P2151210 - Programas de rehabilitación psicosocial (Materias optativas) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 16.00
• Clase Interactiva Seminario: 8.00
• Horas de Titorías: 1.00
• Total: 25.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Clínica e Psicobioloxía
• Áreas: Personalidade, Avaliación e Tratamentos Psicolóxicos
• Centro: Facultade de Psicoloxía
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
LOPEZ DURAN, ANA.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	NON
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
1. Coñecer os fundamentos, problemática e necesidades da Rehabilitación Psicosocial.
2. Ser capaz de identificar os factores de protección e de risco, de discapacidade e de marxinación.
3. Ser capaz de elixir as técnicas de avaliación axeitadas a cada caso e saber interpretar os resultados.
4. Ser capaza de levar a cabo a intervención psicolóxica axeitada, en función da avaliación psicolóxica e as características concurrentes no caso.
5. Ser capaz de realizar o seguimento da intervención realizada para introducir, se fora preciso, os cambios necesarios.
6. Ser capaz de obter información especializada sobre o tema, interpretala de maneira crítica e saber formular propostas relevantes de investigación.

Contidos
TEMA 1. Perfiles de expresión da cronicidade.

TEMA 2. Situación actual da atención ao doente mental crónico.

TEMA 3. Instrumentos e métodos de avaliación.

TEMA 4. Planificación das intervencións.

TEMA 5. Ámbitos de intervención en rehabilitación psicosocial.

TEMA 6. Intervencións en situación específicas: intervención temprana e comorbilidades.

TEMA 7. Avaliación e seguimento dos programas de rehabilitación psicosocial.

TEMA 8. Aspectos éticos e legales.


Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía Básica

Pastor, A., Blanco, A. y Navarro, D. (Coords.) (2010). Manual de rehabilitación del trastorno mental grave. Madrid: Síntesis.

Bibliografía Complementaria

Abad, A., Arroyo, J.L., Blanco, M. et al. (2000). Rehabilitación psicosocial y apoyo comunitario de personas con enfermedad mental crónica: programas básicos de intervención. Madrid: Consejería Servicios Sociales Comunidad de Madrid.

Arias, P., Camps, C, Cifre, A. et al. (2002). Rehabilitación psicosocial del trastorno mental severo. Situación actual y recomendaciones. Madrid: Asociación Española de Neuropsiquiatría.

Aldaz, J.A., y Vázquez, C. (Comps.) (1996). Esquizofrenia: fundamentos psicológicos y psiquiátricos de la rehabilitación. Madrid: Siglo XXI.

Anthony, W., Cohen, M. y Farkas, M. (1990). Psychiatric Rehabilitation. Boston: Center for Psychiatric Rehabilitation.

Bedell, J.R. (Ed.) (1993). Psychological assessment and treatment of persons with several mental disorders. New York: Taylor & Francis.

Bernardo, M. (2004). Qué sabemos de la esquizofrenia. Guía para pacientes y familiares. Barcelona: Ars Médica.

Corrigan, P.W., Mueser, K., Bond, G. y Drake, R. (2008). Principles and practice of psychiatric rehabilitation. New York: Guilford Press.

Birchwood, M. (2005). Intervención temprana en psicosis: investigación, práctica clínica y reforma de los servicios del Reino Unido. En J. L. Vázquez Barquero, V. Crespo y A. Herrán (Eds.), Las fases tempranas de la psicosis (pp.145-159). Barcelona: Masson.

Corrigan, P., Mueser, K., Bond, G., Drake, R. y Solomon, P. (2008). Principles and practices of psychiatric rehabilitation: An empirical approach. NY: Guilford Press.

Fernández, J., Touriño, R., Benítez, N. y Abelleira, C. (Eds.) (2010). Evaluación en Rehabilitación Psicosocial. Valladolid: FEARP.

Kopelowicz, A., Liberman, R. P. y Zarate, R. (2007). Psychosocial treatments for schizophrenia (3rd ed.). En P. Nathan, y J. Gorman: A guide to treatments that work (3rd ed.). (pp. 243-269). New York: Oxford University Press.

Kuipers, E., Leff, J. y Lam, D. (2004). Esquizofrenia. Guía práctica de trabajo con las familias. Barcelona: Ed. Paidós.

Liberman, R.P. (1993). Rehabilitación integral del enfermo mental crónico. Barcelona: Martínez Roca.

Liberman, R. P. (2008). Review of Principles and practice of psychiatric rehabilitation: An empirical approach. American Journal of Psychiatry, 165, 924-925.

Liberman, R. P. (2008). Recovery from disability: Manual of psychiatric rehabilitation. US: American Psychiatric Publishing, Inc.

Múñoz, E. (Coord.) (2009). Estimulación cognitiva y rehabilitación neuropsicológica. Barcelona: Editorial UOC.

Múñoz, J.M. y Tirapu, J. (2001). Rehabilitación neuropsicológica. Madrid: Síntesis.
Penadés, R., Villalta, V., Farriols, N., Palma, C. y Salavera, C. (2011). Esquizofrenia. En O. Bruna et al. (Coords.), Rehabilitación Neuropsicológica. Intervención y práctica clínica. Barcelona: Elsevier Masson.

Pratt, S.I. y Mueser, K.T. (2002). Schizophrenia. En M.M. Antony y D.H.Barlow (Eds.), Handbook of assessment and treatment planning for psychological disorders. New York: The Guidford Press.

Pratt,C.W., Gill, K.J., Barrett, N.M., & Roberts, M.M. (2006). Psychiatric Rehabilitation. London: Elsevier.

Rebolledo, S. (1997) (Comp.). Rehabilitación Psiquiátrica. Santiago de Compostela: Servicio de Publicaciones.

Rebolledo S. y Lobato, M.J. (1998). Psicoeducación de personas vulnerables a la esquizofrenia. Barcelona: Fundació Nou Camí.

Rodríguez, A. (Coord.).(1997). Rehabilitación psicosocial de personas con trastornos mentales crónicos. Madrid: Pirámide.

Sobrino, T. y Rodríguez, A. (2007). Intervención social en personas con enfermedades mentales graves y crónicas. Madrid: Síntesis.

Torres Carbajo, A. (1997). Manual práctico de rehabilitación en la esquizofrenia. Revista Gallega de Psiquiatría. Número monográfico. Vigo: Asociación Gallega de Psiquiatría.



Competencias
Básicas e xerais

1. Que os estudantes posúan as destrezas de aprendizaxe que lles permitan continuar estudando dun modo que haberá de ser en gran medida autodirixido e autónomo.
2. Planificar, realizar e, no seu caso, supervisar o proceso de avaliación psicolóxica do comportamento humano e dos factores psicolóxicos asociados cos problemas de saúde para establecer a avaliación dos mesmos.
3. Deseñar, desenvolver e, no seu caso, supervisar e avaliar planes e programas de intervención psicolóxica, en función da avaliación psicolóxica e das variables de tipo individual e social que concorran en cada caso.
4. Aplicar os fundamentos da bioética e o método de deliberación na práctica profesional, axustándose seu exercicio como profesional sanitario ao disposto na Lei 44/2003, de 21 de novembro, de ordenación sas profesións sanitarias.
5. Axustarse ás obrigacións deontolóxicas da Psicoloxía no ámbito sanitario, mostrando un compromiso ético e profesional cos valores de igualdade de oportunidades, de respeto á diversidade e de resolución pacífica dos conflitos.

Transversais

1. Saber utilizar as tecnoloxías da información e a comunicación no desempeño profesional.
2. Saber manexar fontes de documentación científica bibliográfica e dixital estandarizadas a nivel internacional.
3. Saber analizar dende un punto de vista ético os problemas e as súas posibles solucións.

Específicas

1. Saber seleccionar e aplicar as técnicas e os instrumentos de avaliación máis axeitados para cada caso de acordo coas súas características e contexto.
2. Saber analizar e interpretar os resultados dunha avaliación psicolóxica.
3. Saber elixir e aplicar as técnicas de intervención psicolóxica máis axeitadas de acordo coa súa finalidade (prevención, rehabilitación, consello, asesoramento…)
4. Saber planificar e desenvolver unha intervención psicolóxica, establecendo obxectivos axeitados e realistas en función das características do problema e contexto.
5. Saber realizar o seguimento dunha intervención psicolóxica, de acordo cos fines fixados, para introducir, se fora o caso, cambios na mesma durante o seu desenvolvemento.
6. Saber proporcionar retroalimentación aos destinatarios de forma axeitada e precisa coa finalidade de implicalos nas distintas fases do proceso de avaliación e intervención psicolóxica.

Metodoloxía da ensinanza
As clases expositivas serven para introducir e guiar o desenvolvemento dos diferentes temas do programa. Preséntanse co apoio dos medios audiovisuais dispoñibles nas aulas.
As presentacións dos temas realízanse sobre material dispoñible para os estudantes a partir de libros de textos, artigos, esquemas, resumos e apuntes.

Recoméndase o un manual básico para a preparación dos temas, así como outros materiais que poranse a disposición dos alumnos.

As clases interactivas complementan os contidos teóricos e consisten na realización de diversas actividades como sesións de debate, lectura e comentarios críticos sobre textos ou material audiovisual. Fundamentalmente, sobre a identificación dos deterioros e incapacidades dos doentes crónicos e a planificación de programas de rehabilitación.

Os estudantes realizarán ao longo do curso unha serie de actividades sobre distintos aspectos prácticos de la materia, que entregarán por escrito nas datas que se indiquen e que serán consideradas na calificación final.

As metodoloxías a utilizar son as seguintes: clase maxistral, estudio de casos, aprendizaxe baseado en problemas e aprendizaxe cooperativo.


Sistema de evaluación
A avaliación levarase a cabo tendo en conta tódalas actividades realizadas ao longo do curso (informes de casos clínicos, comentarios críticos de lecturas especializadas, informes de sesións de debate), cun peso do 30% da cualificación final, no que se valorarán aspectos como a capacidade expositiva e/ou o dominio da terminoloxía propia da disciplina, e a realización dun exame final que versará sobre todos os contidos traballados no aula cun peso do 70%.
Para que a puntuación obtida nas actividades compute na cualificación final, o estudante ten que aprobar o exame teórico.

Tempo de estudo e traballo persoal
A materia consta de 3 créditos, o que corresponde a un total estimado de 75 horas de traballo do/a estudante, que se estiman repartidas do seguinte xeito:

Asistencia a actividades presenciais (clases maxistrais, clases interactivas e actividades de avaliación formativa): 24 horas.

Traballo non presencial: 51 horas. Este deberá distribuírse en actividades de estudio (aprox. 22 h.), preparación de seminarios (aprox. 11 h.), elaboración de traballos (aprox. 11 h.) e elaboración de informes (aprox. 7 h.).


Recomendacións para o estudo da materia
Para seguir con aproveitamento a materia é convinte:

* haber cursado Psicopatoloxía, Tratamentos Psicolóxicos e Rehabilitación psicosocial en trastornos mentais crónicos.
* asistir regularmente a las clases expositivas e interactivas
* participar activamente en clase