P3291209 - Psicoloxía xurídica e forense do menor e a familia (Materias Optativas Vinculadas ao Itinerario Xurídico-Forense) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 16.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 28.00
• Horas de Titorías: 4.00
• Total: 48.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Social, Básica e Metodoloxía, Departamento Externo
• Áreas: Psicoloxía Social, Área Externa para o postgrao oficial
• Centro: Facultade de Psicoloxía
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
SEIJO MARTINEZ, MARIA DOLORES.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
a. Que o alumno coñeza a lexislación española aplicable aos procesos de familia, principalmente Lei 1/2004 e 15/2005.
b. Que o alumno coñeza os Dereitos dos Nenos e como aplicalos á defensa do mellor interese do menor no ámbito xudicial.
c. Que o alumno teña coñecementos sobre as consecuencias psicosociais da separación e o divorcio na familia con relación conflitiva tras a ruptura versus con relación de coparentalidad.
d. Que o alumno se familiarice coa filosofía da corrente “Xustiza Terapéutica” e a súa aplicación nos procesos de separación e divorcio.
e. Que o alumno coñeza o procedemento de actuación en procesos de separación e divorcio, concretamente:
- Dos programas de intervención psicosocial para familias con parellas separadas as modalidades que existen, os contidos básicos que estes teñen que ter e os procedementos que hai que utilizar.
- Da mediación familiar en procesos de separación e divorcio, a filosofía, as características do mediador e o procedemento.
- Da peritaxe psicolóxica en procesos de separación e divorcio diferenciar o rol clínico do forense, os pasos da realización dunha peritaxe, as persoas que hai que avaliar, as persoas que hai que entrevistar, os instrumentos a utilizar e a realización e defensa do mesmo
Contidos
Programa Teórico (clases expositivas).
Tema 1. Lexislación española
Tema 2. Defensa dos Dereitos do Neno no ámbito xudicial.
Tema 3. A xustiza terapéutica en procesos de separación e divorcio.
Tema 4. Consecuencias da ruptura familiar.
Tema 5. Intervención do Psicólogo Xurídico en procesos de separación divorcio:
-Programas de intervención psicosocial para familias con parellas separadas.
-Mediación familiar en procesos de separación e divorcio.
-Peritaxe psicolóxica en procesos de separación e divorcio.

Programa Práctico (clases interactivas).
Práctica 1. Programa “Ruptura de Parella, non de familia”
Práctica 2. Mediación en procesos de familia: casos prácticos.
Práctica 3. Instrumentos de Avaliación para adultos utilizados en peritaxes psicolóxicas en procesos de separación e divorcio.
Práctica 4. Instrumentos de Avaliación para menores utilizados en peritaxes psicolóxicas en procesos de separación e divorcio.
Práctica 5. Redacción e defensa de informes forenses de familia: casos prácticos
Bibliografía básica e complementaria
Arce, R., Carballal, A., Fariña, F. y Seijo, D. (2004). Psychological aspects of joint custody- Benefits and disadvantages. En A. Czerederecka, T. Jaskiewicz-Obydzinska, R. Roesch, y J. Wójcikiewicz (Eds.). Forensic Psychology and Law. Facing the Challenges of a Changing World. (pp.327-336). Cracovia: Wydawnictwo IES.
Arce, R.; Fariña, F., Novo, M., Egido, A.; Ardoino; J. y Berger, G. (Eds.) (2004). La pensée critique en éducation. Santiago de Compostela: Universidad de santiago de Compostela.
Arce, R., Seijo, D., Fariña, F. y Novo, M. (2004). Family interaction factors: Analyzing their effects on personal, social and school inadaptability, and antisocial and delinquent behavior. En A. Czerederecka, T. Jaskiewicz-Obydzinska, R. Roesch, y J. Wójcikiewicz (Eds.). Forensic Psychology and Law. Facing the Challenges of a Changing World. (pp.435-441). Cracovia: Wydawnictwo IES
Fariña, F. y Arce, R. (Coords.) (2000). Psicología jurídica al servicio del menor. BArcelona: Cedecs.
Fariña, F. y Arce, R. (2005). La mediación familiar: Una alternativa extrajudicial para resolver rupturas de pareja. En J. M. Suarez (coord..). Perspectiva Pedagógica. Mediar para resolver conflictos. (pp. 69-81). Lugo: Axac.
Fariña, F. y Arce, R. (2006). El papel del psicólogo en casos de separación o divorcio. En G. Buela-Casal, D. Bunde y E. Jiménez (Coords.), Psicología Forense: Manual de técnicas y aplicaciones (246-271). Madrid: Biblioteca Nueva.
Fariña, F. Arce, R. y Novo, M. (Eds.) (2005). Psicología jurídica del menor y de la familia. Santiago de Compostela: Consellería de Xustiza, Interior e Administración Local.
Fariña, F., Seijo, D., Arce, R. y Novo, M. (2002). Psicológica jurídica de la familia: intervención en casos de separación y divorcio. Barcelona: Cedecs.
Folberg, J., Milne, A., Salem, P. (2004). Divorce and family mediation. Models, techniques, and applications. New York: The Guilford Press.
Gunsberg, L. y Hymowitz, P. (2005). A Handbook of divorce and custody. Forensic, developmental, and clinical perspectives. Hillsdale: The Analitic Press.


Competencias
- Ser capaz de planificar e realizar unha avaliación e peritaxe psicolóxica-forense en casos de xulgados de familia e de menores.
- Ser capaz de medir e describir variables (i.e., personalidade, intelixencia e outras aptitudes, patoloxía forense) e procesos cognitivos, emocionais, psicobiolóxicos e conductuales aplicables en procesos de familia e de menores.
- Saber analizar e interpretar os resultados da avaliación en casos de xulgados de familia e de menores.
- Ser capaz de realizar avaliación psicolóxica e interpretar as súas implicacións en procesos de familia e de menores (avaliación forense vs. avaliación clínica)
- Ser capaz de realizar avaliacións psicopatolóxicas e interpretar as implicacións propias dos procesos de familia e de menores (psicopatoloxía forense vs. diagnóstico clínico)
- Ter capacidade para a defensa oral de informes periciais de familia e menores ante a Administración (de Xustiza) e outros destinatarios.
- Saber orientar a práctica e investigación desde os valores da xustiza terapéutica e da defensa do mellor interese do menor.
- Ser capaz de orientar a actuación profesional e investigadora por valores de respecto os usuarios, imparcialidade e obxectividade.


Metodoloxía da ensinanza
As clases expositivas (teóricas) consisten en sesións expositivas e / ou demostrativas de contidos. Para profundar e reforzar os contidos expostos contémplanse os seminarios especializados (clases interactivas), que favorecen a adquisición das competencias específicas da materia, así como a aprendizaxe significativa. Ademais, as clases interactivas teñen como finalidade que o alumno adquira as competencias procedimentales e de investigación propia da materia. Para iso lévase a cabo a análise de casos e simulacións de informes periciais en casos de familia.
As titorías suporán unha relación directa e presencial, para un asesoramento continuo e para profundizar nos contidos teóricos e prácticos do traballo do estudante, así como atender dúbidas.
As actividades de avaliación teñen unha dobre vertente. Por un lado, as actividades de avaliación continua que, canda as titorías de traballo de curso, permitirán ao alumno ter unha retroalimentación constante da súa progresión ao longo do curso, con respecto ao seu grao de adquisición de competencias tanto relativas a coñecementos, como a técnicas e actitudes; mentres que, por outro, os exames parciais e o final, tratarán de avaliar o nivel de coñecementos adquirido polo suxeito con respecto aos contidos dos temas incluídos no programa da materia.
Sistema de evaluación
As clases teóricas avalíanse mediante unha proba teórica, atendendo ao dominio dos coñecementos teóricos e operativos da materia, ademais da asistencia e a participación. Os seminarios teñen a finalidade de profundar nos temas a través da lectura e discusión de artigos e textos especializados, avalíanse mediante os informes, individual ou grupal (traballo en equipo), atendendo á calidade do mesmo (estrutura, orixinalidade, presentación). As clases prácticas son avaliadas seguindo os criterios de asistencia e de calidade dos informes periciais e psicosociais. A cualificación obtida polo alumno no exame final (e / ou exames parciais) valerá ata un 65% da cualificación final. A porcentaxe restante corresponderá á cualificación na avaliación continua. Para superar a materia será necesaria unha asistencia mínima ao 80% das actividades docentes presenciais programadas. Manteranse os mesmos criterios de avaliación nas diferentes convocatorias
Tempo de estudo e traballo persoal
Actividades presenciais............................................................Horas
Sesións expositivas.....................................................16
Seminarios especializados.............................................9
Clases práticas...........................................................19
Titorías.......................................................................2
Avaliación...................................................................2

Traballo persoal do estudante..................................................Horas
Lectura e preparación do material de apoio....................20
Lectura previa, análise e discusión do material.
Informes individuais....................................................20
Análise de casos. Elaboración de informes
periciais e psicosociais. Simulación de casos...................33
Titorías........................................................................4
Avaliación...................................................................25

Recomendacións para o estudo da materia
Recoméndase que o alumno dispoña dunha capacidade de lectura e comprensión de documentos en inglés. Así mesmo que posúa coñecemento para a aplicación e corrección de instrumentos psicométricos
Observacións
O alumno debe estar en posesión do título de Licenciado/Graduado en Psicoloxía ou con coñecementos de Psicopatoloxía e Avaliación Psicolóxica