P2151212 - Intervención psicolóxica na enfermidade física crónica (Materias optativas) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 17.00
• Clase Interactiva Seminario: 6.00
• Horas de Titorías: 1.00
• Total: 24.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Clínica e Psicobioloxía
• Áreas: Personalidade, Avaliación e Tratamentos Psicolóxicos
• Centro: Facultade de Psicoloxía
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
Castro Bolaño, Maria Cristina.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	NON
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Coñecer e saber poñer en práctica un concepto de saúde integral, recoñecendo a influencia dos aspectos psicolóxicos na prevención, o tratamento e a rehabilitación na enfermidade física crónica e na atención ao paciente terminal.

Saber planificar unha sesión de avaliación e saber seleccionar e aplicar as técnicas de avaliación e diagnóstico psicolóxico, así como saber analizar e interpretar os resultados da avaliación en función das características dos destinatarios, dos obxectivos da intervención e do problema de saúde de que se trate.

Saber planificar unha intervención psicolóxica e saber seleccionar e aplicar as técnicas en función das características dos destinatarios, dos obxectivos da intervención (prevención, tratamento ou rehabilitación) e do problema de saúde de que se trate, atendendo aos niveis de eficacia, efectividade e eficiencia que presentan.

Ser capaz de realizar o seguimento da intervención psicolóxica no ámbito da intervención na enfermidade física crónica e saber proporcionar retroalimentación aos destinatarios co fin de implicalos nas distintas fases do proceso de avaliación e tratamento.

Coñecer a interrelación que existe entre o traballo do psicólogo da saúde e outros profesionais que traballan na atención ao paciente crónico, definindo dende a interdisciplinariedade as achegas e limitacións do psicólogo e poñendo a énfase na necesidade de integrar os diversos perfís profesionais capaces de complementarse na tripla dimensión biopsicosocial da saúde.

Dispoñer das competencias necesarias para a aprendizaxe autónoma, a posta ao día e a formación continuada no ámbito da intervención psicolóxica na enfermidade física crónica, que lle permita abordar situacións complexas ou pouco coñecidas, así como mellorar e potenciar a práctica clínica

Contidos
Bloque I. Acerca da dor e a enfermidade física crónica


Tema 1. Influencias psicolóxicas na dor crónica

Tema 2. Abordaxe do paciente con dor crónica: A importancia da intervención psicolóxica

Tema 3. Programas de tratamento específicos para distintos tipos de dor crónica



Bloque II. A intervención psicolóxica no ámbito dos coidados paliativos


Tema 4. Sobre o proceso de morrer e os moribundos: aspectos introdutorios

Tema 5. Sufrimento e final da vida: distintas propostas de intervención psicolóxica

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografia básica

Arranz, P., Barbero, J.J., Barreto, P. y Bayés, R. (2003). Intervención emocional en cuidados paliativos. Modelos y protocolos. Madrid: Ariel Ciencias Médicas.

Bayés, R. (2001). Psicología del sufrimiento y de la muerte. Barcelona: Martínez-Roca.
Esteve,R. y Ramirez, C. (2003). El desafío del dolor crónico. Málaga: Ediciones Ajilbe.

Kübler-Ross, E. 1993). Sobre la muerte y los moribundos (5ª ed.). Barcelona: Grijalbo, Barcelona.

Otero-López, J.M., Castro, C. y Saldaña, C. (1996). Directrices psicológicas en el abordaje del paciente con dolor crónico I. Evaluación. En A. López-Guerrero (Ed.), El dolor. Un enfoque multidisciplinar (pp. 275-358). Santiago de Compostela: Servicio de Publicaciones de la Universidad de Santiago de Compostela

Otero-López, J.M., Castro, C. y Saldaña, C. (1996). Directrices psicológicas en el abordaje del paciente con dolor crónico II Tratamiento. En A. López-Guerrero (Ed.), El dolor. Un enfoque multidisciplinar (pp. 359-398). Santiago de Compostela: Servicio de Publicaciones de la Universidad de Santiago de Compostela

Vallejo, M.A. y Comeche, M.I. (1994). Evaluación y tratamiento psicológico del dolor crónico. Madrid: Fundación Universidad-Empresa.


Bibliografía complementaria

Astudillo, W., Mendinueta, C. y Astudillo, E. (2008). Cuidados del enfermo en el final de la vida y atención a su familia. Aula Magna.

Barreto, P y Cancio, H. (2003). Una herramienta básica de los profesionales de la salud: el counselling. En, E. Remor, S. Ulla y P. Arranz (coords.), El Psicólogo en el ámbito hospitalario (pp. 93-119). Bilbao: DDB

Blanchard, E.B. y Andrasik, F. (1989). Tratamiento del dolor de cabeza crónico. Barcelona: Martinez Roca

Die Trill, M. y López Imedio, E. (2000). Aspectos psicológicos en cuidados paliativos. La comunicación con el enfermo y la familia. Madrid: ADES


Miró, J. (2003). Dolor crónico: Procedimientos de evaluación e intervención psicológica. Bilbao: DDB

Neimeyer R.A. (1997). Métodos de Evaluación de la Ansiedad ante la muerte. Barcelona: Paidos

Philips, H.C. (1991). El tratamiento psicológico del dolor crónico. Madrid: Pirámide

Watson, M. y cols. (2007). Manual Oxford de Cuidados Paliativos. Madrid. Aula Médica


Competencias
Competencias básicas:

Que os estudantes posúan as habilidades de aprendizaxe que lles permitan continuar estudando dun modo que haberá de ser en boa medida autodirixido ou autónomo

Adquirir, desenvolver e poñer en práctica un concepto de saúde integral, que contemple os compoñentes biopsicosociales desta, de acuerdo coas directrices establecidas pola OMS

Coñecer en profundidade os factores psicosociais asociados aos problemas de saúde e enfermidade

Planificar, realizar e, no seu caso, supervisar o proceso de avaliación psicolóxica do comportamento humano e dos factores psicolóxicos asociados cos problemas de saúde para establecer a avaliación destes

Deseñar, desenvolver e, no seu caso, supervisar e avaliar plans e programas de intervención psicolóxica, en función da avaliación psicolóxica e das variables de tipo individual e social que concorren en cada caso

Competencias específicas:

Potenciar unha visión crítica acerca do proceso de avaliación e tratamento psicolóxico da enfermidade física crónica

Coñecer en profundidade cales son os factores psicosociais asociados a distintas problemáticas de enfermidade física crónica

Aprender a planificar axeitadamente procesos evaluativos en pacientes con distintas doenzas crónicas e en situación terminal

Adquirir as destrezas necesarias para chegar a deseñar programas de intervención psicolóxica axustados ás características de pacientes que presentan tanto dor crónica coma enfermidades terminais

Metodoloxía da ensinanza

Exposición en clase dos contidos teóricos do temario, así como a posta en práctica, guiada polo profesor, de distintos aspectos sobre os que é conveniente que o alumno afonde dende a experiencia. Con este tipo de procedemento combinado trátase de que o alumno chegue a adquirir unha maior comprensión dos distintos procedementos evaluativos e interventivos aplicados ao ámbito da dor crónica e da enfermidade terminal.

Utilización dunha metodoloxía orientada á acción -role-playing- co obxectivo de incitar ao alumno a implicarse no proceso terapéutico e comprobar por si mesmo que e como levar a cabo o traballo terapéutico. Ademais, dende esta óptica preténdese potenciar unha visión aberta e crítica do quefacer terapéutico, destacando posibles vantaxes e limitacións de distintas propostas.

A análise de estudos de caso e a realización de traballos individuais e grupales que é necesario expoñer en clase, constitúen tamén aspectos importantes para esta materia.


Sistema de evaluación

Realizarase un único exame escrito (tipo test) dos contidos teóricos e prácticos da materia. A puntuación obtida na proba tipo test representará o 60% da nota final.

O 40% da nota distribuirase en relación ás seguintes actividades: Informe de sesións prácticas: 20%, realización de traballos e estudos de caso: 15% e participación activa en clase: 5%.

Tempo de estudo e traballo persoal

Ademais das horas presenciais correspondentes á parte teórica e práctica da materia, a estimación global de horas de traballo persoal é de 90 horas
Recomendacións para o estudo da materia
Utilizar bibliografía relevante ao campo de estudo da enfermidade física crónica

Coñecemento de técnicas de avaliación e tratamento psicolóxico