P2151107 - Neuropsicoloxía aplicada (Módulo Específico) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 4.50
• Total: 4.5
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 20.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 16.00
• Horas de Titorías: 1.00
• Total: 37.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Clínica e Psicobioloxía
• Áreas: Psicobioloxía
• Centro: Facultade de Psicoloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
Corral Varela, María Montserrat.	NON
Rodríguez Álvarez, Marina.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	NON
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo /CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
* Proporcionar ao alumno coñecementos suficientes que lle permitan identificar as alteracións neuropsicolóxicas asociadas ao dano cerebral adquirido, as demencias e outros trastornos neurodexenerativos, así como doutras patoloxías do SNC con implicacións neuropsicolóxicas.

* Proporcionar coñecementos que permitan ao alumno ser capaz de seleccionar e aplicar as técnicas e os instrumentos de avaliación máis convenientes para cada caso, de acordo coas súas características e contexto.

* Coñecer o procedemento a seguir para planificar, realizar, analizar e interpretar unha avaliación neuropsicolóxica.

* Proporcionar coñecementos que permitan ao alumno ser capaz de realizar un informe neuropsicolóxico con diferentes propósitos.

Contidos
Programa teórico

1.- Neuropsicoloxía dos trastornos cerebrovasculares: etioloxía, diagnóstico, clasificación, perfil neuropsicolóxico, e avaliación neuropsicolóxica.

2.- Neuropsicoloxía dos traumatismos cranioencefálicos: etioloxía, diagnóstico, clasificación, perfil neuropsicolóxico, e avaliación neuropsicolóxica.

3.- Neuropsicoloxía dos tumores cerebrais: etioloxía, diagnóstico, clasificación, perfil neuropsicolóxico, e avaliación neuropsicolóxica.

4.- Neuropsicoloxía da epilepsia: etioloxía, diagnóstico, clasificación, perfil neuropsicolóxico, e técnicas, e avaliación neuropsicolóxica.

5.- Neuropsicoloxía dos procesos infecciosos cerebrais: etioloxía, diagnóstico, clasificación, perfil neuropsicolóxico, e avaliación neuropsicolóxica.

6.- Neuropsicoloxía das demencias e outros trastornos neurodexenerativos: etioloxía, diagnóstico, clasificación, perfil neuropsicolóxico, e avaliación neuropsicolóxica.

7.- Neuropsicoloxía doutras patoloxías do SNC con implicacións neuropsicolóxicas (tóxicas, metabólicas, endocrinas, nutricionais, psicopatolóxicas): etioloxía, diagnóstico, clasificación, perfil neuropsicolóxico, e avaliación neuropsicolóxica.


Programa de Prácticas

1.- Avaliación neuropsicolóxica dos trastornos cerebrovasculares
2.- Avaliación neuropsicolóxica dos traumatismos cranioencefálicos
3.- Avaliación neuropsicolóxica dos tumores cerebrais
4.- Avaliación neuropsicolóxica da epilepsia
5.- Avaliación neuropsicolóxica dos procesos infecciosos
6.- Avaliación neuropsicolóxica das demencias e outros trastornos dexenerativos
7.- Avaliación neuropsicolóxica doutras patoloxías do SNC con implicacións neuropsicolóxic

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica

Arnedo, M., Bembibre, J. e Triviño, M. (2013). Neuropsicología: a través de casos clínicos. Madrid: Médica Panamericana.
Pérez García, M. (Coord.) (2009). Manual de Neuropsicología Clínica. Madrid: Pirámide.


Bibliografía complementaria

Blumenfeld, H. (2010). Neuroanatoy through clinical cases. (2ªEd). Sunderland, USA: Sinauer Associates
Code, C. (1996). Classic cases in neuropsychology . Hove, England: Psychology Press.
Code, C., Wallesch, C.W., Joanette, E. e Lecours, A.R. (2003). Classic cases in neuropsychology . Volume II. Hove, England: Psycyology Press.
Gil, R. (2007). Neuropsicología (4ªEd). Barcelona: Masson.
Goddglass, H. e Kaplan, E. (2005). Evaluación de la afasia y de trastornos relacionados (3ª Ed). Buenos Aires: Médica Panamericana.
Junqué C., Bruna, Ou. e Mataró, M. (1998). Traumatismos craneoencefálicos: Un enfoque desde la Neuropsicología y la Logopedia. Barcelona: Masson.
Junqué, C. e Barroso, J. (Coords.) (2009). Manual de Neuropsicología . Madrid: Síntese.
Kolb, B. e Whishaw, I.Q. (2006). Neuropsicología Humana (5ªEd). Madrid: Médica Panamericana.
Lezak, M.D., Howieson, D.B, Bigler, E.D. e Tranel, D. (2012). Neuropsychological Assessment. New York: Oxford University Press.
Mitrushina, M.N., Boone, K.B., Razani, J. e D’Elia, L.F. (2005) Handbook of normative data for neuropsychological assessment (2ª Ed). New York: Oxford University Press.
Navarro, J.F. e Espert, R. (1995). Neuropsicología: casos clínicos y pruebas razonadas de autoevaluación. Madrid: Século Vinte e un.
Pena- Casanova, J., Gramunt Fombuena, N, e Gich Fullá, J. (2005). Test Neuropsicológicos: Fundamentos para una neuropsicología clínica basada en evidencias. Barcelona: Masson.
Pena-Casanova,J. (2007). Neurología de la Conduta y Neuropsicología. Madrid: Médica Panamericana.
Ropper, A.H. e Samuels, M. (2011) Adams e Victor. Principios de Neurología (9ª ed) México: McGraw-Hill Interamericana de España.
Snyder, P.J., Nussbaum, P.D. e Debins, D.L. (2006). Clinical neuropsychology. A pocket handbook for assessment. Whashington: American Psychological Association.
Strauss, E, Sherman, E.M.J. e Spreen, Ou. (2006). A compendium of neuropsychological tests. Administration, norms and comentary (3ª Ed.) New York: Oxord University Press.
Weiner, M. F. e Lipton, A. M. (2005). Demencias: investigación, diagnóstico y tratamiento. Barcelona: Masson.

Páxinas web de interese:
Portal de Neuropsicoloxía: http://www.neuropsycholgycentral.com
División de Neuropsicoloxía Clínica da APA: http://www.div40.org/

Competencias
Básicas:
CB8: Que os estudantes sexan capaces de integrar coñecementos e enfrontarse á complexidade de formular xuízos a partir dunha información que, sendo incompleta ou limitada inclúa reflexións sobre as responsabilidades sociais e éticas vinculadas á aplicación dos seus coñecementos e xuízos.

CB9: Que os estudantes saiban comunicar as súas conclusións e os coñecementos e razóns últimas que as sustentan a públicos especializados e non especializados dun modo claro e sen ambigüidades.

Xenerais:
CG2: Coñecer en profundidade a natureza psicolóxica do comportamento humano, así como os factores sociais e biolóxicos que poden afectalo.

CG3: Coñecer en profundidade a natureza psicolóxica dos trastornos do comportamento humano.

CG5: Coñecer en profundidade os factores biolóxicos e psicosociais asociados aos problemas de saúde e enfermidade, especialmente os relacionados coa saúde mental.

CG6: Coñecer en profundidade os distintos modelos de avaliación e intervención no campo da Psicoloxía Xeral Sanitaria, así como as técnicas e procedementos que deles se derivan para a abordaxe dos trastornos do comportamento e os factores psicolóxicos asociados cos problemas de saúde.

CG7: Planificar, realizar e, no seu caso, supervisar o proceso de avaliación psicolóxica do comportamento humano e dos factores psicolóxicos asociados cos problemas de saúde para establecer a avaliación dos mesmos.

CG11: Axustarse ás obrigacións deontolóxicas da Psicoloxía no ámbito sanitario, mostrando un compromiso ético e profesional cos valores de igualdade de oportunidades, de respecto á diversidade e de resolución pacífica dos conflitos.

Transversais:
CT3: Saber analizar críticamente e utilizar as fontes de información clínica.

CT5: Saber desenvolver o seu traballo desde a perspectiva da calidade e a mellora continua, coa capacidade autocrítica necesaria para un desempeño profesional responsable.

CT6: Saber comunicar e comunicarse con outros profesionais, e dominar as habilidades necesarias para o traballo en equipo e en grupos multidisciplinares.

CT7: Saber analizar desde un punto de vista ético os problemas e as súas posibles solucións.

Específicas:
CE2: Ser capaz de planificar e desenvolver unha sesión de avaliación e intervención, establecendo hipótese das que deducir enunciados contrastables.

CE3: Saber seleccionar e aplicar as técnicas e os instrumentos de avaliación máis convenientes para cada caso de acordo coas súas características e contexto.

CE4: Saber analizar e interpretar os resultados dunha avaliación psicolóxica.

CE8: Saber proporcionar retroalimentación aos destinatarios de forma adecuada e precisa co fin de implicalos nas distintas fases do proceso de avaliación e intervención psicolóxicas.

CE10: Saber redactar informes psicolóxicos de forma adecuada aos destinatarios.

CE11: Coñecer o marco de actuación propio do psicólogo xeral sanitario e saber derivar ao profesional especialista correspondente.

CE12: Coñecer as obrigacións e responsabilidades do persoal sanitario relativas á confidencialidade da información e da protección de datos persoais dos pacientes.


Metodoloxía da ensinanza
* As sesións expositivas, programadas en sesións dunha hora e media de duración, permitirán introducir e explicar os principais tópicos do programa teórico e estarán ilustradas con presentacións audiovisuais.

* As sesións interactivas, programadas en sesións de dúas horas de duración, impartiranse paralelamente ao desenvolvemento das sesións expositivas en grupos. Nas sesións solicitarase a realización dun informe e/ou valoración sobre as actividades levadas a cabo, co fin de realizar a avaliación continua dos coñecementos e competencias traballados nas mesmas.

* As sesións en grupos reducidos (Grupos de tutoría) permitirán complementar as actividades formativas, e consistirán na realización de seminarios e/ou sesións de debate sobre temas monográficos relacionados coa materia.

* Tutorías individuais: as profesoras da materia están dispoñibles en tutorías para atender dúbidas e calquera cuestión relacionada co desenvolvemento da materia e os seus contidos. O horario de tutorías está exposto na páxina web da Facultade, e na porta do despacho das profesoras responsables.

* Traballo autónomo do estudante: Ademais da asistencia ás actividades presenciais, o estudante deberá dedicar un tempo á lectura de materiais complementarios e ao estudo dos contidos. Ao longo do curso recomendaranse lecturas complementarias á bibliografía básica de estudo.

-- As sesións expositivas, interactivas e as de grupos reducidos impartiranse no Laboratorio de Neuropsicoloxía, situado na planta -2 do Módulo A.

-- Os materiais de apoio gráfico utilizados nas clases estarán a disposición dos estudantes a través do Campus Virtual da USC e/ou do servizo de reprografía da Facultade. Tamén se disporá neste soporte dos materiais complementarios de estudo que se consideren permitentes.

Sistema de evaluación
A avaliación dos coñecementos e das competencias adquiridas realizarase atendendo aos seguintes criterios:

(1) Valorarase a asistencia, participación e o cumprimento das actividades programadas en cada unha das sesións expositivas e interactivas. A avaliación desta parte pesará un 30% na cualificación final.

(2) Realizarase un exame final, na data prevista oficialmente, do programa teórico e de prácticas completo. Este exame terá un peso do 70% na cualificación final.
O exame consistirá nunha proba obxectiva de preguntas de elección múltiple, e preguntas curtas para desenvolver.

* Para que calquera dos elementos nos que descansa a avaliación somen na cualificación final débese alcanzar un nivel mínimo en cada un deles que represente un 35% da puntuación máxima.

* A realización de calquera das probas supón a incorporación ao proceso de avaliación, o que implica que haberá unha cualificación final no caso de non presentarse ao exame final.

Tempo de estudo e traballo persoal
A materia consta de 4,5 créditos, que se corresponden cun total estimado de 112,5 horas de traballo do estudante, que se estiman repartidas en:

* Asistencia a actividades presenciais: 37 horas (Expositivas: 20 h; Interactivas: 16 h; Tutoría dirixidas a grupos reducidos: 1 h)

* Traballo non presencial: 75,5 horas (Actividades de lectura e estudo de materiais: aprox. 60 h; elaboración de informes: aprox. 15,5h.)


Recomendacións para o estudo da materia
Para o correcto seguimento da materia recoméndase:

* Ter formación a nivel de grao nas materias máis directamente relacionadas con esta: Fundamentos Biolóxicos da Conducta; Neurociencia Conductual; Neurociencia Cognitiva; Avaliación Psicolóxica I e II, e Psicometría.

* Seguimento continuado da materia: Asistencia regular a clases expositivas e interactivas; implicación activa na dinámica de clase; aproveitamento das tutorías para a resolución de dúbidas ou orientación no proceso de aprendizaxe; lectura dos materiais e estudo dos contidos a medida que se vai desenvolvendo o programa.

Observacións
* Idioma: as clases impartiranse en castelán.

* Profesoras da materia:

- Marina Rodríguez Álvarez: Módulo A, planta 2ª, Despacho nº 74 (marina.rodriguez@usc.es)
(Coordinadora)
- Montserrat Curral Varela: Módulo A, planta 2ª, Despacho nº 61 (montse.corral@usc.es)