G2011325 - Dificultades no desenvolvemento e a aprendizaxe (Intervención en Psicoloxía da educación e do desenvolvemento) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 4.50
- Total: 4.5
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 28.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 10.00
- Total: 38.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Psicoloxía Evolutiva e da Educación
- Áreas: Psicoloxía Evolutiva e da Educación
- Centro: Facultade de Psicoloxía
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoInglésObxectivos da materia- Coñecer e manexar os paradigmas, teorías e modelos máis extendidos na psicoloxía educativa, xustificando o seu papel e uso no proceso educativo de ensino-aprendizaxe.
- Coñecer as características, tipos e causas das dificultades no desenvolvemento e na aprendizaxe máis frecuentes no ámbito da práctica educativa.
- Sensibilizarse sobre a importancia da identificación temperá dos nenos con risco de desenvolver dificultades de aprendizaxe e a subseguinte atención.
- Aprender a deseñar e planificar estratexias de resposta educativa para cada tipo de dificultade e neno no contexto do proceso de ensino-aprendizaxe.
- Potenciar a capacidade científico-metodológica de investigación respecto da relación Psicoloxía-Educación e incorporala á actividade profesional.
- Desenvolver aquelas habilidades de comunicación, discusión e negociación que contribúan a mellorar as relacións interpersoais e grupales que se dan en contextos educativos formais e non formais.
ContidosCLASES EXPOSITIVAS
BLOQUE I. INTRODUCIÓN AO ESTUDO DAS DIFICULTADES NO DESENVOLVEMENTO E NA APRENDIZAXE
TEMA 1. Dificultades no Desenvolvemento e na Aprendizaxe. Dificultades no desenvolvemento psicolóxico: evolución do concepto, análise causal, principais dificultades no desenvolvemento psicolóxico. Dificultades na aprendizaxe: delimitación conceptual, análises causal, principais dificultades na aprendizaxe.
BLOQUE II. AS DIFICULTADES NO DESENVOLVEMENTO PSICOLÓXICO.
TEMA 2. Dificultades no Desenvolvemento Psicomotor. Introdución. Dificultades psicomotoras de 0 a 3 anos e de 3 a 8 anos. Avaliación-intervención psicoeducativa. Repercusións na aprendizaxe.
TEMA 3. Dificultades no Desenvolvemento Cognitivo. Introdución. Principais dificultades no desenvolvemento cognitivo: perceptivas, atencionales e mnémicas. Novas perspectivas no estudo das dificultades no desenvolvemento cognitivo: as funcións executivas. Avaliación-intervención psicoeducativa. Repercusións na aprendizaxe.
TEMA 4. Dificultades no Desenvolvemento da Linguaxe. Introdución. Principais dificultades no desenvolvemento dos procesos psicolingüísticos: dificultades específicas da linguaxe, dificultades articulatorias. Avaliación-intervención psicoeducativa. Repercusións na aprendizaxe.
TEMA 5. Dificultades no Desenvolvemento Socioemocional. Introdución. Principais dificultades socioemocionales na etapa infantil e na etapa escolar. Avaliación-intervención psicoeducativa. Repercusións na aprendizaxe.
BLOQUE III. DIFICULTADES NA APRENDIZAXE.
TEMA 6. Dificultades nas Aprendizaxes Instrumentais. Modelos explicativos. Dificultades na lectura. Dificultades na escritura. Dificultades do cálculo. Avaliación-intervención psicoeducativa.
CLASES INTERACTIVAS
PRÁCTICA 1. Análise de casos. Deseño dun plan de avaliación psicoeducativa.
PRÁCTICA 2. Análise de casos. Elaboración dun informe psicoeducativo.
PRÁCTICA 3. Plan de intervención psicoeducativa grupal para prevención de problemas no ámbito educativo.
PRÁCTICA 4. Análise de casos. Plan de avaliación. Proposta de intervención psicoeducativa indirecta.
PRÁCTICA 5. Análise de casos. Plan de intervención psicoeducativa grupal para prevención de problemas no ámbito educativo.
Bibliografía básica e complementariaBÁSICA:
AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION (APA) (2001). Manual diagnóstico y estadístico de los trastornos mentales. Barcelona. Masson.
CASTEJÓN, J.L. Y NAVAS, L. (Eds.) (2009). Bases psicológicas de la educación especial. Alicante. Editorial Club Universitario.
CIE 10 (OMS) (2008). Clasificación estadística internacional de enfermedades y problemas relacionados con la salud.
ESCORIZA NIETO, J. (1998). Conocimiento psicológico y conceptualización de las dificultades de aprendizaje. Barcelona. Edicions Universitat de Barcelona
MARCHESI, A., COLL, C. Y PALACIOS, J. (2007). Desarrollo psicológico y educación 3. Trastornos del desarrollo y necesidades educativas especiales. Madrid. Alianza Editorial.
MIRANDA CASAS, A. (1996). Introducción a las dificultades de aprendizaje. Valencia. Promolibro.
MIRANDA CASAS, A., VIDAL-ABARCA GÁMEZ, E. Y SORIANO FERRER, M. (2000). Evaluación e intervención psicoeducativa en dificultades de aprendizaje. Madrid. Pirámide.
MORENO, M. (1997). Intervención psicoeducativa en las dificultades del desarrollo. Barcelona. Ariel.
COMPLEMENTARIA:
ALONSO GARCÍA, J. Y ROMÁN SÁNCHEZ, J. Mª. (2003). Educación familiar y autoconcepto en niños pequeños. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
COBOS ALVÁREZ, P. (2007). El desarrollo psicomotor y sus alteraciones. Manual práctico para evaluarlo y favorecerlo. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
DIAZ-AGUADO, M.J. (DIR.) y MARTÍNEZ ARIAS, P.(1995) . Niños con dificultades socioemocionales . Madrid. Ministerio de Asuntos Sociales.
ECHEBURÚA, E. Y DE CORRAL P. (2009). Trastornos de ansiedad en la infancia y adolescencia. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
GARAIGORDOBIL, M. (2003). Intervención psicológica para desarrollar la personalidad infantil. Juego, conducta prosocial y creatividad. Madrid. Pirámide.
GARCÍA SEVILLA, J. (2007). Mejorar la atención del niño. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
HOUSE, A.E. (2003). DSM-IV. El diagnóstico en la edad escolar. Madrid. Alianza Editorial.
INGLÉS SAURA, C. J. (2003). Enseñanza de habilidades interpersonales para adolescentes. Madrid. Pirámide.
HULME, CH. Y MACKENZIE, S. (1994). Dificultades graves en el aprendizaje. El papel de la memoria de trabajo. Barcelona. Ariel.
KAZDIN, A. E. Y BUELA-CASAL, G. (1997). Conducta antisocial. Madrid. Pirámide.
LARROY, C. Y PUENTE, M.L. (1998). El niño desobediente. Estrategias para su control. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
LÓPEZ SOLER, C. Y GARCÍA SEVILLA, J. (1997). Problemas de atención en el niño. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
MARTÍN DOMÍMGUEZ, D. (2008). Psicomotricidad e intervención educativa. Madrid. Pirámide.
MÉNDEZ, F. (1998). El niño que no sonríe. Estrategias para superar la tristeza y la depresión infantil. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
MENDOZA LARA, E. (2001). Trastorno Específico Del Lenguaje. Madrid. Pirámide.
MORENO GARCÍA, I. (1995). Hiperactividad. Prevención, evaluación y tratamiento en la infancia. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
PAZ BERMÚDEZ, Mª. (2000). Déficit de autoestima. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
PÉREZ, E. Y SERRA, M. (1998). Análisis del retraso del lenguaje. Barcelona. Ariel.
RIVAS TORRES, R. Mª. Y FERNÁNDEZ, P. (2011). Dislexia, disortografía y disgrafía. Madrid. Pirámide (Colecc. Ojos Solares).
SALDAÑA GARCÍA, C. (2001). Detección y prevención en el aula de los problemas del adolescente. Madrid. Pirámide.
SOPRANO, A.Mª Y NARBONA, J. (2007). La memoria del niño. Massón. Barcelona.
CompetenciasCOMPETENCIAS DA TITULACIÓN A QUE CONTRIBÚE A MATERIA
• Incorporar o estudo das necesidades educativas dos estudantes, funcións, características, contribucións e limitacións dos distintos modelos teóricos da psicoloxía (CC1).
• Coñecer e comprender os procesos e etapas principais do desenvolvemento psicolóxico en todos os aspectos do ciclo de vida de funcionalidade e disfuncionalidade (CC3).
• Incorporar o estudo das necesidades educativas dos alumnos, coñecemento e comprensión dos métodos de avaliación, diagnóstico e tratamento psicolóxico no Ensino (CC7).
COMPETENCIAS ESPECÍFICAS DA MATERIA
• Diferenciar os distintos problemas nos procesos, estratexias e mecanismos de desenvolvemento e aprendizaxe que poden presentar materias escolares, identificando as súas necesidades de acordo coas metas de performance psicolóxico.
• Xestionar o uso dos principais procedementos e ferramentas de avaliación para a detección de dificultades de desenvolvemento e aprendizaxe.
• Planificar, proxectar e programas de desenvolver e intervencións psicoeducacionais.
• Desenvolver informes psicolóxicos na educación, para as familias e outros profesionais.
Metodoloxía da ensinanza Coa finalidade de axustarse aos contidos teórico-prácticos da materia, a metodoloxía docente incluirá tanto técnicas expositivas como procedemento didáctico básico de presentación, transmisión e explicación dos contidos teórico-prácticos, como técnicas de debate dirixido propias das clases participativas para a realización de traballos autónomos -lectura anticipada de materiais, elaboración de temas, glosarios e estudos de caso- e para os traballos en grupo -posta en común de temas, glosarios e casos-.
Para facilitar as explicacións dos contidos teóricos, o alumnado disporá dunha guía docente na que se desenvolven pormenorizadamente cada un dos temas, incluíndo as referencias bibliográficas que se recomendan consultar.
Para a realización das clases interactivas, o alumnado disporá dun dossier que inclúe o material necesario para a realización das distintas prácticas, as cales serán debidamente abordadas pola profesora nas sesións correspondentes a devandita docencia.
Ademáis, os documentos e materiales necesarios para as clases, tanto expositivas como interactivas, estarán a disposición do alumnado no campus virtual (Aula CESGA).
Sistema de evaluaciónA avaliación da materia inclúe os seguintes aspectos:
1. Avaliación do coñecemento sobre o contido explicado e traballado nas clases expositivas e interactivas por medio dun exame tipo proba obxetiva. A cualificación deste representará o 60% da nota final. Para pasar o exame debe ser obtido un mínimo de 4.
2.Facer dous informes individualizados sobre as actividades desenvolvidas nas clases interactivas cun peso do 25% na nota final.
3.Facer en grupo (máximo 4 alumnos), un informe sobre un estudo de caso cunha ponderación do 15% na nota final.
Para realizar e presentar ámbolos dous informes, hai que asistir ao 80% das clases interactivas. Se non se cobre esa asistencia, só poderase facer o exame final, tendo que obter un mínimo de 5, sobre 6, para superalo.
Nota: Para pasar o curso, os alumnos conectados a un programa interuniversitário debe seguir os criterios de avaliación constantes da guía de programa e de ensino e pode atopalos de forma virtual.
Tempo de estudo e traballo persoalA materia ten 4,5 créditos ECTS que se distribúen en 28 para as clases expositivas e 10 para as clases interactivas.
Aproximadamente, estímase que o alumnado debe dedicar á mesma un total de 75 hs., con 45 hs. de estudo e 30 hs. para a elaboración de traballos.
Recomendacións para o estudo da materiaImplicación dos alumnos, desde o inicio, na dinámica
da materia (asistencia, lectura material recomendado e
realización de traballos).