G2051228 - Bases da Enfermidade (Formación Clínica Humana) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 3.00
- Total: 3.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 30.00
- Clase Interactiva Seminario: 6.00
- Horas de Titorías: 2.00
- Total: 38.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Medicina
- Áreas: Medicina
- Centro: Facultade de Medicina e Odontoloxía
- Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo /CLE_01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo /CLE_02 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLE_03 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLE_04 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_02 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_03 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_04 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_05 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_06 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_07 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_08 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS02 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS03 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS04 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS05 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS06 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS07 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS08 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS09 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS10 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS11 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS12 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS13 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS14 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS15 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS16 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS17 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS18 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS19 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS20 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS21 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS22 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS23 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS24 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS25 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS26 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS27 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS28 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS29 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS30 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS31 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS32 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS33 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
Coñecer as causas xerais das enfermidades e os mecanismos patoxenéticos relacionados coas mesmas. Entre estas causas (Etioloxía) e mecanismos (Patoxenia) das enfermidades inclúense os de base xenética, os ambientais e a interacción de ambos. Inclúense tamén as causas, mecanismos e formas dalgunhas manifestacións clínicas principais, especialmente as dúas que máis frecuentemente motivan consulta médica (dor e febre).
Contidos
Temario das Clases Expositivas:
1.- Presentación. Conceptos: enfermidade, signo, síntoma, síndrome, etioloxía, patoxenia, fisiopatoloxía, lesión, clínica, diagnóstico, tratamento, profilaxe, Patoloxía, Propedéutica.
2.- Abordaxe clínico das enfermedades xenéticas. Mutaxénese (1).
3.- Abordaxe clínico das enfermedades xenéticas. Mutaxénese (2).
4.- Abordaxe clínico das enfermedades xenéticas. Mutaxénese (3).
5.- Enfermidades mendelianas e de herdanzamitocondrial. Enfermidades complexas. Cromosomopatías (1).
6.- Enfermidades mendelianas e de herdanzamitocondrial. Enfermidades complexas. Cromosomopatías (2).
7.- Mecanismos epixenéticos da enfermidade.
8.- Consello xenético. Principios de terapia xénica.
9.- Mecanismos xerais polos que os axentes químicos producen enfermidade. Concepto de tóxico.
10.- Mecanismos xerais polos que os axentes físicos producen enfermidade (1).
11.- Mecanismos xerais polos que os axentes físicos producen enfermidade (2).
12.- Mecanismos xerais polos que os axentes infecciosos producen enfermidade (1).
13.- Mecanismos xerais polos que os axentes infecciosos producen enfermidade (2).
14.- Mecanismos xerais polos que os axentes infecciosos producen enfermidade (3).
15.- Inmunodeficiencia. Concepto, formas xerais e consecuencias patolóxicas (1).
16.- Inmunodeficiencia. Concepto, formas xerais e consecuencias patolóxicas (2).
17.- Mecanismos xerais de dano tisular de causa inmunolóxica. Concepto e formas de hipersensibilidade (1).
18.- Mecanismos xerais de dano tisular de causa inmunolóxica. Concepto e formas de hipersensibilidade (2).
19. Autoinmunidade e tolerancia.
20.- Rechazo e tolerancia de trasplantes.
21.- Inflamación: formas, mecanismos, manifestaciones clínicas xerais (1).
22.- Inflamación: formas, mecanismos, manifestaciones clínicas xerais (2).
23.- Febre: etiopatoxenia e manifestacions clínicas. Aa febre como parte do síndrome de resposta inflamatoria sistémica. Hipertermia e hipotermia.
24.- Causas e mecanismos de producción de dor. Formas xerais de dor.
25.- Mecanismos de diferenciación e proliferación celular anormal. Crecemiento neoplásico e desarrollo de metástasis (1).
26.- Mecanismos de diferenciación e proliferación celular anormal. Crecemiento neoplásico e desarrollo de metástasis (1).
27.- Mecanismos xerais polos que as neoplasias producen manifestacions clínicas (1).
28.- Mecanismos generales polos que as neoplasias producen manifestacions clínicas (2).
29.- Mecanismos moleculares e celulares do envellecemento. Concepto de enfermedad dexenerativa. Manifestacions xerais da enfermidade no ancián (1).
30.- Mecanismos moleculares e celulares do envellecemento. Concepto de enfermedad dexenerativa. Manifestacions xerais da enfermidade no ancián (2).
Temario das Clases Interactivas:
1.- Caso clínico: enfermidade de base xenética
2.- Caso clínico: enfermidade por tóxico
3.- Caso clínico: enfermidade infecciosa
4.- Caso clínico: enfermidade de base inmunitaria
5.- Caso clínico: enfermidade neoplásica
6.- Caso clínico: enfermidade no ancián
Bibliografía básica e complementaria
Introducción a la Medicina Clínica (autor FJ Laso, editorial Masson-Salvat, 2010). Texto moi adecuado para o estudo da chamada Patoloxía Xeral, cuxa primeira parte (etioloxía e patoxenia xerais) corresponde a esta materia (Bases da Enfermidade).
Harrison’s Principles of Internal Medicine 18th edition (varios autores, editorial McGraw Hill, 2011). É o texto máis clásico de Medicina interna, cuxa primeira edición data de 1950. En conxunto, o seu volume e profundidade é superior á que corresponde a un alumno de segundo curso do Grao en Medicina. Pode utilizarse como libro de consulta, cuxo manexo interesa coñecer para materias futuras e para a práctica da Medicina en múltiples especialidades. Ademais, a súa primeira parte, de abordaxe xeral das enfermidades e das manifestacións clínicas principais (“problemas”) contén elementos adecuados para esta materia. Algúns destes capítulos serán de lectura recomendada, como se menciona máis abaixo.
Competencias
Obxectivo principal: Comprender e recoñecer os axentes causantes e factores de risco (Etioloxía) que determinan os estados de saúde e o desenvolvemento da enfermidade, así como os mecanismos que levan á mesma (Patoxenia).
Obxectivo secundario: Iniciación ao coñecemento da estrutura dunha historia clínica e ao razoamento clínico
Metodoloxía da ensinanza
Docencia expositiva: Nas sesións de docencia expositiva, o profesorado explicará os aspectos teórico-prácticos principais dos contidos, apoiándose en presentacións multimedia. De cada un dos temas indicarase un documento que conteña en maior detalle os coñecementos do tema que é necesario coñecer. Devandito documento poderá ser un capítulo dos libros arriba mencionados ou outros, ou ben outro documento de fácil acceso e do nivel adecuado para un alumno de segundo curso do Grao en Medicina.
Docencia interactiva: As sesións de docencia interactiva terán o formato de “caso pechado”, no que aos alumnos entrégaselles con antelación un suposto clínico (historia clínica con exploración física e algúns resultados de probas complementarias) para que discutan, tutelados polo docente, o posible diagnóstico final. Aproveitaranse estes casos clínicos para completar a mensaxe sobre a etiopatogenia das enfermidades, á vez que se inicia ao alumno na estrutura dunha historia clínica e no razoamento clínico.
Tutorías: Estarán destinadas a solucionar as dúbidas dos alumnos.
Sistema de evaluación
A adquisición de coñecementos das clases e o estudo individual das lecturas recomendadas serán avaliadas mediante unha proba escrita, que será preciso superar para aprobar a materia. Dita proba escrita será a base de preguntas-temas curtas ou, preferentemente, “tipo test” (preguntas con respostas predeterminadas, a elixir entre elas unha válida), cun número amplo de preguntas. Cada pregunta acertada sumará un punto e cada pregunta contestada erroneamente restará un terzo de punto, sendo necesario obter unha puntuación superior ao 65% do total posible de puntos para superar a proba. O peso da devandita proba escrita constituirá a porcentaxe maioritaria da nota final.
Avaliación continua (que representará unha certa porcentaxe da nota final, sempre que se supere a proba escrita): Computarase a asistencia aos seminarios interactivos. As faltas reiteradas de asistencia as clases expositivas ou interactivas poderá ser motivo de exclusión do exame escrito. Nalgúns casos realizarase un mini-test ao final dos seminarios ou das clases expositivas. Poderase avaliar a participación destacada neses seminarios e, nalgún caso, a realización de traballos previos ou posteriores en relación cos mesmos. O peso da avaliación continua na oportunidade extraordinaria de recuperación (probas de Xullo) será o mesmo que na de Xuño.
Tempo de estudo e traballo persoal
Nesta materia, o alumnado conta cunhas 24 horas de docencia presencial (unhas 16 horas de docencia expositiva e unhas 8 horas de docencia interactiva). Por cada hora de docencia expositiva, considérase necesario dedicar ao estudo ao redor de 1.5 horas de traballo do alumnado (revisión de conceptos e consulta de bibliografía).
En relación á docencia interactiva, por cada hora considérase necesaria unha hora para a preparación e revisión da clase.
Recomendacións para o estudo da materia
A asistencia ás clases expositivas e interactivas é fundamental para o seguimento e superación da materia. A lectura dos documentos recomendados para cada tema tamén é imprescindible para superar a materia. Así mesmo, o alumnado deberá realizar todas as actividades recomendadas polo profesorado, especialmente aquelas relacionadas coas clases interactivas, para superar con éxito a materia.