G3171343 - Traballo Social no Ámbito da Saúde Mental (Procesos e Problemas sobre os que actúa o Traballo Social) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 27.00
• Clase Interactiva Seminario: 18.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 48.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Campus Norte
• Áreas: Escola Universitaria de Traballo Social
• Centro: Escola Universitaria de Traballo Social
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Viz Otero, María del Carmen.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
-Coñecer o marco normativo, estrutura e funcionamento do sistema sanitario en relación á saúde mental

- Ser capaz de identificar e valorar as necesidades sociais relacionadas cos problemas da saúde mental e a súa repercusión na vida das persoas afectadas, e as estratexias de atención e apoio pertinente en cada situación.

- Ser capaz de recoñecer as características dos problemas de saúde mental que dan lugar a necesidades de atención e apoios sociales.

- Conñecer e ser capaz de analizar os factores de risco, vulnerabilidade e protección no campo da saúde mental.

- Coñecer e ser capaz de aplicar e avaliar as políticas e os recursos sociais existentes no territorio.

- Ser capaz de deseñar e implementar proxectos de intervención desde o traballo social con persoas con problemas de saúde mental.

- Ser capaz de aplicar métodos, modelos e técnicas de traballo social na intervención con persoas con problemas de saúde mental.
Contidos
- Historia da enfermidade mental.

- Nocions básicas sobre os trastornos mentais.

- Prevención en saúde mental.

- Política social e marco normativo no campo da saúde mental.

- Traballo social nos distintos dispositivos de saúde mental: unidade de agudos, unidades de saúde mental, centro de día, unidade de larga estancia, unidade de rehabilitación psicosocial.

- Traballo social e intervención desde a iniciativa social: as asociacións de familiares e enfermos mentais.

- A intervención co enfermo crónico. Redes de apoio social.

- Os grupos terapéuticos e de autoaxuda.
Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA BÁSICA:

Gómez Lavín C. e Zapata, R. (2000). Psiquiatría, salud mental y trabajo social. Pamplona: Ediciones Eunate.

Sobrino, A e Rodríguez, A. (2008). Intervención social en personas con enfermedades mentales graves y crónicas. Madrid: Síntesis.


BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA:

American Psychiatric Association (APA) (2000) Diagnostic and Estatistical Manual of Mental Disrders (4th ed., text revision), DSM-IV-TR. Washington: Autor (Trad. cast. 2002. Manual Diagnostico y Estadístico de los Trastornos Mentales. 4ª Edición-Texto revisado. Barcelona: Massón.)

Anderson, G., Reiss, e D., Hogarty, G. (1988). Esquizofrenia y familia. Guía práctica para la psicoeducación. Buenos Aires: Amorroutu.

Belloch e Ibañez. (1991). Manual de psicopatología. Valencia: Promolibro.

Caplan, G. (1993). Aspectos preventivos en salud mental. Barcelona: Paidos.

Colom, D. e Miranda, M. (edit.). Organizaciones de bienestar. (Colección Trabajo Social Hoy. 1) Zaragoza: Mira

Feixas, G. e Miró, M. T. (1993). Aproximaciones a la psicoterapia. Barcelona: Paidós.

Fraser N. Watts e Douglas Bennett (1990). Rehabilitación psiquiátrica. Teoria y práctica. Limusa.

García, J. Espino, A. e Lara, L. (1998). La psiquiatría en la España de fin de siglo. Madrid: Diaz de Santos.

Gofman, E. (1989) Estigma. La identidad deteriorada. Buenos Aires: Amorrortu.

Goldberg e Huxley (1990). Enfermedad mental en la comunidad. Editorial Nieva.

Gracia Fuster, E. e outros. (1995). El apoyo social. Barcelona: PPU Ediciones.

Ituarte, A. (1992). Procedimiento y proceso en Trabajo Social Clinico. Madrid: Consejo General de Colegios Oficiales de Diplomados en Trabajo Social y asistentes Sociales. .

Liberman, R.P. (1993). La rehabilitación integral del enfermo mental crónico. Barcelona: Martinez Roca.

Martí-Tusquets, J.L. (1976). Psiquiatría Social. Barcelona: Herder..

Martinez Román, Mª A. (1992). Los enfermos mentales crónicos como usuarios de las servicios sociales", en Garcia Ferrer, J.y Martinez Román.,Mª. A (Coords.):Necesidades Colectivas y Servicios Sociales. Instituto de Cultura "Juan Gil Albert". Alicante: Diputación de Alicante.

Mateos Álvarez, R. e Rodríguez López, A. (1989). Estudio de epidemioloxía psiquiátrica na Comunidade Autónoma Galega. Col. Saúde Mental. Serie Reforma Psiquiátrica. Documentación básica, nº 9. Santiago: Servicio Galego de Saúde.

OMS. (1992). Clasificación Internacional de Enfermedades. Trastornos Mentales y del Comportamiento, 10ª ed. Madrid: Meditor.

Rebolledo, S. (coord.) (1997). Rehabilitación Psiquiátrica. Rehabilitación psicosocial de personas con trastornos mentales crónicos. Santiago de Compostela: USC.

Rodríguez González, A. (coord.) (2002). Rehabilitación psicosocial de personas con tratornos mentales crónicos. Madrid: Pirámide.

Salcedo Megales, D. (2001). La rebelión ética. Principios de Trabajo Social en el ámbito de la salud mental. Rev.Trabajo Social y Salud, nº 40.

Sobrino, A. e Rodríguez, A. (2008). Intervención social en personas con enfermedades mentales graves y crónicas. Madrid: Síntesis.

Retolaza, A. (2009). Trastornos mentales comunes: manual de orientación. Madrid: A.E.N.

Rivas Guerrero et al. (2000) La Psicosis en la comunidad. Madrid: A.E.N.

Rogers, C. (1994). El proceso de convertirse en persona. Barcelona: Paidos.

Tizón, J. e Rossell, M. T. (1983).
Competencias
Competencias xerais:
- Posuír e comprender os coñecementos que definen ao Traballo Social como disciplina científica, incluíndo as súas teorías, métodos e ámbitos de aplicación, a un nivel que se apoia nas publicacións máis avanzadas e inclúe algúns dos aspectos máis relevantes que están na vanguardia do coñecemento neste campo.
- Saber aplicar eses coñecementos na súa actividade profesional e saber elaborar e defender argumentos sobre as cuestións que incumben ao Traballo Social, facendo uso dos seus coñecementos sobre a realidade social, as teorías, os modelos e os métodos científicos propios.

Competencias específicas:
- Establecer relacións profesionais ao obxecto de identificar a forma máis adecuada de intervención.
- Coñecer estratexias para intervir con persoas, familias, grupos, organizacións e comunidades para axudarlles a tomar decisións ben fundamentadas achega das súas necesidades, circunstancias, riscos, opcións preferentes e recursos.
- Valorar as necesidades e opcións posibles para orientar unha estratexia de intervención.
- Saber responder a situacións de crises valorando a urxencia das situacións, planificando e desenvolvendo accións para facer fronte ás mesmas e revisando os seus resultados.
- Adquirir habilidades para interactuar con persoas, familias, grupos, organizacións e comunidades para conseguir cambios, para promocionar o desenvolvemento dos mesmos e para mellorar as súas condicións de vida por medio da utilización dos métodos e modelos de Traballo Social, facendo un seguimiento con regularidad dos cambios que se producen ao obxecto de preparar a finalización da intervención.
- Desenvolver aptitudes para saber apoiar o desenvolvemento de redes para facer fronte ás necesidades e traballar a favor dos resultados planificados examinando coas persoas as redes de apoio ás que poidan acceder e desenvolver.
- Saber identificar e traballar cos comportamentos que representan un risco para o sistema cliente identificando e evaluando as situacións e circunstancias que configuran devandito comportamento e elaborando estratexias de modificación dos mesmos.

Competencias Transversais:
- Capacidade de análise e síntese
- Capacidade de comunicación oral e escrita
- Capacidade de traballo en equipo
- Capacidade para as relacións interpersonales
- Capacidade de recoñecemento á diversidad e a multiculturalidad
- Capacidade de razonamiento crítico
- Capacidade de compromiso ético
- Capacidade de aprendizaxe autónoma
- Capacidade de motivación pola calidade

Metodoloxía da ensinanza
Impartirase docencia expositiva, interactiva y tutorial de acordo ó plan de estudos vixente.

O desenvolvemento máis pormenorizado da materia recolleráse na guía docente.
Sistema de evaluación
A avaliación farase a través de:

- exame final (70%)
- avaliación continua (30%)

No caso de non asistir ás clases nas que se realizan tarefas puntuables, e se teñan xustificadas as faltas de asistencia, estas tarefas poden compensarse coa elaboración de traballos e exercicios que sexan encomendados pola profesora. Unha vez se teña confirmación da xustificación das faltas de asistencia, o/a alumno/a ten que poñerse en contacto coa profesora para o encargo da tarefa compensatoria

SISTEMA DE CONTROL DE ASISTENCIA:
O sistema de control de asistencia é o establecido polo centro. O prazo e os motivos polos que se poden xustificar as faltas de asistencia son os establecidos na Normativa de Asistencia a Clases nas Ensinanzas Adapatadas ao Espazo Europeo de Educación Superior (Acordo do Consello de Goberno da USC do 25 de marzo de 2010).

O alumnado que xustifique a imposibilidade de asistir ás clases e teña concedida a dispensa de asistencia poderá compensar as faltas coa realización de exercicios de análisis de textos, que deberá entregar por escrito e defenderá nunha titoría previamente acordada coa profesora.

Tempo de estudo e traballo persoal
Estudo autónomo individual ou en grupo: 50 horas.

Exercicios que corresponden á docencia interactiva: 15 horas

Lectura textos: 10 horas.

Elaboración de traballos, visualización de materia: 20 horas

Outras tarefas: 4 horas

TOTAL: 99 horas
Recomendacións para o estudo da materia
- Seguir a materia con continuidade desde o principio de curso

- Traballar con esmero cada unha das actividades da materia

- Nos traballos colectivos, usar bibiografía complementaria de ampliación e contraste.

- Coidar a estructura, presentación e redacción dos traballos

- Analizar no contexto próximo os servizos de saúde mental da pobación

Recomendación previa: ter cursada a materia de Traballo Social e Saude.