de bibliotecas e similares serán avaliadas mediante unha proba escrita. Para superar a materia será preciso superar esta proba escrita. O peso da devandita proba escrita representará a maior parte da nota final.
Avaliación continua (que representará una certa porcentaxe da nota final, sempre que se supere a proba escrita): Computarase a asistencia aos seminarios interactivos. Terase en conta a participación destacada neses seminarios. Poderase facer un mini-test ó final dos seminarios ou das clases expositivas. A aprendizaxe do manexo dos programas informáticos será avaliado a partir da documentación entregada polo alumno (informes) e/ou presentacións realizadas e as habilidades e actitudes mostradas durante a súa participación nas prácticas de computador. O peso da avaliación continua na oportunidade extraordinaria de recuperación (probas de Xullo) será o mesmo.
Tempo de estudo e traballo persoal
Nesta materia, o alumnado conta con 24 horas de docencia presencial (16 horas de docencia expositiva e 8 horas de docencia interactiva). Por cada hora de docencia expositiva, considérase necesario dedicar ao estudo ao redor de 1.5 horas de traballo do alumnado (revisión de conceptos e consulta de bibliografía).
En relación á docencia interactiva, por cada hora considérase necesaria unha hora para a revisión da clase. Ademais, o alumnado debe ter en conta que é necesario practicar a resolución de problemas (dos boletíns ou da bibliografía recomendada).
Recomendacións para o estudo da materia
A asistencia ás sesións expositivas e interactivas é fundamental para o seguimento e superación da materia. O alumnado deberá realizar todas as actividades recomendadas polo profesorado (resolución de problemas, revisión de bibliografía e exercicios prácticos) para superar con éxito a materia.