G3171123 - Ética e Traballo Social (O Traballo Social: Conceptos, Métodos, Teorías e Aplicación) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 27.00
• Clase Interactiva Seminario: 18.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 48.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Campus Norte
• Áreas: Escola Universitaria de Traballo Social
• Centro: Escola Universitaria de Traballo Social
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
Añón Loureiro, Lorena.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_03	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
-Ser capaz de analizar a relación entre políticas institucionais, as esixencias legais e os límites profesionais no desenvolvemento do traballo social.

-Adquirir os conceptos morais de dereitos, responsabilidade, liberdade, autoridade e poder na práctica do traballo social.

-Ser capaz de aplicar a base dos valores, as normas éticas e os códigos deontolóxicos da práctica do traballo social, e de seguilos.

-Saber analizar críticamente os casos nos que xurden dilemas éticos

Contidos
Tema I: Introdución á ética.

I.1.- Conceptualización da ética.
I.2.- Orixe da ética: a ética na Grecia Clásica.

Tema II: A ética na Grecia Clásica: influencias filosóficas e aplicabilidade en Traballo Social.

II.1. - Os sofistas.
II.2. - Sócrates.
II.3. - Platón.
II.4. - Aristóteles.
II.5. - Estoicismo e Epicureísmo.

Tema III: Teorías éticas: reflexións para a intervención social.

III.1. - A ética kantiana.
III.2. - A ética utilitarista.
III.3. - A ética neoaristotélica: o comunitarismo (a ética da virtude).
III.4. - A teoría da xustiza.
III.5. - A ética discursiva ou dialóxica.

Tema IV: A ética na postmodernidade: Onde nos movemos?.

IV.1. - A postmodernidade.
IV.2. - A falacia naturalista.
IV.3. - A auto-ética: o desenvolvemento moral segundo Kohlberg e o coñecemento dun/a mesmo/a.

Tema V: Traballo social e dereitos humanos: implicacións na realidade social.

V.1.- Como xorden e que son os dereitos humanos?.
V.2.- Converxencia e aplicabilidade na práctica do traballo social.

Tema VI: Ética aplicada ao traballo social.

VI.1. - A ética profesional: dimensións e contexto.
VI.2. - O traballo social como profesión: o seu carácter ético.
VI.3. - Ética, identidade e traballo social.
Vi.4. - Interacción entre o persoal, o profesional e o social: límites profesionais.
VI.5. - Reflexión socio-crítica: fortalezas e dificultades na abordaxe profesional.

Tema VII: Código Deontolóxico do Traballo Social.

VII.I.- Principios xerais da ética profesional: aplicabilidade en traballo social e relación con outros principios.
VII.2. - Paternalismo versus autodeterminación: autonomía, benestar e os seus límites.
VII.3. - Os códigos profesionais.
VII.4. - O código deontolóxico do traballo social: aplicabilidade e reflexións.
VII.5. - O ético e o legal unha relación controvertida.

Tema VIII: Dilemas éticos e toma de decisións en Traballo Social.

VIII.1. - Cuestións éticas, problemas éticos e dilemas.
VIII.2. - Modelos e recursos de apoio para a toma de decisións.


Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA BÁSICA:

- Ballestero, A. (2006). Dilemas éticos en Trabajo Social . Pamplona: Eunate.

- Banks, S. (1995). Ética y valores en Trabajo Social. Barcelona: Paidós.

- Bermejo, F.J. (1996). Ética y Trabajo Social. Madrid: UPCO.

- Bermejo, F.J. (2002). Ética de las Profesiones. Bilbao: Desclée De Brouwer.

- Camps, V. (2013). Breve Historia de la Ética. Barcelona: RBA Libros, S.A.

- Consejo General del Trabajo Social (2012). Código Deontológico del Trabajo Social. Recuperado el 30 de enero de 2013 de http://www.cgtrabajosocial.com/consejo/codigo_deontologico

- Macintyre, A. (2006). Historia de la ética (3ª ed.). Barcelona: Paidós.

- Salcedo, D. (1998). Autonomía y bienestar. La ética del Trabajo Social. Granada: Comares.

- Salcedo, D. (comp.) (1999). Los valores en la Práctica del Trabajo Social. Madrid: Narcea.

- Zamanillo, T. (dir.). (2011). Ética, teoría y técnica. La responsabilidad política del Trabajo Social. Madrid: Talasa ediciones.


BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA:

- Ballestero, A. (2009). Dilemas éticos en trabajo social: el modelo de la ley social. Portularia, 2, 123-131.

- Camps, V. (ed.) (2008). Historia de la ética 1. De los Griegos al Renacimiento. Barcelona: Crítica.

- Cortina, A. (1990). Ética sin moral. Madrid: Tecnos.

- Cortina, A. (1994). La ética de la sociedad civil. Madrid: Anaya.

- Cortina, A. (2004). Ética mínima (9ª ed.). Madrid: Tecnos.

- Cortina, A. e Martínez, E. (1998). Etica. Madrid: Akal.

- Chambon, A.S., Irving, A. e Epstein, L. (eds.). (2001). Foucault y el trabajo social. Granada: Editorial Maristán.

- International Federation of Social Worker. (2012). National Codes of Ethics. Recuperado el 7 de junio de 2012 de http://ifsw.org/resources/publications/national-codes-of-ethics/

- Fernández, T. (coord.) (2010). Fundamentos del Trabajo social (1ª ed.).Madrid: Alianza Editorial.

- Fernández, T. e Ponce, L. (2012). Trabajo Social Individualizado. Metodología de Intervención. Madrid: Ediciones Académicas.

- Ferrater, José e Cohn, P. (1988). Ética aplicada: del aborto a la violencia (2ª ed.). Madrid: Alianza.

- Ferrater, J. (2000). Diccionario de filosofía (Vol. I-IV). Madrid: Ed. Alianza.

- Guisán, E. (1990). Razón y pasión en ética: los dilemas de la ética contemporánea (1ª ed.). Barcelona: Anthropos.

- Guthrie, W. (1988). Historia de la filosofía griega. Siglo V. Ilustración (Vol. III). Madrid: Gredos.

- Hortal, A. (2002). Ética general de las profesiones. Bilbao: Desclée de Brouwer.

- Lipovetsky, G. (2003). Metamorfosis de la cultura liberal. Barcelona: Anagrama.

- Marina, J.A. (1995). Ética para náufragos (2ª ed.). Barcelona: Anagrama.

- Marina, J.A. e Preciado, N. (2002). Hablemos de la vida. Madrid: Temas de Hoy.

- Morin, E. (2004). El Método. Madrid: Cátedra

- Osset, M. (2001). Más allá de los Derechos Humanos. Madrid: DVD.

- Rubí, C. (1992). Introducción al trabajo social (2ª ed.). Barcelona: EUGE.

- Sánchez, A. (1984). Ética. Barcelona: Editorial Crítica.

- Savater, F. (2011). Ética para Amador (20ª ed.). Barcelona: Ariel.

- Sen, A. (2008). Bienestar, Justicia y Mercado. Madrid: Paidós.

- Singer, P. (1995). Ética práctica. Barcelona: Ariel.

- Singer, P. (2007). Compendio de Ética. Madrid: Alianza Editorial.

- Úriz, M.J., Ballestero, A. e Urien, B. (2007). Dilemas éticos en la intervención social. Una perspectiva profesional desde el Trabajo Social. Zaragoza: Mira Editores.


Competencias
XENERICAS:

- Poseer e comprender os coñecementos que definen ó Traballo Social como disciplina científica, incluíndo as súas teorías, métodos e ámbitos de aplicación, a un nivel que se apoia nas publicacións máis avanzadas e inclúe algúns dos aspectos máis relevantes que están na vanguarda do coñecemento neste campo.

- Ter a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes, facer valoracións e diagnósticos sociais, no ámbito da intervención social, que inclúan unha reflexión sobre temas actuais de índole social, científica ou ética.

- Ter desenvolvido as habilidades de aprendizaxe necesarias para continuar a súa formación e aprendizaxe no ámbito do Traballo Social cun alto grao de autonomía.

ESPECIFICAS

- Ter a capacidade para traballar e valorar de maneira conxunta con persoas, familias, grupos, organizacións e comunidades as súas necesidades e circunstancias, promovendo o cambio, a resolución de problemas nas relacións humanas e o fortalecemento e a liberdade da sociedade para incrementar o benestar e a cohesión.

- Establecer relacións profesionais co obxecto de identificar a forma máis axeitada de intervención.

- Ter capacidade para integrar os principios e normas do Código Deontolóxico do Traballo Social e demostrar competencia profesional no exercicio do Traballo Social mesmo.

- Xestionar conflitos, dilemas e problemas éticos complexos identificando os mesmos, deseñando estratexias de superación e reflexionando sobre os seus resultados.

TRANSVERSAIS

- Capacidade de análise e síntese.
- Capacidade de comunicación oral e escrita.
- Capacidade de toma de decisións.
- Capacidade de razoamento crítico.
- Capacidade de compromiso ético.
- Capacidade de aprendizaxe autónomo.
- Capacidade de motivación pola calidade.


Metodoloxía da ensinanza
A metodoloxía utilizada combina a docencia presencial de clases expositivas e interactivas e o traballo persoal do alumnado. Preténdese que o alumnado, individual ou grupalmente, desenvolva actividades de participación activa: discusión de casos, traballo con textos ou datos, aplicación de técnicas, destrezas e habilidades a supostos prácticos, etc.

A través das tutorías se asesora ao alumnado para o desenvolvemento das actividades propostas de realización autónoma e que supoñen un proceso de autoaprendizaje.

Poderán producirse cambios na metodoloxía da materia cando así sexa acordado entre a profesora e o alumnado e sempre que supoña unha mellora para a aprendizaxe.
Sistema de evaluación
A avaliación da asignatura realízase mediante unha avaliación continua e a superación de exames.

Realizarase unha proba escrita eliminatoria da materia nos últimos días de aulas.

A avaliación mediante exames ten un peso do 60% sobre a cualificación global, polo que o peso da avaliación continua é do 40%.

É necesario alcanzar a cualificación mínima de Apto nos exames para poder sumarlle a puntuación pola avaliación contínua.

CONTIDO DA AVALIACIÓN CONTINUA E PUNTUACIÓN MÁXIMA: (4 PTOS)

- Asistencia ás clases: 0,50 ptos. (Clases interactivas: 0,5)
- Tarefas prácticas: 3,5 ptos.

Na Guía da Materia que se entregará ao comezo das clases especificaranse as pautas para a elaboración dos traballos e as puntuaciones das actividades da avaliación continua.

Todos os traballos realizados fóra da clase serán incorporados a un "portafolios". O portafolios elaborarase de forma grupal, salvo o alumnado con dispensa de asistencia e o alumnado que non asista ao 60% das actividades de grupo realizadas no aula. As persoas que superen o 40% de faltas de asistencia, xustificadas e sen xustificar, teñen a opción de optar a realizar o dossier de forma individual, previo contacto coa docente, para que esta lles asigne as tarefas complementarias a realizar.

No caso de non asistir as clases nas que se realizan tarefas puntuables, e se téñan xustificadas as faltas de asistencia, poden compensarse estas tarefas coa elaboración de traballos e exercicios encomendados polas profesoras. Unha vez se teña confirmación da xustificación das faltas de asistencia, o/a alumno/a ten que poñerse en contacto coa profesora para o encargo da tarefa compensatoria, no caso de que proceda a realización dunha actividade puntuable.


SISTEMA DE CONTROL DE ASISTENCIA

O sistema de control de asistencia é o establecido polo centro.

O prazo e os motivos polos que se poden xustificar as faltas de asistencia son os establecidos na Normativa de asistencia a clase nos ensinos adaptados ao Espazo Europeo de Educación Superior (Acordo do Consello de Goberno da USC do 25 de marzo de 2010).

O alumnado que xustifique a imposibilidade de asistir as clases e teña concedida dispénsa de asistencia, poderán compensar as faltas coa realización de exercicios e traballos de análise de textos seleccionados que deberá entregar por escrito e defenderá nunha tutoría previamente acordada coa profesora.

Poderán producirse cambios no sistema de avaliación cando así sexa acordado entre a profesora e o alumnado, e sempre que supoña unha mellora para o aprendizaxe.
Tempo de estudo e traballo persoal
Estudo autónomo individual ou en grupo: 50 horas
Exercicios: 15 horas
Lectura de textos: 10 horas
Elaboración de traballos, visualización de material: 20 horas
Preparación de exposicións: 4 horas

TOTAL: 99 horas

Recomendacións para o estudo da materia
A asistencia ás clases é clave para que o alumnado poida ir construíndo o corpo teórico da materia, que en todo momento orienta a aprendizaxe práctica.

A participación nas clases é fundamental para a integración dos coñecementos teóricos e prácticos, e para situar ao alumnado en contextos profesionais.

Recoméndase ao alumnado que no desenvolvemento temporal da materia manteña un contacto periódico coa profesora encargada para a clarificación e a orientación bibliográfica precisa, para poder profundar nas parcelas de maior interese para o alumnado.