G2091328 - Enfermidades Infecciosas I (Ciencias Clínicas e Sanidade Animal) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clínicos EEES: 16.00
• Clase Expositiva: 38.00
• Clase Interactiva Seminario: 5.00
• Horas de Titorías: 1.00
• Total: 60.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Patoloxía Animal
• Áreas: Sanidade Animal
• Centro: Facultade de Veterinaria
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Fernandez Rodriguez, Gonzalo.	NON
Fernandez Rodriguez, Gonzalo.	NON
SANJUAN HERNAN-PEREZ, Mª LUISA.	SI
Yus Respaldiza, Eduardo Alfonso.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLI_EEES01	Ordinario	Clínicos EEES	NON	NON
Grupo /CLI_EEES02	Ordinario	Clínicos EEES	NON	NON
Grupo /CLI_EEES03	Ordinario	Clínicos EEES	NON	NON
Grupo /CLI_EEES04	Ordinario	Clínicos EEES	NON	NON
Grupo /CLI_EEES05	Ordinario	Clínicos EEES	NON	NON
Grupo /CLI_EEES06	Ordinario	Clínicos EEES	NON	NON
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Coñecer os principais feitos históricos que contribuíron ao desenvolvemento científico das enfermidades infecciosas.
• Coñecer os conceptos básicos e a terminoloxía utilizada no estudo das enfermidades infecciosas.
• Comprender o papel que os axentes infecciosos, o hospedeiro e o medio ambiente xogan como factores determinantes da enfermidade infecciosa.
• Comprender a importancia económica e sanitaria das enfermidades infecciosas.
• Coñecemento e aplicación dos estudos epidemiolóxicos no estudo das enfermidades infecciosas.
• Realizar unha historia clínica axeitada (obtención de información sobre unha enfermidade), recollida de mostras convenientes e envío correcto ao centro de diagnóstico correspondente, coa finalidade de lograr o diagnóstico dunha enfermidade infecciosa concreta.
• Poder determinar a orixe dunha enfermidade con causa coñecida e investigar e controlar unha enfermidade con causa descoñecida inicialmente.
• Coñecer as técnicas de laboratorio máis habitualmente empregadas no diagnóstico das enfermidades infecciosas, poder empregalas, saber interpretalas e poder valoralas na súa utilidade práctica.
• Recoñecer as enfermidades infecciosas máis importantes nas diversas especies de animais domésticos dende o punto de vista diferencial e baseándose en datos epidemiolóxicos, síntomas e lesións.
• Establecer os tratamentos e as medidas máis correctas de profilaxe médica, vacinal, de bioseguridade e de manexo, acordes co sistema de explotacións, para evitar a chegada de enfermidades infecciosas do exterior, ou impedir a diseminación das xa existentes e diminuír os seus efectos cando sexa posible. Seguimento e avaliación dos programas de control dunha enfermidade.

O obxectivo final será que o alumno se encontre en perfectas condicións para exercer profesionalmente a partir dos seus coñecementos específicos da materia, tendo en conta, sobre todo, o criterio e xeito aplicativo da disciplina
Contidos
O programa consta dos seguintes apartados: Xeneralidades (2 tema), enfermidades infecciosas dos óvidos e cabrúns (7 temas), enfermidades infecciosas dos équidos (5 temas), enfermidades infecciosas de cans e gatos (9 temas), enfermidades infecciosas dos peixes (3 temas) e enfermidades infecciosas dos coellos e animais peleteiros (6 temas).

Xeneralidades: desenvolvemento histórico. Concepto de infección e enfermidade infecciosa. Importancia actual e interese futuro das enfermidades infecciosas. Aspectos epidemiolóxicos das enfermidades infecciosas e a súa relación coa Medicina Preventiva e Policía Sanitaria. Aspectos básicos que se van desenvolver en cada enfermidade infecciosa.

O estudo das principais enfermidades infecciosas dos animais domésticos distribuirase por especies animais e cada enfermidade desenvolverase seguindo o esquema seguinte:
- Definición e sinonimias
- Aspectos históricos, se é pertinente
- Importancia económica e sanitaria
- Etioloxía: resaltaranse as características do axente infeccioso que teñen influencia na patoxenia ou nos mecanismos inmunitarios, así como na epidemioloxía, diagnóstico e profilaxe da enfermidade
- Epidemioloxía: estudaranse a distribución xeográfica da enfermidade, as interaccións axente-hospedeiro-contorno, a transmisión e mantemento da infección, morbilidade e letalidade, etc.
- Patoxenia
- Sintomatoloxía e lesións. Estes datos, xunto coa epizootioloxía da enfermidade, permitiranlle ao futuro veterinario establecer un diagnóstico clínico
- Diagnóstico: establecerase o diagnóstico clínico a partir dos datos epidemiolóxicos, dos síntomas e das lesións da enfermidade. Así mesmo, estudarase o diagnóstico de laboratorio, que comprende os métodos directos e indirectos para comprobar a intervención ou a presenza do axente patóxeno
- Tratamento: mencionaranse todos os posibles e a súa eficacia
- Profilaxe: profilaxe vacinal, medidas de bioseguridade e de manexo e profilaxe médica

Bibliografía básica e complementaria
CONTRERAS, A.; SANCHÉZ, A.; CORRALES, J. C. (2001). Epidemiología veterinaria. Universidad de Murcia. Murcia.

- GREENE, C. (2008). Enfermedades infecciosas en perros y gatos. Mc Graw-Hill Interamericana. México.2 volúmenes.

- Manual Merck para la salud de las mascotas. 2012. Ed. Paidotribo- MARTIN, W.; AITKEN, I. D. (2002). Enfermedades de la oveja. Ed. Acribia. Zaragoza

- OIE. Manual of standars for diagnostic test and vaccines: list A and B diseases of mammals, birds and bees. OIE. Paris. http://www.oie.int/es/normas-internacionales/manual-terrestre/acceso-en-linea/

-OIE. Código sanitario para los animales acuáticos. http://www.oie.int/es/normas-internacionales/codigo-terrestre/acceso-en-linea/

-OIE. Manual de pruebas de diagnóstico para los animales acuáticos.http://www.oie.int/es/normas-internacionales/codigo-acuatico/acceso-en-linea/

- QUINN, P. J.; MARKEY, B. K.; CARTER, M.; DONNELLY, W. J.; LEONARD, F. (2001). Veterinary microbiology and microbial disease. Ed. Blackwell Science. Oxford


- RADOSTIS O. M. (2000). Examen y diagóstico clínico en veterinaria. Mc Graw-Hill. México

-Roberts, R.J. (2001). Fish pathology (3º ed.). Saunder. London

- ROSELL PUJOL. (2000). Enfermedades del conejo. Vol II. Ed. Mundi-Prensa.

- VAN DER KOLK, J.H. ET AL. (2013)- Infectious diseases og the Horse. Ed. Manson Publishing
Competencias
1. Obxectivos xenéricos (GVUSC):
- Capacidade de aprendizaxe e adaptación (GVUSC-01).
- Capacidade de análise e síntese (GVUSC-02).
- Coñecementos xerais sobre a área de traballo (GVUSC-03).
- Planificación e xestión do traballo (GVUSC-04).
- Capacidade de aplicar os coñecementos na práctica (GVUSC-05).
- Capacidade de traballar de forma autónoma e en equipo (GVUSC-06).
- Habilidade para traballar nun contexto internacional (GVUSC-07)
- Liderado, iniciativa e espírito emprendedor (GVUSC-08).
- Capacidade de comunicarse en distintos ámbitos (GVUSC-09).
- Compromiso ético e asunción de responsabilidades (GVUSC-10)

2. Obxectivos disciplinares (CEDVUSC)
- Cría, mellora, manexo e benestar dos animais (CEDVUSC-03).
- Principios básicos e aplicados da resposta inmune (CEDVUSC-05).
- Coñecemento das alteracións da estrutura e función do organismo animal (CEDVUSC-07).
- Coñecemento e diagnóstico das distintas enfermidades animais, individuais e colectivas, e as súas medidas de prevención, con especial énfase nas zoonses e nas enfermidades de declaración obrigatoria (CEDVUSC-08).
- Bases xerais dos tratamentos médico-cirúrxicos (CEDVUSC-09).
- Coñecemento das bases do funcionamento e optimización dos sistemas de produción animal e vexetal e as súas repercusións sobre o medio (CEDVUSC-11).
- Coñecer as Normas e Leis do ámbito veterinario e os regulamentos sobre os animais e o seu comercio (CEDVUSC-14).
- Coñecer os dereitos e deberes do/a veterinario/a, con especial incidencia nos principios éticos (CEDVUSC-15).

3. Obxectivos profesionais (D1VUSC):
- Realizar a historia e a exploración clínica dos animais (D1VUSC-01).
- Recoller e remitir especimenes co seu correspondente informeD1VUSC-02) (.
- Realizar técnicas analíticas básicas e interpretar resultados clínicos, biolóxicos e químicos (D1VUSC-03).
- Diagnosticar as enfermidades máis comúns, mediante a utilización dos protocolos e técnicas complementarias de diagnóstico (D1VUSC--04).
- Realizar estudos epidemiolóxicos e desenvolver programas de prevención, control e erradicación das enfermidades animais, con especial atención ás enfermidades de declaración obrigatoria e zoonse (D1VUSC-05).
- Realizar os tratamentos médico-cirúrxicos básicos nos animais (D1VUSC-07).
- Prescribir, manexar e administrar correctamente os medicamentos de uso veterinario (D1VUSC-08)
- Valorar e interpretar os parámetros produtivos e sanitarios dun colectivo animal, considerando os aspectos económicos, ambientais e de benestar, buscando a súa optimización (D1VUSC--11)..
- Realizar a inspección dos animais ante e postmortem e dos alimentos destinados ao consumo humano (D1VUSC-12)

4 Obxectivos académicos (CEAVUSC):
- Analizar, sintetizar, resolver problemas e tomar decisións nos ámbitos profesionais do/a veterinario/a (CEAVUSC-01).
- Manter un comportamento ético no exercicio das súas responsabilidades ante a profesión veterinaria e a sociedade (CEAVUSC-02).
- Divulgar a información obtida durante o exercicio profesional do/a veterinario/a de forma fluída, oral e escrita, con outros colegas, autoridades e a sociedade en xeral (CEAVUSC-03).
- Buscar e xestionar a información relacionada coa actividade do/a veterinario/a (CEAVUSC-04).
- Coñecer e aplicar o método científico na práctica profesional incluíndo a medicina baseada na evidencia (CEAVUSC-05).
- Saber buscar asesoramento e axuda profesionais(CEAVUSC-06).
- Ser consciente da necesidade de manter actualizados os coñecementos, habilidades e actitudes das competencias profesionais mediante un proceso de formación permanente (CEAVUSC-08).

5. Obxectivos transversais
- Capacidade para o razoamento e a argumentación.
- Capacidade para obter información axeitada, diversa e actualizada por diversos medios, como información bibliográfica e Internet, e analizala dunha forma crítica.
- Capacidade para elaborar e presentar un texto organizado e comprensible.
- Capacidade para realizar unha exposición en público de forma clara, coherente e concisa.
- Habilidade no manexo das TICs.
- Utilización de información en lingua estranxeira.
- Capacidade para resolver problemas mediante a aplicación integrada dos seus coñecementos
Metodoloxía da ensinanza
- Clases teóricas: 38 horas teóricas. 3 horas á semana

-Titorías (8 grupos unha hora por grupo)

-Seminarios (5 grupos unha hora por grupo)
1.- Prevención e control das enfermidades infecciosas en piscicultura
2.- Prevención e control das enfermidades infecciosas en colectivos caninos
3.- Supostos prácticos de cans e gatos
4- Supostos prácticos dos equidos
5.- Supostos prácticos en coellos.

-Prácticas clínicas: 16 horas:
1. -Prácticas en colectivos caninos. Diagnóstico de diversas enfermidades infecciosas. Valoración de factores de risco. Medidas de prevención e control de diversas enfermidades infecciosas
2.- Prácticas sobre enfermidades infecciosas en coellos. Factores de risco, valoración de situación sanitaria dunha explotación, tratamento e control de enfermidades infecciosas.


- USC Virtual:
No curso de "Enfermidades Infecciosas I" DO CAMPUS VIRTUAL da USC o alumno encontrará diversas ferramentas de contidos e de comunicación. A finalidade deste curso é integrar as tecnoloxías da información e a comunicación (TIC) na docencia da materia
Sistema de evaluación
Para a cualificación final de cada alumno valoraranse os seguintes aspectos:
- Asistencia con participación activa (preguntas de interese, intervención voluntaria en cuestións formuladas, achegas de interese, etc.) ás clases teóricas.

- Asistencia obrigatoria aos seminarios.

- Participación activa aos seminarios

- Asistencia obrigatoria ás clases prácticas.

- Participación activa e aproveitamento das clases prácticas (comentarios, achegas de ideas, intervencións de interese, etc.).

- Valoración das ACTIVIDADES a realizar sobre determinadas especies animais, así como dos casos prácticos desenvolvidos.

- Exames escritos: Valoraranse os coñecementos do programa teórico-práctico mediante:
- 50 preguntas tipo test de contestación única con 4 posibilidades.


Aspectos a avaliar, criterios de avaliación e peso de cada aspecto avaliado

1.- Participación activa en clases teóricas, seminarios, prácticas e uso de USC virtual. Peso 5%

2.- Traballos. Peso 40%

3.- Examen escrito. Peso 55%

Os repetidores dotra convocatoria, mantendrase as notas das actividades e prácticas en o porcentaxe do seo curso, pudendo unicamente repetir o examen escrito.
Tempo de estudo e traballo persoal
PRESENCIAIS:

Clases maxistrais 38 h
Prácticas clínicas 16 h
Seminarios 5 h
Titorías 1 h

Total horas presenciais (10x n.º ECTS) 60

NON PRESENCIAL (15x n.º ECTS)

Estudo individual 49 h
Elaboración de memorias de prácticas 2 h
Elaboración de traballos 9 h
Revisión bibliográfica, biblioteca, etc 4 h
Asistencia a charlas, ou outras actividades recomendadas 1 h
Resolución de casos/problemas 20 h
Presentacións orais 2 h
Realización de exames 3 h

Total horas de traballo (15x n.º ECTS) 90
Recomendacións para o estudo da materia
Para o estudo do contido da disciplina teranse en conta as seguintes consideracións:
- O diagnóstico diferencial entre as diferentes enfermidades infecciosas que afectan a unha determinada especie animal é fundamental. Para o seu estudo e comprensión aconséllase elaborar cadros sinópticos que inclúan os principais datos epidemiolóxicos, signos clínicos e lesións características de cada unha das enfermidades obxecto de estudo e realizar un estudo comparativo a partir dos datos similares e excluíntes de cada unha delas
- Para a aprendizaxe das técnicas de diagnóstico de laboratorio de cada enfermidade é conveniente clasificar as diferentes enfermidades infecciosas polo axente etiolóxico, independentemente da especie animal afectada e o sistema orgánico afectado. Posteriormente, anotaranse as principais técnicas de laboratorio aplicadas para cada enfermidade e poderase comprobar a súa analoxía segundo as etioloxías de cada enfermidade:
- Técnicas analíticas para bacterias e segundo o tipo de bacterias, algunhas máis específicas
- Técnicas analíticas para virus e segundo o tipo de virus, algunhas máis específicas
etc.
- Para o estudo das medidas de prevención, control e erradicación de diversas enfermidades é conveniente realizalo en bloques de enfermidades que teñan en común as medidas xerais (ex.: enfermidades respiratorias do gando cabrúns, etc.) e, posteriormente, estudar as medidas específicas dalgunhas das enfermidades.
- Para o coñecemento das diferentes pautas de vacinación fronte a cada enfermidade infecciosa sempre é de gran utilidade ter en conta en que época do ano, idade dos animais afectados ou fase de produción onde con maior frecuencia aparece a enfermidade e, polo tanto, interesa utilizar a vacinación no período de tempo previo a ese

En conclusión, é esencial a aprendizaxe da disciplina desde un punto de vista diferencial e comparativo entre as diferentes enfermidades infecciosas obxecto de estudo e non o estudo independente de cada unha delas

Por último, para a aprendizaxe, estudo e comprensión dos supostos prácticos, é esencial que o alumno non perda en ningún momento o sentido práctico que lle hai que dar no seu desenvolvemento, aplicando os coñecementos teóricos aprendidos, pero cunha visión lóxica, económica, factible, segundo a mentalidade do gandeiro, etc.

Observacións
Mais información GUIA DOCENTE DE ENFERMEDADES INFECCIOSAS I en la Web da Facultade de Veterinaria. http://www.facveterinarialugo.org/contenidos.asp?sec=106&mat=106