G2011422 - Psicoloxía da saúde (Intervención en Psicoloxía Clínica e da Saúde) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 4.50
• Total: 4.5
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 26.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 11.50
• Horas de Titorías: 1.00
• Total: 38.5

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Clínica e Psicobioloxía
• Áreas: Personalidade, Avaliación e Tratamentos Psicolóxicos
• Centro: Facultade de Psicoloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Fernandez Rios, Luis.	NON
Vazquez Rodriguez, Maria Isabel.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo A (A-K)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo B (L-Z)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo P1	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P2	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P3	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P4	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P5	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P6	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS13	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS14	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS15	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS16	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS17	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS18	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Obxectivo xeral:

Recoñecer a pertinencia da aplicación da psicoloxía ao ámbito dos procesos de saúde-enfermidade, e coñecer e comprender a influencia dos aspectos psicolóxicos na prevención da enfermidade física, no proceso de atención sanitaria e no desenvolvemento, curso clínico e rehabilitación de distintos trastornos de saúde

Obxectivos específicos:

-Adquirir os coñecementos básicos sobre os elementos teóricos, históricos e metodolóxicos que definen o campo da Psicoloxía da Saúde, así como sobre os conceptos e modelos centrais en Psicoloxía da Saúde

- Saber recoñecer cales son as variables e procesos psicolóxicos relacionados coa prevención da enfermidade e co proceso de atención sanitaria, así como saber describir e explicar os aspectos psicosociais implicados na etioloxía, curso clínico e rehabilitación de distintos trastornos de saúde.

- Ser capaz de avaliar as necesidades e definir os obxectivos da intervención psicolóxica en problemas de saúde física

- Adquirir os coñecementos teórico-prácticos, a nivel básico, para establecer os obxectivos da intervención e seleccionar as técnicas de intervención en distintos hábitos comportamentais e problemas de saúde física, sobre a base da eficacia, efectividade e eficiencia que presentan.

-Coñecer a interrelación que existe entre o traballo do psicólogo da saúde e outros profesionais que traballan no campo da saúde física, definindo dende a interdisciplinariedade as achegas e limitacións do psicólogo, e poñendo a énfase na necesidade de integrar os diversos perfís profesionais capaces de complementarse na tripla dimensión biopsicosocial da saúde

- Coñecer cales son as liñas de investigación máis recentes en Psicoloxía da Saúde

- Saber cales son e como se accede ás principais fontes documentais en Psicoloxía da Saúde


Contidos
I. Introdución á psicoloxía da saúde

1. Aproximación histórica e delimitación conceptual da Psicoloxía da saúde.
A irrupción da Psicoloxía no campo da saúde física. O concepto de saúde. Delimitación conceptual da Psicoloxía da Saúde. Obxectivos e ámbitos de aplicación. Fontes documentais


II. Estrés, comportamento e saúde

2. Estrés e saúde
Delimitación conceptual. Condicións xeradoras de estrés. Moderadores da experiencia de estrés. A resposta de estrés. Os efectos do estrés sobre a saúde

3. Hábitos de alimentación e actividade física e saúde
Estilo de vida e saúde. Determinantes dos hábitos de alimentación e actividade física. Programas de intervención para a modificación de hábitos de alimentación e actividade física

4. Hábito tabáquico e saúde
O tabaco e os seus efectos sobre a saúde. O hábito de fumar: procesos de adquisición e eliminación. Programas de intervención para a eliminación do hábito de fumar


III. Os aspectos psicolóxicos no proceso de atención sanitaria

5. Os aspectos psicolóxicos no proceso de atención sanitaria
A relación profesional sanitario-paciente. A adherencia aos tratamentos médicos: Concepto e modelos. Factores asociados á adhesión terapéutica.


IV. Os aspectos psicolóxicos en distintos trastornos de saúde

6. Factores psicolóxicos nos trastornos cardiovasculares
Hipertensión arterial e infarto de miocardio: consideracións clínicas e epidemiolóxicas. Factores de risco cardiovascular. Consecuencias psicolóxicas do infarto. Obxectivos e estratexias de intervención psicolóxica.

7. Aspectos psicolóxicos no paciente oncolóxico.
O cancro: consideracións clínicas e epidemiolóxicas. Factores psicosociais que afectan o inicio e curso do cancro. Obxectivos e estratexias de intervención no paciente oncolóxico

8. Os factores psicolóxicos na asma bronquial
A asma bronquial: concepto e epidemioloxía. Os factores psicolóxicos como precipitantes das crises asmáticas. Factores psicolóxicos que inciden na evolución clínica da asma. O impacto psicolóxico da asma nos pacientes. Obxectivos e estratexias de intervención



Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA BÁSICA

Amigo I, Fernández-Rodríguez C, Pérez M (2009) Manual de Psicología de la Salud. Madrid: Pirámide.

Gil Roales-Nieto, J. (2004) Psicología de la salud: Aproximación histórica, conceptual y aplicaciones. Madrid: Pirámide



BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA


Boyer BA y Paharia MI (2008) Comprensive handbook of Clinical Health Psychology. Hoboken, NJ: Wiley

Brannon, L.,y Feist, J. (2001). Psicología de la Salud. Madrid: Thompson Paraninfo.

Camic, P.M., y Knight, S.J. (2004). Clinical handbook of health psychology: A practical guide to effective interventions. Ashland, OH, US: Hogrefe and Huber Publishers.

Fernández-Abascal, E.G. (2008). Emociones positivas. Madrid: Pirámide.

Gatchel, RJ., Oordt, MS, (2003). Clinical health psychology and primary care: practical advice and clinical guidance for successful collaboration. Washington: American Psychological Asociation.

Hunter CL, Goodie JL, Oordt MS y Dobmeyer AC (2009). Integrated behavioural health in primary care. Washington DC: American Psychological Association

Kaptein AD y Weinman J (2004). Health Psychology. Londres: Blackwell Publishers.

Morrison, V., y Bennett, P. (2007). Psicología de la salud. Madrid: Pearson.

Munuera JN, Abad Mateo, MA, Esteban Albert M, Tjerina Arreal (2004) Psicología para ciencias de la salud. Madrid: McGraw Gil

Raczynski JM y Leviton LC (2004) Handbook of clinical health psychology: Volume 2. Disorders of behaviour and health. Washington :American Psychological Association

Simón, MA (1999) Manual de Psicología de la Salud: Fundamentos, metodología y aplicaciones. Madrid: Biblioteca Nueva.

Suls JM , Davidson KW, y Kaplan R (2010) Handbook of health psychology and behavioural medicine. New York: Guilford Press.

Taylor, S.E. (2007). Health Psychology. New York: McGraw-Hill (sexta ed.).

Para cada tema darase unha bibliografía específica na se incluirán algúns dos textos da bibliografía xeral así como monografías e artigos especializados

Competencias
- Coñecer e comprender os conceptos, modelos e ámbitos de actuación que conforman a disciplina da Psicoloxía da Saúde, e adquirir os coñecementos básicos sobre a influencia das variables e procesos psicolóxicos nos estados de saúde-enfermidade, no proceso de atención sanitaria e na etioloxía, curso clínico e rehabilitación dos trastornos de saúde

-Coñecer as posibilidades e a eficacia da avaliación e o tratamento psicolóxico no ámbito da Psicoloxía da Saúde

- Identificar as variables e procesos psicolóxicos implicados na prevención e o tratamento da enfermidade e ser capaz de avaliar as necesidades e definir os obxectivos da intervención psicolóxica no ámbito da Psicoloxía da Saúde

-Determinar as características relevantes do comportamento dos individuos nos procesos de saúde-enfermidade mediante os métodos, técnicas e instrumentos propios da avaliación psicolóxica

- Adquirir os coñecementos teórico-prácticos, a nivel básico, para deseñar programas de avaliación e intervención psicolóxica para a prevención, tratamento e rehabilitación en distintos ámbitos de actuación da Psicoloxía da Saúde

- Saber seleccionar as técnicas de intervención psicolóxica en función das características dos destinatarios, dos obxectivos da intervención e do problema de saúde de que se trate, atendendo aos niveis de eficacia, efectividade e eficiencia que presentan

-Saber planificar unha busca bibliográfica, seleccionar a información, desenvolver a capacidade de comprender, analizar e sintetizar textos científicos, organizar a información e adquirir habilidades de comunicación oral e escrita usando unha terminoloxía axeitada e rigorosa no ámbito da Psicoloxía da Saúde

-Coñecer e axustarse ás obrigas deontolóxicas da Psicoloxía


Metodoloxía da ensinanza
Sesións expositivas: para introducir e explicar a información máis relevante, así como para clarificar e organizar os contidos do programa, utilizarase a clase maxistral participativa, utilizando os materiais de apoio que sexan pertinentes. Nestas sesións facilitarase bibliografía básica de referencia para traballar cada tema e poderán introducirse distintas actividades.

Sesións interactivas: para afondar na vertente aplicada dos contidos teóricos deséñanse distintas actividades en grupos reducidos entre as que inclúen a utilización de materiais complementarios como lecturas e vídeos, e o adestramento no deseño de programas de avaliación e intervención para a modificación de distintos hábitos comportamentais relacionados coa saúde.

Traballo autónomo do alumno: Elaboración dos informes correspondentes ás actividades das sesións expositivas e interactivas, e realización dos traballos propostos en relación cos temas do programa.


Sistema de evaluación
-Exame final no que se avaliará o grao de adquisición dos contidos abordados nas sesións expositivas e interactivas e o material bibliográfico indicado. A nota obtida no exame supón o 70% da cualificación final. É imprescindible acadar o 50% da puntuación máxima nesta proba para superar a materia. No caso de non aprobar o exame non se computarán as cualificacións obtidas nos informes e nos traballos realizados.

-Informes das actividades desenvolvidas nas sesións interactivas e nas clases expositivas e a realización dos traballos propostos. A cualificación obtida supón o 30% da nota final.

Para superar a materia requírese que a suma das puntuacións ponderadas obtidas no exame final e nos informes de actividades e traballos acade un mínimo de 5 sobre 10.

Tempo de estudo e traballo persoal
Horas presenciais expositivas: 26 h.
Horas presenciais interactivas: 11,5 h.
Exame final: 1 h.
Horas de estudo do alumno: 44 h. (estimadas).
Elaboración de informes e de traballos: 30h. (estimadas)


Recomendacións para o estudo da materia
- Estudo da materia conforme se desenvolve o programa.

- Asistencia regular ás clases teóricas e prácticas.

- Implicación activa na dinámica de clase.

- Coñecementos previos recomendados: Psicoloxía da Personalidade, Avaliación Psicolóxica, Tratamento Psicolóxico