Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Facultade de Psicoloxía  »  Información da Materia

G2011221 - Percepción e atención (Procesos psicolóxicos) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 4.50
  • Total: 4.5
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 22.00
  • Clase Interactiva Laboratorio: 15.00
  • Horas de Titorías: 1.00
  • Total: 38.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
  • Departamentos: Psicoloxía Social, Básica e Metodoloxía
  • Áreas: Psicoloxía Básica
  • Centro: Facultade de Psicoloxía
  • Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: null

Profesores

NomeCoordinador
BLANCO RIAL, MANUEL JOSE.SI
Ponte Fernández, Dolores.NON

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo A (A-K)OrdinarioClase ExpositivaSISI
Grupo B (L-Z)OrdinarioClase ExpositivaSISI
Grupo P1OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo P2OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo P3OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo P4OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo P5OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo P6OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo P7OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo P8HorariosClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS02OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS03OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS04OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS05OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS06OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS07OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS08OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS09OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS10OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS11OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS12OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS13OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS14OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS15OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS16OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS17OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS18OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS19OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS20OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS21OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS22OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS23OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo TI-ECTS24OrdinarioHoras de TitoríasNONNON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego
  • Inglés


  • Obxectivos da materia
    Este curso pretende ser unha introdución xeral á teoría e investigación actuais en temas de percepción e atención. Estudaremos como os organismos biolóxicos adquiren, procesan, seleccionan e utilizan información acerca de obxectos e eventos no ambiente. A visión será o único sistema sensorial estudado con certa profundidade, pero tamén se explicarán os principios xerais de funcionamento doutros. Un tema recorrente no curso será a relación entre fenómenos neurais e consciencia. Ademais, os problemas abordados deben remitirse tamén a temas filosóficos, incluíndo as orixes do coñecemento.
    Contidos
    EXPOSITIVAS


    1. Introducción a los sistemas sensoriales.
    Clasificación de los sistemas sensoriales (propioceptivos, interoceptivos y exteroceptivos)
    Estructura general y principios básicos de operación (Período crítico de desarrollo, Selectividad, Sensibilidad, Adaptación)
    Métodos (psicofísica, fisiología…)

    2. Psicofísica básica de la visión.
    Receptores sensoriales
    Sumación espacial y respuesta a la iluminación
    Adaptación a la oscuridad
    Sensibilidad espectral
    Vía visual primaria
    Función de sensibilidad al contraste
    Percepción y consciencia (rivalidad binocular, agnosia, “visión ciega”)

    3. Color.
    Psicofísica básica del color
    Teoría tricromática
    Teoría de los procesos oponentes

    4. Percepción del movimiento.
    Psicofísica del movimiento
    Detectores de movimiento
    Teoría de la descarga corolaria
    Ilusiones de movimiento

    5. Percepción del espacio.
    Indicios monoculares
    Indicios binoculares
    Constancia del tamaño y profundidad

    6. Atención selectiva
    Reflejo de orientación
    Saliencia y búsqueda visual
    Control visual: atención pasiva vs. activa
    Atención encubierta
    Alteraciones de la atención visual

    7. Atención y organización perceptual.
    Principios de organización perceptiva (principios o leyes de la gestalt)
    Teoría de la integración de características
    Atención basada en objetos
    Atención y memoria

    8. Atención sostenida
    Tarea de vigilancia
    Fluctuaciones y lapsus de la atención
    Déficit de atención
    Atención y meditación


    INTERACTIVAS

    1. Introducción a los sistemas sensoriales: anatomía del sistema visual.
    Material adicional: CD Goldstein
    Maqueta
    Elaboración de informe.

    2. Método psicofísico
    Material adicional: CD Goldstein.
    Descripción: Estudio de un método para cálculo de umbrales sensoriales. Recogida de datos, análisis y representación gráfica mediante software libre.

    3. Medida de la atención.
    Medida del rendimiento en una tarea atencional. Recogida de datos y análisis.

    Bibliografía básica e complementaria
    Material docente

    Libros
    Arnheim, (1979). Arte e Percepción Visual. Madrid: Alianza.
    Grande influencia da psicoloxía da Gestalt.

    Artigas, J. M. e outros (1995): Optica fisiolóxica. Psicofísica da visión. Madrid: Interamericana McGraw-Hill.
    Manual sobre visión dende un punto de vista psicofísico. Moi recomendable. Bastante técnico.

    Crick, F. (1994). A busca científica da alma. Madrid: Debate. Catecismo católico: "A alma é un ser vivo sen corpo, que dispón de razón e libre vontade,". Hipócrates: "Os homes deberían saber que do cerebro, e nada máis que do cerebro, veñen as alegrías, o pracer, a risa e o ocio, as penas, a dor, o abatemento e as lamentacións".

    Koch, Ch. (2005). A consciencia. Barcelona: Ariel.
    Boa revisión de neurociencia da visión.

    Pálmer, S. E. (1999). Vision science. MIT Press.
    Excelente manual (en inglés).

    Ramachandran, R. Fantasmas no cerebro.
    Neurociencia e trastornos clínicos (case sempre prestado en biblioteca).

    Seckel, Masters of deception.
    Boa selección de imaxes de "arte óptica".

    Botella, J. (1999). O estudo experimental da atención. En E. Munar, J. Roselló e A. Sánchez-Cabaco (Coors.), Atención e percepción. Madrid: Alianza Editorial.
    Excelente revisión das principais técnicas de investigación da atención.
    Fuentes, L. y García Sevilla, J. (2008). Manual de Psicología de la atención. Una perspectiva neurocientífica. Madrid: Síntesis.

    Luna, D. y Tudela, P. (2006). Percepción Visual, Madrid: Trotta. (2ª edición 2007, reimpresión corregida, 2011).
    Estudio de la percepción visual integrando los datos referidos al funcionamiento cerebral con los datos proporcionados por la psicofísica y por la psicología experimental.

    Coren, S., Ward, L. y Enns, J.T. (2001) Sensación y percepción. McGrawHill
    Excelente manual. Incluye tres capítulos con temas que no suelen ser habituales en este tipo de textos: Atención, Habla y Música y Diferencias Individuales.

    Styles, E.A. (2010). Psicología de la Atención. Madrid: Editorial Universitaria Ramón Areces .
    Este manual recoge de forma exhaustiva los principales resultados obtenidos en la investigación sobre atención. En esta edición española se han insertado numerosas notas técnicas para clarificar y dar un apoyo adicional a lo descrito en el original, se han propuesto una serie de ejercicios finales y se ha incorporado un glosario de términos y un anexo en el que se recogen las técnicas y paradigmas experimentales que se recogen a lo largo del libro.

    webs
    www.michaelbach.de/ot/. La mejor página de ilusiones visuales
    www.purveslab.net. Laboratorio de Dale Purves (Universidad de Duke, USA). Interesantes fenómenos relacionados con el brillo. Purves tiene publicado en español “Invitación a la Neurociencia” (Panamericana)
    www.ilusionario.es Muy buena recopilación de ilusiones visuales. Bien actualizada.
    www.viperlib.com. Curso de visión (y otros procesos psicológicos básicos) con excelentes imágenes.
    blogdepercepcion.es. Blog del profesor.


    Competencias
    Competencias
    - Comprender as características e limitacións de diferentes modelos teóricos da psicoloxía da percepción e atención.
    - Coñecer as leis básicas dos procesos físicos implicados nestas funcións psicolóxicas.
    - Coñecer os seus fundamentos biolóxicos.
    - Coñecer as aplicacións da investigación experimental básica en situacións nas que son fundamentas os procesos de percepcion e atención.
    - Saber promover a saúde e a calidade de vida a través do estudo experimental das funcións psicolóxicas básicas.
    - Saber seleccionar e administrar correctamente técnicas e instrumentos de psicofísica.
    - Coñecer e comprender o vocabulario propio da comunidade cientifica que trata cuestións sobre sensación,percepción e atención.

    - Saber buscar e seleccionar información relevante.

    - Espiritu critico.

    - Capacidade para traballar en equipo (Competencias de traballo autónomo e para traballar en grupo)

    - Saber integrar o coñecemento da psicoloxía e ciencias afínes, que hoxe se agrupan no que xeralmente se coñece como "Neurociencia".
    Metodoloxía da ensinanza
    Manuel J. Blanco (Despacho 2 módulo B): m.blanco@usc.es, 981563100-13708.
    Dolores ponte (Despacho 1 Módulo B): dolores.ponte@usc.es, 981563100-13792.

    A materia consta de 4.5 créditos, o que corresponde a un total estimado de 112.5 horas de traballo do alumno, que se consideran repartidos do seguinte modo:

    - Asistencia a clases expositivas =22 horas (22 clases x 1 hora)
    - Asistencia a clases interactivas =10.5 horas (7 clases x 1.5 horas)
    - Traballo non presencial dedicado ao estudo dos diferentes temas: 2 horas de estudo por clase x 29 clases =58 horas
    - Traballo non presencial dedicado a traballo en grupo: 16
    - Tempo dedicado a avaliación =6 horas

    Características do ensino:
    - Activa
    - Multimedia
    - Participativa

    Haberá dous tipos de clases:

    - Expositivas, dunha hora de duración dous días á semana (mércores e venres) e de grupos amplos (sobre 75 persoas). Os alumnos do grupo A terán estas clases na aula 5. Os alumnos do grupo B na aula 6.

    - Interactivas, de hora e media un día á semana en grupos reducidos (dunhas 20 persoas) a partir da terceira semana. Os alumnos dos grupos 1-4 terán as clases no laboratorio de procesos básicos II (Planta baixa do eficio novo). Os alumnos dos grupos 5-8 teranas na aula 6.
    Sistema de evaluación
    Faremos dous exames. Cada un terá dúas partes: unha constará de varias preguntas curtas e outra será tipo test (catro alternativas, unha delas correcta). Cada exame puntuarase de 0 a 8.

    Os informes das clases interactivas puntuaranse globalmente ata un máximo de 2 puntos.

    Os exames serán nas seguintes datas:

    Exame 1. 31 de octubre de 2013. Entra a materia explicada ata o tema "Percepción do espazo", inclusive.
    Exame 2. 20 de decembro de 2013. Entra a materia restante.

    A cualificación final será a seguinte: nota media dos dous exames + nota dos informes.
    Tempo de estudo e traballo persoal
    2 horas por clase aproximadamente
    Recomendacións para o estudo da materia
    - Curiosidade, interes e motivación por aprender
    - Asistencia e participación nas clases e titorías.