G2011442 - Psicoloxía preventiva (Materias optativas) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 4.50
• Total: 4.5
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 25.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
• Horas de Titorías: 1.00
• Total: 38.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Clínica e Psicobioloxía
• Áreas: Personalidade, Avaliación e Tratamentos Psicolóxicos
• Centro: Facultade de Psicoloxía
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Fernandez Rios, Luis.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo P1	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P2	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P3	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P4	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo Único	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
A materia de Psicoloxía Preventiva impártese en cuarto cuso da titulación de Grao en Psicoloxía. As clases teóricas son sesións expositivas, explicativas e demostrativas dos contidos. Os seminarios procuran construír coñecemento a través da interacción profesor-alumno e a actividade dos propios estudantes; son sesións monográficas supervisadas polo profesor con participación compartida dos estudantes. A través das clases prácticas preténdese que os estudantes aprendan como se debe actuar, especificamente para deseñar programas de prevención.


Resultados da aprendizaxe

O alumno debe adquirir os seguintes resultados en relación cos contendidos, as destrezas prácticas e as actitudes

a) En relación cos coñecementos

- Complementar a formación troncal da titulación no campo da teoría e práctica da ciencia da prevención.
- Desenvolver as competencias transversais comúns ao conxunto da titulación.
- Competencias específicas da materia.
. Coñecer os termos e conceptos fundamentais da prevención.
. Capacitar os estudantes para levar a cabo programas de prevención.
. Coñecer o proceso e procedementos de programas preventivos en diferentes contextos.
. Ser consciente dos aspectos psicolóxicos, culturais e sociolóxicos da prevención.
. Saber avaliar e interpretar variables psicolóxicas, culturais e sociolóxicas relevantes para a emisión de condutas preventivas.
. Coñecer como analizar o contexto sociocultural onde se producen as condutas de risco.
. Poder analizar programas de prevención segundo os estándares internacionalmente admitidos como boas prácticas.

b) En relación coas destrezas prácticas

. Valoración diferencial dos diferentes contextos de prevención
. Por que unhas estratexias de prevención son máis prácticas que outras?
. Realizar busca de información relevante, organizar a información obtida e xerar documentos aproveitando as vantaxes das TICs.

c) En relación coas actitudes

. Valorar as limitacións e puntos fortes da ciencia da prevención.
. Xulgar as vantaxes e inconvenientes de diferentes contextos de prevención
. Desenvolver actitudes éticas e profesionais no campo da práctica da prevención.
. Saber analizar e interpretar os resultados dos programas de prevención. . Poder ser criticamente construtivo coa teoría e práctica da prevención.

Contidos
Contidos da materia

Clases expositivas

Tema 1. - Fundamentos da prevención. Prevención e currículo de Psicoloxía. Interdisciplinariedade e prevención. Antropoloxía cultural da prevención. Prevención na sociedade do risco. Socioloxía da prevención. Cultura, contextos de conducta e prevención.
Tema 2. - Epidemioloxía e factores de risco. Concepto de epidemioloxía. Epidemioloxía descritiva e analítica. Correlación ou causalidade? Problemas co concepto de causalidade.
Tema 3. - Factores de risco e prevención. Historia da prevención: da historia da saúde pública á historia da psicoloxía preventiva. Historia saúde pública preventiva ou historia da psicoloxía?
Tema 4. -Clases de prevención. Modelos de prevención: modelo do déficit, modelo de competencia, modelo de calidade de vida. Modelo de psicoloxía positiva?
Tema 5. - Factores de invulnerabilidade. Concepto de invulnerabilidade. Factores de invulnerabilidade: individual, grupal, social.
Tema 6. - Ámbitos da intervención preventiva empiricamente validada. Que funciona en prevención. Características dos programas de prevención exitosos.
Tema 7. - Aspectos críticos. Futuro da prevención

Clases interactivas

Tema 1. - Cultura, contextos de conducta e prevención.
Tema 2. - Metodoloxía de avaliación de programas de prevención
Tema 3. - Estrutura e planificación dun programa de prevención: problemas emocionais (por exemplo, ansiedade, depresión, suicidio, déficits de autoestima, etc.), e conductuales (por exemplo, drogas).
Tema 4. - Políticas preventivas e condicionantes políticos da prevención.

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica e complementaria

Facilitarase o material para cada tema. Se é posible, incluirase unha copia de cada tema na páxina virtual da materia. En caso de que non se poidan poñer na páxina virtual, facilitarase fotocopia do material de exame.

Básica

Buela-Casal, G., fernández-Ríos, L. y Carrasco, T. (Eds.), Psicología preventiva. Madrid: Pirámide.

Fernández-Ríos, L (2003). Invulnerabilidad, una revisión histórico-crítica. Revista de Psiquiatría de la Facultad de Medicina de Barcelona. 30, 1, 18-33.

Fernández-Ríos, L. et al. (2004). Ciencia de la prevención: fundamentos y perspectivas: implicaciones en psicología. Revista de psiquiatría de la Facultad de Medicina de Barcelona. 31, 2, 86-95

Fernández-Ríos, L. (2006). Aspectos psicológicos del acoso moral. En J. C. Sierra, E. Mª. Jiménez y G. Buela-Casal (Coords.), Psicología forense: Manual de técnicas y aplicaciones (pp, 450-481). Madrid: Biblioteca Nueva.

Fernández-Ríos, L (2010). Interdisciplinariedad en la construcción del conocimiento: ¿más allá de Bolonia? Innovación educativa, 20, 157-16

Fernández-Ríos, L. y Gómez-Fraguela, J.A. (2007). La psicología preventiva en la intervención social. Madrid. Síntesis.

Fernández-Ríos, L. y Cornes, J.M. (2009). Una revisión crítica de al historia y situación actual de al psicología positiva. Anuario de Psicología Clínica y de la Salud, 5, 7-13.
Fernández-Ríos, L. y Novo, M. (2012). Positive Pychology: Zeigeist (or spirit of the times) or ignorance (or disinformation) of history? Internacional Journal of Clinical and Health Psychology, 12, 2, 333-344..

Gómez-Fraguela, J.A. et al. (2002). Prevención del consumo de drogas en la escuela: cuatro años de seguimiento de un programa. Psicothema, 14, 685-692

Hartley, J. (2012).Nuevas formas de redactar artículos académicos fáciles de leer. Internacional Journal of Clinical and Health Psychology, 12, 1, 143-160.

Kanter, J.W., Busch, A.M. y Rusch, L.A. (2009/2011). Activación conductual. Refuerzos positivos ante al depresión. Madrid: Alianza Editorial.

Lence-Pereiro, M., Gómez-Fraguela, J.A y Luengo-Martin, A.. (1997) El Meta-análisis y la prevención de drogodependencias en el ámbito escolar: una revisión. Adiccinones, 9, 601-616.

Complementaria

Bloom, M. (1996). Primary prevention practices. London: Sage Publications.

Fernández-Ríos, L. y Buela-Casal, G. (2009). Standards for the preparation and writing of Psychology review articles. International Journal of Clinical and Health Psychology, 9, 329-344.

Gullotta, T.P. y Bloom, M. (Eds.) ( 2003). Encyclopedia of primary prevention and health promotion. New York: Springer.

Lisón-Tolosana, C. (2010). Qué es ser hombre. (Valores cívicos y valores conflictivos en la Galicia profunda). Madrid: Akal.

Sandler, I. (Ed.) (1997). Meta-Analysis of Primary Prevention Programs for Children and Adolescents: Introduction to the Special Issue. Americna Journal of Community Psychology, 25 (2).

Revistas

The Journal of Primary Prevention
Prevention Science


Competencias
Que o alumno:
- coñeza a historia e a teoría e práctica da ciencia da prevención.
- comprenda os modelos teóricos da psicoloxía preventiva.
- sexa competente para planificar un programa de prevención culturalmente sensible.
- se consciente do compromiso de ética profesional.
- saiba traballar en equipo.
- sexa consciente da natureza multidisciplinar, interdisclinar outransdiciplinar da psicoloxía e da ciencia de prevención.

Metodoloxía da ensinanza
Metodoloxía de ensino

No espazo europeo de educación superior, o profesorado resalta o proceso de aprendizaxe que permitan ao alumno desenvolver estratexias críticas e reflexivas en cada contexto cultural.

As clases teóricas expositivas desenvolveranse o principais contidos teóricos da prevención.
As clases interactivas, que serven de apoio ás clases teóricas, inclúen os contidos prácticos.

En todos os casos se facilitará a participación activa dos alumnos. Implicación activa que inclúe dúas cuestións: a lectura dos contidos establecidos, e a crítica construtiva do contido.

As titorías terán lugar nos lugares e horarios establecidos no taboleiro de anuncios da Facultade. .

As actividades de profesor son:

- Exposición-resumo dos temas en clase durante ou tempo requirido, tendo en conta as intervencións dos alumnos.
- Aclaración dos conceptos máis difíciles.
- Dirección|Enderezo de traballos

As actividades de alumno:

- Lectura e análise crítica de textos relacionados coa historia da prevención.
- Realización de traballos individuais tutorizados sobre temas de prevención culturalmente sensibles
- Lectura dous materiais dous temas antes de que se explique en clase
- Análise construtiva crítica dá prevención

Sistema de evaluación
Avaliaranse as competencias de coñecemento e destrezas ou habilidades e actitudes incluídos na materia. O modo de avaliación será por un lado, a través da expresión discursiva de contidos teórico-practico no exame; e, por touro, na realización de traballos e as pertinentes discusións (entre outras, deseño de programas de prevención, comentarios de libros relevantes para a material, etc.) nas clases presenciais/interactivas. Na avaliación da aprendizaxe e das competencias adquiridas polo alumno teranse en
conta na cualificación final os seguintes elementos:

-Exame final: proba de coñecemento na que se valorará ou dominio de coñecementos teóricos prácticos da materia. Trátase de preguntas globais e amplas. Cada pregunta, ata un máximo de catro, coincidirá cun tema da materia. Este exame terá un peso dun 70%, é dicir, un 7 na cualificación final. O suspenso deste exame será o suspenso da materia. Non haberá exame tipo test. O tempo de exame será dun tempo máximo de 30 minutos por pregunta.

-Asistencia e participación nas actividades presenciais. Un 30%, é dicir, 3 puntos, será o resultado da realización dun traballo acerca do deseño dun programa de prevención. Non conta para a nota final a asistencia a clase.

- Avaliación final: 70% (exame) +30% (traballo) =10

Tempo de estudo e traballo persoal
As horas presenciais da materia distribúense da seguinte forma: 26 horas de sesións expositivas, 11,5 h. sesións interactivas de 1 hora de titoría. O tempo de traballo non presencial se estimado nunhas 67,50 horas. Isto inclúe a preparación do material para as clases sesións interactivas, e realización do traballo.
Recomendacións para o estudo da materia
Recomendacións previas: Coñecer os procesos básicos de da psicoloxía da aprendizaxe e de psicoloxía evolutiva, os mecanismos de influencia social, psicoloxía de grupos; metodoloxía básica de investigación social tanto cuantitativa, coma cualitativa; interese por coñecer os principios básicos de antropoloxía cultural e socioloxía cultural.
Observacións
Calquer cambio nalgún aspecto do programa, adoptado democraticamente de acordo cos alumnos en clase, afectará a todos, alumnos e profesor. Se tivese lugar, o cambio comuncaráse no taboleiro de anuncio de clase co tempo suficiente.