G3021422 - Economía Laboral (Economía e Mercado de Traballo) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 9.00
• Total: 9.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 45.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 3.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 4.50
• Total: 76.5

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Fundamentos da Análise Económica
• Áreas: Fundamentos de Análise Económica
• Centro: Facultade de Relacións Laborais
• Convocatoria: Anual de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
ARES FERNANDEZ, JUAN JOSE.	SI
Fernandez Fernandez, Melchor.	NON
MEIJIDE VECINO, ALBERTO.	NON
TRELLES GONZALEZ, RAFAEL.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo A - horario de mañá (G-Z)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo B - horario de tarde (A-F)	Horarios	Clase Expositiva	SI	NON
Grupo CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIL_03	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_03	Horarios	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Os obxectivos xerais desta materia son que o/a estudante:
1. Comprenda e domine as ferramentas da análise económica que lle permitan aproximarse ao funcionamento do mercado de traballo.
2. Saiba recoñecer os aspectos económicos das relacións laborais e saber analizalos desde unha perspectiva de teoría económica.
3. Saiba integrar os resultados da análise e as recomendacións de política económica, sabendo localizar os efectos que determinadas medidas laborais teñen ou poden ter sobre a economía no seu conxunto e o propio mercado de traballo.

Contidos
1. INTRODUCIÓN
1.1. A economía laboral como disciplina.
1.2. Perspectiva económica.
1.3. Visión panorámica.

2. A POBOACIÓN E AS TAXAS DE ACTIVIDADE
2.1. A base demográfica.
2.2. As taxas de actividade.
2.3. Tendencia cíclica e secular das taxas de actividade.

3. A OFERTA DE TRABALLO.
3.1. Concepto.
3.2. O modelo básico de elección individual entre traballo e lecer.
3.3. Ampliación do modelo.
3.4. A curva de oferta de traballo individual e de mercado. A súa elasticidade.

4. O INVESTIMENTO EN CAPITAL HUMANO
4.1. Concepto.
4.2. O modelo de capital humano.
4.3. A formación no traballo. Os seus custos.
4.4. Críticas ás teorías de capital humano.

5. A DEMANDA DE TRABALLO
5.1. Concepto.
5.2. O traballo como demanda derivada.
5.3. A demanda de traballo a curto prazo en mercados competitivos.
5.4. A demanda de traballo a curto prazo en mercados de competencia imperfecta.
5.5. A demanda de traballo do mercado.
5.6. A demanda de traballo a longo prazo.
5.7. A elasticidade e a demanda de traballo.
5.8. A interdependencia dos salarios e a produtividade.
5.9. O traballo como un factor case-fixo.

6.- O MERCADO DE TRABALLO: A DETERMINACIÓN DOS SALARIOS E A ASIGNACIÓN DO TRABALLO
6.1. A teoría dun mercado de traballo perfectamente competitivo.
6.2. O monopolio.
6.4. O monopsonio.

7.- A BÚSQUEA DE EMPREGOS: EXTERNA E INTERNA
7.1. A búsquea externa de emprego.
7.2. Os mercados internos de traballo, duais e segmentados.

8. OS SINDICATOS E A NEGOCIACIÓN COLECTIVA
8.1. Os sindicatos.
8.2. Que maximizan os sindicatos?
8.3. Modelo do sindicato monopolista.
8.4. Modelos de negociación.
8.5. As folgas e o proceso de negociación.
8.6. Os efectos económicos dos sindicatos.
8.7. A actividade sindical e o ciclo económico.
8.8. Os sindicatos e a estrutura do mercado de produtos.
8.9. Os sindicatos e a asignación dos recursos

9.- A DISCRIMINACIÓN NO MERCADO DE TRABALLO
9.1. A discriminación e as súas dimensións.
9.2. O modelo do gusto por a discriminación.
9.3. El monopsonio discriminador.
9.4. Teoría da discriminación estatística.
9.5. O modelo da concentración: a segregación ocupacional.
9.6. Medidas para loitar contra a discriminación

10.- OS SISTEMAS DE REMUNERACIÓN E A EFICIENCIA DO TRABALLO
10.1. Análise económico das compensacións extrasalariais.
10.2. Teoría das compensacións extrasalariais óptimas.
10.3. O problema do principal e o axente.
10.4. A remuneración segundo rendemento.
10.5. Os salarios de eficiencia
10.6. Reconsideración sobre a eficiencia no mercado de traballo.

11.- A ESTRUTURA SALARIAL
11.1. A competencia perfecta: traballadores e postos de traballo homoxéneos.
11.2. Diferenzas salariais como resultado de imperfeccións do mercado.
11.3. As diferenzas salariais debidas á sindicación.
11.4. A teoría hedonista dos salarios.
11.5. A discriminación como fonte de diferenzas salariais.

12.- EMPREGO E PARO
12.1. Determinación macroeconómica de emprego e paro.
12.2. O paro friccional.
12.3. O paro estrutural.
12.4. O paro causado por un nivel insuficiente da demanda.
12.5. A relación desemprego-vacantes.


Tema práctico

EVOLUCIÓN RECENTE E SITUACIÓN ACTUAL DOS MERCADOS DE TRABALLO ESPAÑOL E GALEGO
Fontes estatísticas básicas sobre o mercado de traballo en España e Galicia.
Trazos básicos do mercado de traballo en España.
Trazos básicos do mercado de traballo en Galicia.

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica recomendada:
- C. R. McConnell C., S. L. Brue. e D.A. Macpherson, Economía laboral, McGraw-Hill, 7ª Edición 2007 .
- Borjas, G.J. Labor Economics, McGraw-Hill, 1996 (1ª edición) y 2000 (2ª edición).
- Toharia, L. e outros. El mercado de trabajo en España, McGraw-Hill, 1998.
- Fina, L. El reto del empleo, McGraw-Hill, 2001.

Bibliografía complementaria
• Becker, G. El calpital humano, Alianza Editorial, Madrid, 1983.
• Bentolila, S. (2001): “Las migraciones interiores en España”, en J.A. Herce e J.F. Jimeno (coord.), Mercado de trabajo, inmigración y estado del bienestar: aspectos económicos y debate político, Fedea e CEA.
• Boyer et. al. La flexibilidad del trabajo en Europa, Ministerio de Trabajo y Seguridad Social, 1986
• Cantó, O. (1997), “Desempleo y pobreza en la España de los 90”, Papeles de Economía Española, 72, 88-105.
• De la Rica e Ugidos. “¿Son las diferencias en capital humano determinantes de las diferencias salariales observadas entre hombres y mujeres?”. Investigaciones Económicas. 1995
• Dobb, M. Salarios, Ed. F.C.E.
• Estudios de Economía del Trabajo en España, Vols. I, II, III. Ministerio de Trabajo y Seg. Social.
• Garcia, G. (1999): “Mercado de trabajo: el problema del paro”, en J.L. García Delgado (dir.), España, Economía: Ante el Siglo XXI, Editorial Espasa Calpe, Madrid.
• Garcia, G. e E. Sanromà (2001): “Mercado de trabajo”, en J.L. García Delgado (dir.), Lecciones de Economía Española, 5ª edición, Editorial Civitas, Madrid.:
• García-Serrano, C. e Malo, M.A. (2001): “Mercado de trabajo, pobreza y exclusión”, capítulo de G. Rodríguez Cabrero y D. Sotelsek (eds.), Apuntes de Bienestar Social, Servicio de Publicaciones de la Universidad de Alcalá, páxs. 317-344.
• García Mainar, I. e Toharia, L. (1998), “Paro, pobreza y desigualdad en España: análisis transversal y longitudinal”, Ekonomiaz, 40 (1), 135-165.
• Hicks, J.R. (1976) Teoría de los salarios, Editorial Labor, Madrid, 2a edición
• Layard, R., S. Nickell y R. Jackman (1991), Unemployment. Macroeconomic performance and the labour market, Oxford University Press.
• Martín Rodríguez, M. (1999): “Disparidades regionales: perspectiva histórica y europea” en García Delgado, J.L. (dir.) España, Economía: Ante el Siglo XXI, Editorial Espasa Calpe, Madrid.
• McCormick,J. Los salarios, Alianza Editorial, Madrid, 1984
• Palacio, J.I. y Álvarez, C. (2004) El mercado de trabajo: Análisis y Políticas, Akal.
• Pérez e Vega (2000). “Los salarios en España”. Colección economía española. Editado pola Fundación Argentaria.
• Sánchez, M. (1993): “La segregación de las mujeres en el mercado de trabajo español: evidencia para el período 1964-1988”, Hacienda Pública Española, 124(1), págs. 123-131.
• Segura, J. (2001): “La Reforma del Mercado de Trabajo español: un panorama”, Revista de Economía Aplicada, núm. 25, páxs. 157 a 190.
• Solow, R. (1990) The labour market as a social institution, Easil Blackwell.

Competencias
Xenerais:
- Aprender autonomamente.
- Localizar, analizar, sintetizar e xestionar diferentes tipos e fontes de información.
- Aplicar o razoamento crítico no estudo e análise dun determinado asunto ou tema.
- Expor adecuadamente, de forma oral e/ou escrita un asunto ou tema de carácter xeral ou relacionado coa súa especialidade.
- Traballar individualmente ou en equipo.

Específicas:
- Recoñecer e relacionar os procesos de cambio social, desde unha perspectiva histórica, económica e sociolóxica, coas innovacións en materia de organización do traballo e a evolución dos sistemas de relacións laborais.
- Comprender, relacionar e traballar con datos e normativa diversa necesarios para apoiar, asesorar e realizar o seguimento da posta en práctica de estratexias territoriais de promoción socioeconómica e inserción laboral
-Localizar, interpretar, sintetizar e representar datos e indicadores laborais e socioeconómicos.

Competencias específicas da materia

-Identificar os trazos específicos do mercado de traballo
-Entender as variacións da oferta e a demanda de traballo
-Explicar as diferenzas salariais na sociedade
-Comprender o papel dos sindicatos no proceso de negociación colectiva
-Capacidade para valorar a influencia das decisións do Estado, particularmente a través dos impostos
-Identificar a existencia dalgún tipo de discriminación (por sexo, idade...)
-Capacidade para explicar a evolución das taxas de paro.

Metodoloxía da ensinanza
A metodoloxía docente incluirá:

-Docencia expositiva, onde se presentarán polo profesor os coñecementos que os/as alumnos/as deben adquirir.

-Docencia interactiva, onde se intentará que os/as alumnos/as conecten os conceptos básicos previamente explicados nas clases coa realidade do mercado de traballo, para o que utilizarán as noticias aparecidas nos distintos medios de comunicación, traballarán coas bases de datos, e, no seu caso, farán exposicións sobre temas relacionados cos contidos da materia e realizarán exercicios ou comentarios de texto relacionados coa mesma.

Sistema de evaluación
A avaliación da materia terá en conta todas as actividades que se deben realizar ao longo do curso, considerando distintos aspectos da adquisición das competencias ás que contribúe esta materia así como outros aspectos tales como a claridade e capacidade expositiva, o dominio da terminoloxía propia da materia ou a participación activa.

Estrutúrase da seguinte forma:

- 1º apartado: EXAME (7 puntos)

Ao final do 1º semestre realizarase un exame parcial sobre a materia impartida nese período. Unha vez finalizado o segundo período lectivo, nas datas oficiais de exame:
- Os alumnos que aprobasen o exame parcial (3,5 puntos) deberán examinarse da materia impartida no 2º semestre. A nota deste apartado será a media aritmética das obtidas nos dous exames realizados. De non superar a materia nesta 1ª oportunidade repetirán o mesmo proceso na 2ª oportunidade.
- Os alumnos que non aprobasen o exame parcial deberán examinarse de toda a materia. A nota deste apartado será a do último exame.

- 2º apartado: AVALIACIÓN CONTINUA (3 puntos)

Realizarase nas clases interactivas a través de exercicios, preguntas e traballos propostos polo profesor, valorándose especialmente a participación activa do alumnado. En concreto, 2 puntos corresponderán ás probas propostas polo profesor tanto nas clases interactivas como na Aula Virtual, e 1 punto á valoración por parte do profesor da actitude e participación dos alumnos ao longo do curso. A puntuación obtida neste apartado manterase, de non superarse a materia na 1ª oportunidade, para a 2ª oportunidade.

Para aprobar o curso o alumnado deberá conseguir, tanto na primeira como na segunda oportunidade, un mínimo de 5 puntos na suma das cualificacións dos dous apartados anteriores e unha nota mínima no EXAME de 2,5 puntos sobre 7.

A cualificación dunha convocatoria en que o alumno non se presenta ou non supera os obxectivos establecidos será de suspenso, salvo que o estudante non realice ningunha actividade académica avaliable conforme ao establecido na programación ou guía docente, caso en que constará como non presentado/a.


Tempo de estudo e traballo persoal
Dado que se trata dunha materia de 9 créditos o esforzo do/a alumno/a para superar con éxito a materia debería alcanzar as 225 horas de traballo, das que 45 corresponderían ás clases de docencia expositiva e 27 ás clases de docencia interactiva, repartindo o/a estudante as 153 horas restantes entre a asistencia a titorías, realización dos traballos e exercicios, preparación dos exames e realización dos mesmos.
Recomendacións para o estudo da materia
É importante que o/a estudante teña superada a materia Economía do segundo curso deste Grao, xa que no desenvolvemento teórico-práctico do programa de Economía Laboral presuponse que o/a alumno/a coñece as nocións básicas de economía. Para avanzar adecuadamente na aprendizaxe da materia é esencial que os/as estudantes adquiran un ritmo de traballo constante e que combinen o estudo da teoría coa solución de exercicios prácticos.
Observacións
Xa que esta materia trata de estudar de forma pormenorizada o mercado de traballo desde un punto de vista económico, esta disciplina precisa ter adquiridas as competencias que se proporcionan en segundo curso do Grao na asignatura de Economía. O coñecemento do mercado de traballo desde esta perspectiva complementa e completa o que adquire o estudantado desde outras ámbitos científicos, en especial desde o xurídico.