G2011451 - Psicoloxía e xénero (Materias optativas) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 4.50
• Total: 4.5
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.75
• Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
• Horas de Titorías: 2.25
• Total: 39.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Evolutiva e da Educación, Psicoloxía Social, Básica e Metodoloxía, Psicoloxía Social, Básica e Metodoloxía
• Áreas: Psicoloxía Evolutiva e da Educación, Psicoloxía Social, Psicoloxía Básica
• Centro: Facultade de Psicoloxía
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
ARCE FERNANDEZ, RAMON.	NON
BERNAL RIVAS, MARIA DEL MAR.	SI
FACAL MAYO, DAVID.	NON
LEIROS LOBEIRAS, LUZ ISABEL.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo P1-P2(2)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P3-P2(1)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo P4	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo Único	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
1. Cognitivos
Estudiar e analizar os procesos relacionados coa construcción da identidade de xénero dende a perspectiva da Psicoloxía do Desenvolvemento.
Estudiar e analizar a problemática do envellecemento dende a perspectiva de xénero.
Analizar as actitudes sexistas e a violencia de xénero.
Introducir ao alumno na análise da perspectiva de xénero no eido laboral.
Aproximar aos alumnos a un coñecemento específico da psicoloxía de xénero, abordando os temas relacionados cos procesos evolutivos, cognitivos, de saude, psicosociais e conductuais dende esta perspectiva.

2. Procedimentais
Desenvolver nos alumnos a capacidade de analizar e identificar na infancia e na adolescencia conductas estereotipadas na elección dos amigos en función do xénero.
Familiarizar ao alumno coas claves necesarias para a intervención psicosocial en violencia familiar.
Entrenar a capacidad de utilización de ferramentas básicas para a búsqueda de información e análise de textos científicos.

3. Actitudinais
Fomentar no alumno a capacidade de analizar críticamente as preferencias de xogos, compañía etc., tipificadas socialmente.
Fomentar o respecto e a tolerancia pola pluralidade e diferencias.
Fomentar no alumno, unha actitude crítica respecto ao estudio da violencia de xénero.


Contidos
CONTIDOS DAS CLASES EXPOSITIVAS
1.- Procesos de constitución e desenvolvemento da identidade sexual e de xénero:
Asignación sexual e de xénero, Identidade sexual e de xénero ao longo do ciclo vital.
Roles, actitudes e estereotipos de xénero.
Teorías psicolóxicas sobre a adquisición da identidade sexual e de xénero.

2. Educación e xénero. Socialización:
O papel da familia na adquisición e evolución dos roles de xénero.
Escola: co-educación. O papel dos compañeiros.
Xénero e orientación profesional.

3.- Saúde e asimetrías de xénero:
Saúde e xénero
Envejecimiento e xénero.
Estereotipos asociados co xénero nos adultos e anciáns.

4. Violencia de xénero:
Tipos de violencia de xénero e as súas consecuencias.
Principais modelos explicativos.
Intervención psicolóxica con vítimas.

5.- Intervención co maltratador:
Programas de intervención.
Avaliación do risco.


6.- A vítima no sistema xudicial:
O principio de xustiza terapéutica.
A pericia psicolóxica da vítima.


CONTIDOS DAS CLASES INTERACTIVAS

1.- Traballo tutorizado sobre desenvolvemento da identidade de xénero

2.- Traballo tutorizado sobre Violencia de xénero

3.- Traballo tutorizado sobre Sistema de Xustiza e Violencia de xénero

Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA BÁSICA Y COMPLEMENTARIA

Barberá, E. y Martínez Benlloch, I. (Coords.) (2004). Psicología y Género. Madrid: Prentice Hall.

TEMA 1
- Amezcua Membrilla, J.A. y Pichardo Martínez, M.C. (2000). Diferencias de género en auto concepto en sujetos adolescentes. Anales de Psicología 16, 2, 207-214.
- Hidalgo, V., e Palacios, J. (1999). El género y su papel en el desarrollo personal. En J. Palacios, A. Marchesi y C. Coll (Comps.), Desarrollo psicológico y educación. Madrid: Morata.
TEMA 2
- Arranz, E. (Coord.) (2004). Familia y desarrollo psicológico. Madrid: Alianza Editorial.
- Moreno Sánchez, E., Padilla Carmona, T., López Gorriz, I., y Martín Berrido, M. (2001). Proceso social de desarrollo de los roles sexuales: hacia la igualdad hombre-mujer en el sistema educativo. Pedagogía Social - Revista Interuniversitaria 6-7, 145-158.
- Rodríguez Navarro, H. y García Monge, A. (2009). Asimilación de códigos de género en las actividades del recreo escolar. Revista Interuniversitaria de Formación del Profesorado 64, 59-72
TEMA 3
Belsky, J. (2001). Psicología del envejecimiento. Madrid: Paraninfo
Pérez Ortiz, L. (2006). Envejecimiento y género. En S. Pinazo y M. Sánchez (pp. 71-89). Gerontología. Madrid: Pearson.
TEMA 4
Bosch, E., e Ferrer, V.A. (2002). La voz de las invisibles. Las víctimas de un mal amor que mata. Valencia: Cátedra. Colección feminismos
Corsi, J. (1995). Violencia masculina en la pareja. Una aproximación al diagnóstico y a los modelos de intervención. Buenos Aires: Paidós
Sastre, G., e Moreno, M. (2002). Resolución de conflictos y aprendizaje emocional. Una perspectiva de género. Barcelona: Gedisa
TEMA 5
Arce, R., e Fariña, F. (2007). Programa Galicia de reeducación para maltratadores de género. Anuario de Psicología Jurídica, 16, 41- 64
Andrés-Pueyo, A., y Echeburúa, E. (2010). Valoración del riesgo de violencia: instrumentos disponibles e indicaciones de aplicación. Psicothema, 22(3), 403-409.
TEMA 6
Arce, R., y Fariña, F. (2006). Psicología del testimonio: Evaluación de la credibilidad y de la huella psíquica en el contexto penal. En Consejo General del Poder Judicial (Ed.), Psicología del testimonio y prueba pericial (pp.39-103). Madrid: Consejo General del Poder Judicial
Fariña, F., Arce, R., y Buela-Casal, G. (Eds.) (2009). Violencia de género: Tratado psicológico y legal. Madrid: Biblioteca Nueva.


Competencias
COMPETENCIAS BÁSICAS
Cognitivas
- Complementar a formación académica xeral con formación específica no campo das desigualdades de xénero
- Incorporar unha perspectiva de xénero ao estudo de procesos psicolóxicos básicos de procesos evolutivos e procesos psicosociais.
- Ensinar ao alumno a identificar as etapas clave na construción de xénero.
- Estudar a perspectiva psicosocial de xénero.
- Aprender métodos de avaliación e intervención en violencia doméstica.

Habilidades e destrezas
- Realizar prácticas de campo, aplicadas ao estudo do xénero, utilizando métodos de investigación e técnicas específicas para a Psicoloxía
- Utilizar os coñecementos adquiridos para aplicar a diferentes idades e contextos.
- Identificar programas de intervención clave para promover a igualdade.
- Xestionar técnicas de nivel inicial e os instrumentos en psicoloxía.
- Facer un un plan de acción destinado a vítimas de violencia doméstica
- Elaborar un plan de acción destinado a agresores.
- Saber comunicar correctamente os resultados dunha avaliación ou intervención.
- Ser capaz de elaborar informes psicolóxicos relacionados coas cuestións de xénero.
- Abordaxe do exer cicio profesional respectando o código de conduta, actitudes profesionais con base nos valores de respecto aos dereitos das persoas e da diversidade de xénero.

Metodoloxía da ensinanza
CLASES EXPOSITIVAS.
Os profesores presentarán os contidos dos temas, indicando os apartados, os obxectivos a acadar e baseándose na literatura básica. Esta información vai orientar o proceso de aprendizaxe do alumno.
CLASES INTERACTIVAS.
Os profesores explicarán os contidos do seminario enfocando o obxectivo do traballo supervisando que os alumnos dplanifiquen e implementen as directrices e especificando as medidas.
Reforzarase nos alumnos habilidades para traballar en grupo, técnicas de discusión grupal e resolución axeitada dos problemas e casos a tratar.
TRABALLO INDIVIDUAL DO ALUMNO.
Todos os contidos que conforman a asignatura, sexan expositivos ou interactivos, van acompañados dunha serie de actividades de traballo individual do alumno cuxo obxectivo e afianzar e reforzar o seu proceso de aprendizaxe.

TUTORÍAS.
As titoríasplantexanse co fin de resolver dúbidas puntuais relativas aos contidos teóricos e como conductoras dos traballos que se van realizar nos diferentes seminarios. Son un apoio ao traballo, tanto individual coma grupal. Estas titorías pódense realizar, tamén, ao longo de todo o cuatrimestre a través da asignatura virtual.

DOCENCIA VIRTUAL
Empregarase como ferramenta de apoio a plataforma virtual da USC. A través dela se colgarán os materiais e avisos dirixidos aos alumnos que permitirán axilizar as tarefas de ensinanza-aprendizaxe, así como realizar titorías individualizadas.


Sistema de evaluación
A avaliación serña continuada.
Os contidos teóricos avaliaranse mediante examen. A calificación obtida suporá o 30% da nota final.
Os contidos prácticos avaliaranse de forma continuada nas clases interactivas, nas titorías e nos seminarios a través da evolución do traballo, e do resultado final e da sua exposición e defensa pública. As calificacións obtidas neste módulo suporán o 70% da nota final.
Para aprobar a asignatura e necesario superar ambos módulos, (teórico e práctico).

Tempo de estudo e traballo persoal
Para a consecución dos obxectivos marcados no programa da asignatura, o tempo de adicación estimado e de 112,5 horas que se distribuirían da seguinte maneira
Para a teoría, 28 horas presenciais e 39,5 de lectura ou estudio individual: 67,5 horas para a teoría.
Para seminario - laboratorio 6 horas presenciais máis 12 de traballo: 18 horas.
Para os contidos interactivos: 8 horas presenciais máis 16 horas de traballo: 24 horas.
Para as titorías 1 hora.
Avaluación final 2 horas.


Recomendacións para o estudo da materia
- Compromiso co grupo de traballo.

- Implicación activa na dinámica de clase.

- Realización puntual dos traballos titorizados.

- Cumplimiento dos prazos estabrecidos

Observacións
Asistencia as clases obrigatoria, con penalización se nos de xustifica debidamente.