G2011221 - Percepción e atención (Procesos psicolóxicos) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 4.50
- Total: 4.5
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 22.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 15.00
- Horas de Titorías: 1.00
- Total: 38.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Psicoloxía Social, Básica e Metodoloxía
- Áreas: Psicoloxía Básica
- Centro: Facultade de Psicoloxía
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoInglésObxectivos da materiaEste curso pretende ser unha introdución xeral á teoría e investigación actuais en temas de percepción e atención. Estudaremos como os organismos biolóxicos adquiren, procesan, seleccionan e utilizan información acerca de obxectos e eventos no ambiente. A visión será o único sistema sensorial estudado con certa profundidade, pero tamén se explicarán os principios xerais de funcionamento doutros. Un tema recorrente no curso será a relación entre fenómenos neurais e consciencia. Ademais, os problemas abordados deben remitirse tamén a temas filosóficos, incluíndo as orixes do coñecemento.
ContidosEXPOSITIVAS
1. Introducción a los sistemas sensoriales.
Clasificación de los sistemas sensoriales (propioceptivos, interoceptivos y exteroceptivos)
Estructura general y principios básicos de operación (Período crítico de desarrollo, Selectividad, Sensibilidad, Adaptación)
Métodos (psicofísica, fisiología…)
2. Psicofísica básica de la visión.
Receptores sensoriales
Sumación espacial y respuesta a la iluminación
Adaptación a la oscuridad
Sensibilidad espectral
Vía visual primaria
Función de sensibilidad al contraste
Percepción y consciencia (rivalidad binocular, agnosia, “visión ciega”)
3. Color.
Psicofísica básica del color
Teoría tricromática
Teoría de los procesos oponentes
4. Percepción del movimiento.
Psicofísica del movimiento
Detectores de movimiento
Teoría de la descarga corolaria
Ilusiones de movimiento
5. Percepción del espacio.
Indicios monoculares
Indicios binoculares
Constancia del tamaño y profundidad
6. Atención selectiva
Reflejo de orientación
Saliencia y búsqueda visual
Control visual: atención pasiva vs. activa
Atención encubierta
Alteraciones de la atención visual
7. Atención y organización perceptual.
Principios de organización perceptiva (principios o leyes de la gestalt)
Teoría de la integración de características
Atención basada en objetos
Atención y memoria
8. Atención sostenida
Tarea de vigilancia
Fluctuaciones y lapsus de la atención
Déficit de atención
Atención y meditación
INTERACTIVAS
1. Introducción a los sistemas sensoriales: anatomía del sistema visual.
Material adicional: CD Goldstein
Maqueta
Elaboración de informe.
2. Método psicofísico
Material adicional: CD Goldstein.
Descripción: Estudio de un método para cálculo de umbrales sensoriales. Recogida de datos, análisis y representación gráfica mediante software libre.
3. Medida de la atención.
Medida del rendimiento en una tarea atencional. Recogida de datos y análisis.
Bibliografía básica e complementariaMaterial docente
Libros
Arnheim, (1979). Arte e Percepción Visual. Madrid: Alianza.
Grande influencia da psicoloxía da Gestalt.
Artigas, J. M. e outros (1995): Optica fisiolóxica. Psicofísica da visión. Madrid: Interamericana McGraw-Hill.
Manual sobre visión dende un punto de vista psicofísico. Moi recomendable. Bastante técnico.
Crick, F. (1994). A busca científica da alma. Madrid: Debate. Catecismo católico: "A alma é un ser vivo sen corpo, que dispón de razón e libre vontade,". Hipócrates: "Os homes deberían saber que do cerebro, e nada máis que do cerebro, veñen as alegrías, o pracer, a risa e o ocio, as penas, a dor, o abatemento e as lamentacións".
Koch, Ch. (2005). A consciencia. Barcelona: Ariel.
Boa revisión de neurociencia da visión.
Pálmer, S. E. (1999). Vision science. MIT Press.
Excelente manual (en inglés).
Ramachandran, R. Fantasmas no cerebro.
Neurociencia e trastornos clínicos (case sempre prestado en biblioteca).
Seckel, Masters of deception.
Boa selección de imaxes de "arte óptica".
Botella, J. (1999). O estudo experimental da atención. En E. Munar, J. Roselló e A. Sánchez-Cabaco (Coors.), Atención e percepción. Madrid: Alianza Editorial.
Excelente revisión das principais técnicas de investigación da atención.
Fuentes, L. y García Sevilla, J. (2008). Manual de Psicología de la atención. Una perspectiva neurocientífica. Madrid: Síntesis.
Luna, D. y Tudela, P. (2006). Percepción Visual, Madrid: Trotta. (2ª edición 2007, reimpresión corregida, 2011).
Estudio de la percepción visual integrando los datos referidos al funcionamiento cerebral con los datos proporcionados por la psicofísica y por la psicología experimental.
Coren, S., Ward, L. y Enns, J.T. (2001) Sensación y percepción. McGrawHill
Excelente manual. Incluye tres capítulos con temas que no suelen ser habituales en este tipo de textos: Atención, Habla y Música y Diferencias Individuales.
Styles, E.A. (2010). Psicología de la Atención. Madrid: Editorial Universitaria Ramón Areces .
Este manual recoge de forma exhaustiva los principales resultados obtenidos en la investigación sobre atención. En esta edición española se han insertado numerosas notas técnicas para clarificar y dar un apoyo adicional a lo descrito en el original, se han propuesto una serie de ejercicios finales y se ha incorporado un glosario de términos y un anexo en el que se recogen las técnicas y paradigmas experimentales que se recogen a lo largo del libro.
webs
www.michaelbach.de/ot/. La mejor página de ilusiones visuales
www.purveslab.net. Laboratorio de Dale Purves (Universidad de Duke, USA). Interesantes fenómenos relacionados con el brillo. Purves tiene publicado en español “Invitación a la Neurociencia” (Panamericana)
www.ilusionario.es Muy buena recopilación de ilusiones visuales. Bien actualizada.
www.viperlib.com. Curso de visión (y otros procesos psicológicos básicos) con excelentes imágenes.
blogdepercepcion.es. Blog del profesor.
CompetenciasCompetencias
- Comprender as características e limitacións de diferentes modelos teóricos da psicoloxía da percepción e atención.
- Coñecer as leis básicas dos procesos físicos implicados nestas funcións psicolóxicas.
- Coñecer os seus fundamentos biolóxicos.
- Coñecer as aplicacións da investigación experimental básica en situacións nas que son fundamentas os procesos de percepcion e atención.
- Saber promover a saúde e a calidade de vida a través do estudo experimental das funcións psicolóxicas básicas.
- Saber seleccionar e administrar correctamente técnicas e instrumentos de psicofísica.
- Coñecer e comprender o vocabulario propio da comunidade cientifica que trata cuestións sobre sensación,percepción e atención.
- Saber buscar e seleccionar información relevante.
- Espiritu critico.
- Capacidade para traballar en equipo (Competencias de traballo autónomo e para traballar en grupo)
- Saber integrar o coñecemento da psicoloxía e ciencias afínes, que hoxe se agrupan no que xeralmente se coñece como "Neurociencia".
Metodoloxía da ensinanza Manuel J. Blanco (Despacho 2 módulo B): m.blanco@usc.es, 981563100-13708.
Dolores ponte (Despacho 1 Módulo B): dolores.ponte@usc.es, 981563100-13792.
A materia consta de 4.5 créditos, o que corresponde a un total estimado de 112.5 horas de traballo do alumno, que se consideran repartidos do seguinte modo:
- Asistencia a clases expositivas =22 horas (22 clases x 1 hora)
- Asistencia a clases interactivas =10.5 horas (7 clases x 1.5 horas)
- Traballo non presencial dedicado ao estudo dos diferentes temas: 2 horas de estudo por clase x 29 clases =58 horas
- Traballo non presencial dedicado a traballo en grupo: 16
- Tempo dedicado a avaliación =6 horas
Características do ensino:
- Activa
- Multimedia
- Participativa
Haberá dous tipos de clases:
- Expositivas, dunha hora de duración dous días á semana (mércores e venres) e de grupos amplos (sobre 75 persoas). Os alumnos do grupo A terán estas clases na aula 5. Os alumnos do grupo B na aula 6.
- Interactivas, de hora e media un día á semana en grupos reducidos (dunhas 20 persoas) a partir da terceira semana. Os alumnos dos grupos 1-4 terán as clases no laboratorio de procesos básicos II (Planta baixa do eficio novo). Os alumnos dos grupos 5-8 teranas na aula 6.
Sistema de evaluaciónFaremos dous exames. Cada un terá dúas partes: unha constará de varias preguntas curtas e outra será tipo test (catro alternativas, unha delas correcta). Cada exame puntuarase de 0 a 8.
Os informes das clases interactivas puntuaranse globalmente ata un máximo de 2 puntos.
Os exames serán nas seguintes datas:
Exame 1. 31 de octubre de 2013. Entra a materia explicada ata o tema "Percepción do espazo", inclusive.
Exame 2. 20 de decembro de 2013. Entra a materia restante.
A cualificación final será a seguinte: nota media dos dous exames + nota dos informes.
Tempo de estudo e traballo persoal2 horas por clase aproximadamente
Recomendacións para o estudo da materia- Curiosidade, interes e motivación por aprender
- Asistencia e participación nas clases e titorías.