G2011101 - Historia da Psicoloxía (Historia, ciencia e profesión) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 35.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 15.00
• Horas de Titorías: 1.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Social, Básica e Metodoloxía
• Áreas: Psicoloxía Básica
• Centro: Facultade de Psicoloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
BERNAL RIVAS, MARIA DEL MAR.	SI
LEIROS LOBEIRAS, LUZ ISABEL.	NON
Sampedro Vizcaya, M Jose.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo A (A-k)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo B (L-Z)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo P1	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P2	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P3	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P4	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P5	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P6	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P7	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P8	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS13	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS14	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS15	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS16	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS17	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS18	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS19	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS20	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS21	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS22	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS23	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS24	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
1. COGNITIVOS
• Achegar ao alumno ao concepto de Psicoloxía, a través da análise da xénese e desenvolvemento da mesma ao longo dos diferentes momentos histórico-científicos.
• Ofrecer unha visión do devir das principais escolas psicolóxicas, autores e ideas que contribuíron á construción da psicoloxía como disciplina científica.
• Analizar os cambios ocorridos nas distintas escolas psicolóxicas e a súa influencia na evolución do obxecto, método e teorías; así como as implicacións que teñen para a psicoloxía actual.
• Conseguir que os alumnos adquiran coñecemento básico e obxectivo dos diferentes ámbitos da Psicoloxía e dos autores máis representativos que marcaron cada época.

2. PROCEDIMENTALES
• Familiarizar ao alumno coas metodoloxías historiográficas.
• Proporcionar e ensinar a manexar ferramentas básicas de procura de documentación e análise de textos.
• Desenvolver no alumno a capacidade de interpretar os distintos paradigmas e as debilidades e fortalezas de cada un.

3. ACTITUDINAIS
• Fomentar no alumno unha actitude crítica que lle permita entender e asimilar a diversidade de posturas teórico-científicas presentes na disciplina
• Fomentar o respecto e tolerancia pola pluralidade teórica da psicoloxía.

Contidos
CONTIDOS TEÓRICOS.

Tema 1. Inicios e evolución da Psicoloxía en Europa. Desde a biología e a medicina á Psicoloxía

. Inicios e evolución da Psicoloxía en Gran Bretaña. (Tradición evolucionista)
. Nacemento e evolución da Psicoloxía aplicada.
. Inicios e evolución da Psicoloxía en Francia (tradición racionalista)
. Nacemento da Psicoloxía clínica.

Tema 2. Inicios da Psicoloxía en Alemania

. Orixe da Psicoloxía académica
. Inicios da Psicoloxía experimental
. Nacemento da Psicoloxía social
. Primeiros estudos sistemáticos da memoria

Tema 3. Cimentos da Psicoloxía actual

. Estudos da percepción e do pensamento
. Inicios da Psicoloxía en Rusia, tradición fisiológica
. Do reflexo pavloviano á conduta manifesta.
. Corrente estructuralista

Tema 4. Cara a unha Psicoloxía en América

. Funcionalismo e Pragmatismo.
. Asociacionismo de Thorndike
. Nacemento da Psicoloxía da conduta

Tema 5. Piscoloxía Conductista

. O conductismo de Watson.
. A conducta operante Skinner.
. Neo conductismos
. O declive a Psicoloxía da conduta

Tema 6. Psicoloxía Cognitiva

. Volta ao mentalismo
. Transición psicoloxía da conduta á psicoloxía do procesamiento da información
. O conexionismo
. Da psicoloxía cognitiva á neurociencia cognitiva

CONTIDOS INTERACTIVOS

Seminario 1. Recursos historiográficos e informes científicos.

Seminario 2. Psicoloxía, historia e ciencia. Preocupación polo psicolóxico na ciencia.

Seminario 3. Da psicoloxía da conciencia á psicoloxía do inconsciente.

Seminario 4. Lectura e comentario de textos orixinais relevantes na historia da Psicoloxía.



Seminario 5. CONGRESO: AS HISTORIAS DA HISTORIA

Historia dos paradigmas

* Historia da Neurociencia cognitiva
* Historia da Psicología cognitiva
* Historia da Psicología conductista
* Historia da Psicología humanista

Historia dos procesos

* Historia da Psicología do pensamento
* Historia da Psicología da percepción
* Historia da Psicología da atención
* Historia da Psicología da memoria
* Historia da Psicología da linguaxe
* Historia da Psicología da aprendizaxe
* Historia da Psicología de emociónelas
* Historia da Psicología da motivación
* Historia do condicionamiento

Historias das psicologías

* Historia da Psicología evolutiva
* Historia da Psicología diferencial
* Historia da Psicología comparada
* Historia da Psicología clínica
* Historia da Psicología experimental
* Historia da Psicología social
* Historia da Psicología educativa
* Historia da Psicología da personalidade
* Historia da psicopedagogía

Historia das Psicologías Aplicadas

* Historia da Psicología psicometría
* Historia da Psicología do traballo
* Historia da Psicología comunitaria
* Historia da Psicología da prevención
* Historia da Psicología da intervención
* Historia da Psicología da avaliación
* Historia da Psicología da comunicación
* Historia da Psicología do deporte
* Historia da Psicología xurídica
* Historia da Psicología da publicidade
* Historia da Psicología de selección de persoal
* Historia da Psicología forense
* Historia da Psicología organizacional

Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA BÁSICA

Carpintero, H. (2004). Historia de la Psicología en Espbilbao: Desaña. Madrid: Pirámide.
Gondra, J.M. (2003). La psicología moderna (3ª ed.). Bilbao: Desclée de Brouwer.
Hergenhahn, B.R. (2001). Introducción a la Historia de la Psicología. Madrid: Paraninfo.
Leahey, T.H. (2013). Historia de la Psicología. Madrid: Pearson.
Tortosa, F. y Civera, C: (2006). Historia de la psicología. Madrid: Mcgraw-Hill.

BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA

Boring, E.G. (1950). Historia de la psicología experimental. México: Trillas, 1978.
Brennan, J.F. (2000). Psicología, historia y sistemas. Lecturas. Madrid: Pearson Educación.
Cagigas, A. (2005). Una historia de la Psicología. Jaén: Colección Universitas, editorial Del Lunar.
Caparrós, A. (1979). Introducción histórica a la psicología contemporánea. Barcelona: Rol.
Carpintero, H. (1996). Historia de las ideas psicológicas. Madrid: Pirámide.
Ferrándiz, R., Lafuente, E., Laredo, L. (2001). Lecturas de Historia de la Psicología. Madrid: UNED.
Quiñones, E., Tortosa, F., Carpintero, H. (2000). Historia de la psicología. Textos. Madrid: Tecnos.
Sahakian, W.S. (1975). Historia y sistemas de la psicología. Madrid: Tecnos.
Saiz, M., Saiz, D y Mülberger, A. (1995). Historia de psicología. Manual de practicas. Barcelona: Avesta.
Santamaría, C. (2001). Historia de la Psicología, el nacimiento de una Ciencia. Barcelona Ariel.

Competencias
BÁSICAS
Cognitivas
• Coñecer a evolución histórica da psicoloxía
• Coñecer as características dos distintos modelos teóricos explicativos en psicoloxía
• Aprender a identificar os diferentes marcos da psicoloxía ao longo da historia
• Desenvolver a capacidade de adquirir coñecementos sobre textos e discursos e de organizar a información
Motivacionales e valores
• Coñecer e valorar a diversidade teórica e práctica da psicoloxía
• Desenvolver unha actitude crítica respecto da diversidade de modelos e momentos históricos da psicoloxía
• Fomentar o interese pola aprendizaxe e creación de novos datos en psicoloxía.
• Inicialos no código deontolóxico da psicoloxía.

DE INTERVENCIÓN
Cognitivas
• Dar a coñecer as diferencias das distintas escolas e sus implicacions teorico/metodolóxicas no devir da Psicoloxía
• Adestrar na habilidade para captar problemas de interese na historia da psicoloxía
• Cuestionar o contexto social que provoca cambios da perspectiva da psicoloxía desde as súas orixes
• Capacidade para interpretar resultados e xeneralizalos relacionándoos con resultados previos
Sociais e culturais
• Actitude de respecto a outras disciplinas científicas
• Ter interese pola cultura e o coñecemento
• Ter a capacidade de valorar e discutir o traballo propio e alleo
Específicas e instrumentais
• Coñecer a terminología científica propia do campo da Psicoloxía
• Saber redactar, é dicir, planificar conceptualmente un discurso e trasladalo a un texto
• Iniciar aos alumnos nas técnicas de presentación de datos (orais, informáticas, outro tipo de tecnoloxías)
• Desenvolver a capacidade para planificar e buscar a información relevante, no ámbito da historia da psicoloxía, nunha biblioteca ou hemeroteca científica


Metodoloxía da ensinanza
CLASES EXPOSITIVAS.
O profesor exporá os contidos dos temas, indicando os apartados, os obxectivos que se deben alcanzar e a bibliografía básica. Esta información servirá de guía no proceso de aprendizaxe do alumno.

CLASES INTERACTIVAS.
O profesor exporá o contido do seminario centrando o obxectivo do traballo que os alumnos deben planificar e realizar, concretando as pautas de acción pertinentes para a realización do mesmo. Fomentarase o desenvolvemento de habilidades para traballar en grupo e durante a exposición dos contidos, realizaranse preguntas para suscitar o debate. Así mesmo, porase énfase na necesidade de recorrer á procura de información relacionada cos contidos teóricos tratados nas clases expositivas, co obxecto de chegar a unha resolución adecuada do problema expondo.

TRABALLO INDIVIDUAL DO ALUMNO.
Todos os contidos que conforman a materia, sexan expositivos ou interactivos, van acompañados dunha serie de actividades de traballo individual do alumno cuxo obxectivo é afianzar e reforzar o seu proceso de aprendizaxe.

TUTORÍAS.
As tutorías exponse co fin de resolver dúbidas puntuais relativas aos contidos teóricos e como condutoras dos traballos que se han de realizar nos diferentes seminarios. Son un apoio ao traballo, tanto individual como grupal. Estas tutorias pódense realizar, tamén, ao longo de todo o cuadrimestre a través da materia virtual.

DOCENCIA VIRTUAL.
A materia de Historía da Psicoloxía utiliza como ferramenta de apoio a plataforma virtual da Universidade de Santiago. Nesta materia virtual pódense consultar permanentemente todos os materiais relacionados coa
marcha da materia así como realizar tutorías individualizadas.

Sistema de evaluación
A avaliación será continua.

Os contidos teóricos avaliaranse mediante diferentes controis realizados ao longo do cuadrimestre e sen aviso previo. A cualificación obtida suporá o 60% da nota final.

Os contidos traballados nos seminarios avaliaranse nas clases interactivas mediante comentarios de textos, preguntas e exercicios no aula además de un traballo en grupo que resuma os coñecementos adquiridos ó longo do cuatrimestre e que se exporán públicamente. As calificacións obtidas neste módulo suporán o 40% da nota final.

A calificación final obtida será o resultado de sumar a nota dos contidos teóricos e dos contidos traballados nas clases interactivas. Para que estas duas notas se podan sumar será condición necesaria cumprir un requisito: obter un mínimo de 5 puntos (sobre10) en cada unha das partes.

Na avaliación terase en conta a participación activa do alumno, a procura de información, a calidade das exposicións, etc.
Todo alumno que non alcance, ao longo do cuadrimestre, o aprobado a través da avaliación continua, deberá presentarse ao exame final. Ademais, todo alumno que comece a avaliación continua terá unha cualificación ao fin do cuadrimestre.

Tempo de estudo e traballo persoal
Para a consecución dos obxectivos marcados no programa da materia, o tempo de dedicación que estimamos necesario é de 150 horas que se distribuirían do seguinte xeito:
• Para a teoría, 35 horas presenciais e 60 de lectura ou estudo individual.
• Para os seminarios ademais das 15 horas presenciais e interactivas serán necesarias 39 horas de traballo xa sexa individual ou de grupo.
Para a titoría 1 hora por grupo.



Recomendacións para o estudo da materia
• A asistencia ás clases, ademais de ser obrigatoria, axuda a comprender a materia e facilita o seu estudo. As ausencias reiteradas e non xustificadas terán penalización.
• A asistencia e participación nos seminarios completa a formación teórica e, ademais, facilita o estudo e a comprensión dos contidos teóricos e prácticos
• Recordarlles que non poden limitarse a apúntelos, que non son máis que unha guía de estudos e deben completar a súa formación coa utilización do material que se lles indica nas guías didácticas: manuais, lecturas, etc.
• Aplicando as propias teorías da aprendizaxe, témoslles que indicar que a aprendizaxe distribuída é moito máis eficaz que o masivo.

Observacións
Ao comezo do curso porase a disposición dos alumnos unha Guía completa de estudo na que se recolle de forma exhaustiva todos os contidos que se van a tratar na materia así como a distribución temporal detallada do desenvolvemento das diferentes actividades que están planificadas. É imprescindible que o alumno consulte periodicamente devandita guía.