G2091421 - Enfermidades Infecciosas II (Ciencias Clínicas e Sanidade Animal) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clínicos EEES: 14.00
- Clase Expositiva: 37.00
- Clase Interactiva Seminario: 8.00
- Horas de Titorías: 1.00
- Total: 60.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Patoloxía Animal
- Áreas: Sanidade Animal
- Centro: Facultade de Veterinaria
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| SANJUAN HERNAN-PEREZ, Mª LUISA. | NON |
| Yus Respaldiza, Eduardo Alfonso. | SI |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo /CLI_EEES01 | Ordinario | Clínicos EEES | SI | NON |
| Grupo /CLI_EEES02 | Ordinario | Clínicos EEES | SI | NON |
| Grupo /CLI_EEES03 | Ordinario | Clínicos EEES | SI | NON |
| Grupo /CLI_EEES04 | Ordinario | Clínicos EEES | SI | NON |
| Grupo /CLI_EEES05 | Ordinario | Clínicos EEES | SI | NON |
| Grupo /CLI_EEES06 | Ordinario | Clínicos EEES | SI | NON |
| Grupo /CLI_EEES07 | Ordinario | Clínicos EEES | SI | NON |
| Grupo /CLI_EEES08 | Ordinario | Clínicos EEES | SI | NON |
| Grupo CLE01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | NON | NON |
| Grupo CLIS_02 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | NON | NON |
| Grupo CLIS_03 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | NON | NON |
| Grupo TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo TI-ECTS02 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo TI-ECTS03 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo TI-ECTS04 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo TI-ECTS05 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo TI-ECTS06 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo TI-ECTS07 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo TI-ECTS08 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
Coñecer os principais feitos históricos que contribuíron ao desenvolvemento científico das enfermidades infecciosas.
• Coñecer os conceptos básicos e a terminoloxía utilizada no estudo das enfermidades infecciosas.
• Comprender o papel que os axentes infecciosos, o hospedeiro e o medio ambiente xogan como factores determinantes da enfermidade infecciosa.
• Comprender a importancia económica e sanitaria das enfermidades infecciosas.
• Coñecemento e aplicación dos estudos epidemiolóxicos no estudo das enfermidades infecciosas.
• Realizar unha historia clínica axeitada (obtención de información sobre unha enfermidade), recollida de mostras convenientes e envío correcto ao centro de diagnóstico correspondente, coa finalidade de lograr o diagnóstico dunha enfermidade infecciosa concreta.
• Poder determinar a orixe dunha enfermidade con causa coñecida e investigar e controlar unha enfermidade con causa descoñecida inicialmente.
• Coñecer as técnicas de laboratorio máis habitualmente empregadas no diagnóstico das enfermidades infecciosas, poder empregalas, saber interpretalas e poder valoralas na súa utilidade práctica.
• Recoñecer as enfermidades infecciosas máis importantes nas diversas especies de animais domésticos dende o punto de vista diferencial e baseándose en datos epidemiolóxicos, síntomas e lesións.
• Establecer os tratamentos e as medidas máis correctas de profilaxe médica, vacinal, de bioseguridade e de manexo, acordes co sistema de explotacións, para evitar a chegada de enfermidades infecciosas do exterior, ou impedir a diseminación das xa existentes e diminuír os seus efectos cando sexa posible. Seguimento e avaliación dos programas de control dunha enfermidade.
O obxectivo final será que o alumno se encontre en perfectas condicións para exercer profesionalmente a partir dos seus coñecementos específicos da materia, tendo en conta, sobre todo, o criterio e xeito aplicativo da disciplina
Contidos
O programa consta dos seguintes apartados: enfermidades infecciosas de gando vacún (12 temas), enfermidades infecciosas do gando porcino (9 temas) e enfermidades infecciosas das aves (6 temas).
O estudo das principais enfermidades infecciosas dos animais domésticos distribuirase por especies animais e cada enfermidade desenvolverase seguindo o esquema seguinte:
- Definición e sinonimias
- Aspectos históricos, se é pertinente
- Importancia económica e sanitaria
- Etioloxía: resaltaranse as características do axente infeccioso que teñen influencia na patoxenia ou nos mecanismos inmunitarios, así como na epidemioloxía, diagnóstico e profilaxe da enfermidade
- Epidemioloxía: estudaranse a distribución xeográfica da enfermidade, as interaccións axente-hospedeiro-contorno, a transmisión e mantemento da infección, morbilidade e letalidade, etc.
- Patoxenia
- Sintomatoloxía e lesións. Estes datos, xunto coa epizootioloxía da enfermidade, permitiranlle ao futuro veterinario establecer un diagnóstico clínico
- Diagnóstico: establecerase o diagnóstico clínico a partir dos datos epidemiolóxicos, dos síntomas e das lesións da enfermidade. Así mesmo, estudarase o diagnóstico de laboratorio, que comprende os métodos directos e indirectos para comprobar a intervención ou a presenza do axente patóxeno
- Tratamento: mencionaranse todos os posibles e a súa eficacia
- Profilaxe: profilaxe vacinal, medidas de bioseguridade e de manexo e profilaxe médica
Bibliografía básica e complementaria
Enfermidades infecciosas do gando vacún:
- ANDREWS, A.H.; BLOWEY, R.W., BOYD, H.; EDDY, R.G. (2002). Bovine Medicine. Ed. Blackwell Scientific Publications. Oxford.
- CONTRERAS, A.; CORRALES, J.C.; SÁNCHEZ, A. (1997). Enfermedades infecciosas de los rumiantes. Ed. DM. Murcia.
- KAHRS, R.F. (2001). Viral diseases of cattle. Ed. Iowa State University Press. Ames.
- RADOSTIS O. M.; GAY, C.C.; BLOOD, D.C.; HINCHCLIFF, K.W. (1999). Medicina veterinaria. Tratado de las enfermedades del ganado bovino, ovino, porcino, caprino y equino. V. I y II. Mc Graw-Hill-Interamericana. Madrid.
- REBHUN, W. (1999). Enfermedades del ganado vacuno lechero. Ed. Acribia. Zaragoza
Enfermidades infecciosas do gando porcino:
- EICH. K.-O. (1990). Manual de enfermedades del cerdo. E. Grünland. Barcelona
- SMITH, W.J.; TAYLOR, D.J.; PENNY, R.H.C. (1990). A colour atlas of diseases and disorders of the pig. Ed. Wolfe Publishing Ltd. Ipswich.
- STRAW, B.; D´ALLAIRE, S.; MENGELING, W.; TAYLOR, D. (2000). Enfermedades del cerdo. Tomo I. Ed. Inter-Médica. Buenos Aires.
Enfermidades infecciosas das aves:
- CALNEK, B. W. (2000). Enfermedades de las aves. Ed. Manual Moderno. México.
- WOERNLE, H. (1996). Enfermedades de las aves. Acribia. Zaragoza
- RANDALL, C.J. (1989).Enfermedades de las aves domésticas y de corral. Interamericana. McGraw-Hill
- BIARNÉS, M y cols (2006). Higiene y patología aviar. Real Escuela de Avicultura.
Competencias
1. Obxectivos xenéricos (GVUSC):
- Capacidade de aprendizaxe e adaptación (GVUSC-01).
- Capacidade de análise e síntese (GVUSC-02).
- Coñecementos xerais sobre a área de traballo (GVUSC-03).
- Planificación e xestión do traballo (GVUSC-04).
- Capacidade de aplicar os coñecementos na práctica (GVUSC-05).
- Capacidade de traballar de forma autónoma e en equipo (GVUSC-06).
- Habilidade para traballar nun contexto internacional (GVUSC-07)
- Liderado, iniciativa e espírito emprendedor (GVUSC-08).
- Capacidade de comunicarse en distintos ámbitos (GVUSC-09).
- Compromiso ético e asunción de responsabilidades (GVUSC-10)
2. Obxectivos disciplinares (CEDVUSC)
- Cría, mellora, manexo e benestar dos animais (CEDVUSC-03).
- Principios básicos e aplicados da resposta inmune (CEDVUSC-05).
- Coñecemento das alteracións da estrutura e función do organismo animal (CEDVUSC-07).
- Coñecemento e diagnóstico das distintas enfermidades animais, individuais e colectivas, e as súas medidas de prevención, con especial énfase nas zoonses e nas enfermidades de declaración obrigatoria (CEDVUSC-08).
- Bases xerais dos tratamentos médico-cirúrxicos (CEDVUSC-09).
- Coñecemento das bases do funcionamento e optimización dos sistemas de produción animal e vexetal e as súas repercusións sobre o medio (CEDVUSC-11).
- Coñecer as Normas e Leis do ámbito veterinario e os regulamentos sobre os animais e o seu comercio (CEDVUSC-14).
- Coñecer os dereitos e deberes do/a veterinario/a, con especial incidencia nos principios éticos (CEDVUSC-15).
3. Obxectivos profesionais (D1VUSC):
- Realizar a historia e a exploración clínica dos animais (D1VUSC-01).
- Recoller e remitir especimenes co seu correspondente informeD1VUSC-02) (.
- Realizar técnicas analíticas básicas e interpretar resultados clínicos, biolóxicos e químicos (D1VUSC-03).
- Diagnosticar as enfermidades máis comúns, mediante a utilización dos protocolos e técnicas complementarias de diagnóstico (D1VUSC--04).
- Realizar estudos epidemiolóxicos e desenvolver programas de prevención, control e erradicación das enfermidades animais, con especial atención ás enfermidades de declaración obrigatoria e zoonse (D1VUSC-05).
- Realizar os tratamentos médico-cirúrxicos básicos nos animais (D1VUSC-07).
- Prescribir, manexar e administrar correctamente os medicamentos de uso veterinario (D1VUSC-08)
- Valorar e interpretar os parámetros produtivos e sanitarios dun colectivo animal, considerando os aspectos económicos, ambientais e de benestar, buscando a súa optimización (D1VUSC--11)..
- Realizar a inspección dos animais ante e postmortem e dos alimentos destinados ao consumo humano (D1VUSC-12)
4 Obxectivos académicos (CEAVUSC):
- Analizar, sintetizar, resolver problemas e tomar decisións nos ámbitos profesionais do/a veterinario/a (CEAVUSC-01).
- Manter un comportamento ético no exercicio das súas responsabilidades ante a profesión veterinaria e a sociedade (CEAVUSC-02).
- Divulgar a información obtida durante o exercicio profesional do/a veterinario/a de forma fluída, oral e escrita, con outros colegas, autoridades e a sociedade en xeral (CEAVUSC-03).
- Buscar e xestionar a información relacionada coa actividade do/a veterinario/a (CEAVUSC-04).
- Coñecer e aplicar o método científico na práctica profesional incluíndo a medicina baseada na evidencia (CEAVUSC-05).
- Saber buscar asesoramento e axuda profesionais(CEAVUSC-06).
- Ser consciente da necesidade de manter actualizados os coñecementos, habilidades e actitudes das competencias profesionais mediante un proceso de formación permanente (CEAVUSC-08).
5. Obxectivos transversais
- Capacidade para o razoamento e a argumentación.
- Capacidade para obter información axeitada, diversa e actualizada por diversos medios, como información bibliográfica e Internet, e analizala dunha forma crítica.
- Capacidade para elaborar e presentar un texto organizado e comprensible.
- Capacidade para realizar unha exposición en público de forma clara, coherente e concisa.
- Habilidade no manexo das TICs.
- Utilización de información en lingua estranxeira.
- Capacidade para resolver problemas mediante a aplicación integrada dos seus coñecementos
Metodoloxía da ensinanza
- Clases teóricas: 37 horas teóricas. 3 horas á semana
-Titorías: 1 hora/grupo (8 grupos; 8 horas totais)
-Seminarios: 8 horas:
1.- Recollida e remisión de mostras para laboratorio. Interpretación de resultados
2.- Seroloxía: aplicacións prácticas
3.- Bioseguridade en explotaciones de gando vacún
4.- Agrupacións de Defensa Sanitaria Gandeira (ADSG)
5.- Programas de mellora da calidade do leite e control de mamitis
6.- Casos prácticos en gando vacún
7.- Casos prácticos en gando porcino
8- Sanidade en aves
Prácticas clínicas: 16 horas:
-Abordaxe de enfermidades infecciosas en explotacións de gando vacún:
- Diagnóstico, prevención e control de mamitis bovinas: rutina de muxido.
- Diagnóstico de diversas enfermidades infecciosas. Valoración de factores de risco. Medidas de prevención e control de diversas enfermidades infecciosas
- Abordaxe de enfermidades infecciosas en explotacións de gando porcino:
- Diagnóstico de diversas enfermidades infecciosas. Valoración de factores de risco. Medidas de prevención e control de diversas enfirmedades infecciosas
- Abordaxe de enfermidades infecciosas en explotacións aviares
- Diagnóstico de diversas enfermidades infecciosas. Valoración de factores de risco. Medidas de prevención e control de diversas enfermidades infecciosas
- USC Virtual:
No curso de "Enfermidades Infecciosas II" DO CAMPUS VIRTUAL da USC o alumno encontrará diversas ferramentas de contidos e de comunicación. A finalidade é integrar as tecnoloxías da información e a comunicación (TIC) na docencia da materia.
Sistema de evaluación
Cada estudante elixirá ao inicio do curso entre as doas opcións de evaluación continua, A ó B, indicandolo claramente na ficha. No permitiranse cambios de opción durante o curso. Para a cualificación final de cada estudante valoraranse os seguintes aspectos segundo a opción elexida:
OPCIÓN A Y B:
- Asistencia con participación activa (preguntas de interese, intervención voluntaria en cuestións formuladas, achegas de interese, etc.) ás clases teóricas.
- Asistencia obrigatoria aos seminarios.
- Participación activa aos seminarios.
- Asistencia obrigatoria ás clases prácticas.
- Participación activa e aproveitamento das clases prácticas (comentarios, achegas de ideas, intervencións de interese, etc.).
OPCIÓN A:
- Valoración de duos informes sanitarios realizados nas explotacións visitadas de gando vacún e porcino en grupos de 3 ó 4 persoas.
- Exámenes escritos: Valoraranse os coñocementos do programa teórico-práctico mediante:
- 40 preguntas tipo test de contestación única con 4 posibilidades.
- 2 seroperfiles de enfermidades infecciosas de gando vacún e/o porcino
- 1 caso de gando vacún
- 1 caso práctico de gando porcino
OPCIÓN B:
- Valoración de duos informes sanitarios realizados nas explotacións visitadas de gando vacún e porcino en grupos de 3 ó 4 persoas.
- Valoración de 4 casos prácticos de gando vacún o porcino realizados en grupos de forma interactiva en horario de clases teóricas.
- Valoración de 1 caso práctico de gando vacún e outro de gando porcino a realizar en grupos de 2-4 persoas.
- Exámenes escritos: valoraranse os coñocementos do programa teórico-práctico mediante:
- 50 preguntas tipo test de contestación única con 4 posibilidades.
- 2 seroperfiles de enfermidades infecciosas de gando vacún e/o porcino
Aspectos a evaluar, criterios de evaluación e porcentaxe de cada aspecto evaluado segundo a opción:
OPCIÓN A:
1.- Participación activa nas clases teóricas, seminarios, prácticas e uso de USC virtual: 10% calificación final
2.- Informes sanitatarios: 25% calificación final
3.- Examen escrito: 65% calificación final
OPCIÓN B:
1.- Participación activa nas clases teóricas, seminarios, prácticas e uso de USC virtual: 10% calificación final
2.- Informes sanitatarios y casos prácticos: 45% calificación final
3.- Examen escrito: 45% calificación final
Os estudantes repetidores dotra convocatoria, se mantendra as notas das actividades e prácticas segundo o porcentaxe da opción elexida. Únicamente podrán repetir o examen escrito.
Tempo de estudo e traballo persoal
TRABALLO PRESENCIAL NO AULA:
Clases maxistrais:37 horas
Prácticas clínicas: 14 horas
Seminarios: 8 horas
Titorías: 1 hora
Total horas de traballo presencial: 60 horas
TRABALLO PERSOAL DO ESTUDANTE:
Estudo individual: 48 horas
Elaboración de memorias de prácticas: 1 hora
Elaboración de traballos: 20 horas
Revisión bibliográfica, biblioteca, etc.: 4 horas
Asistencia a charlas, ou outras actividades recomendadas: 2 horas
Resolución de casos/problemas: 12 horas
Realización de exames: 3 horas
Total horas de traballo persoal do estudante: 90 horas
Recomendacións para o estudo da materia
Para o estudo do contido da disciplina teranse en conta as seguintes consideracións:
- O diagnóstico diferencial entre as diferentes enfermidades infecciosas que afectan a unha determinada especie animal é fundamental. Para o seu estudo e comprensión aconséllase elaborar cadros sinópticos que inclúan os principais datos epidemiolóxicos, signos clínicos e lesións características de cada unha das enfermidades obxecto de estudo e realizar un estudo comparativo a partir dos datos similares e excluíntes de cada unha delas
- Para a aprendizaxe das técnicas de diagnóstico de laboratorio de cada enfermidade é conveniente clasificar as diferentes enfermidades infecciosas polo axente etiolóxico, independentemente da especie animal afectada e o sistema orgánico afectado. Posteriormente, anotaranse as principais técnicas de laboratorio aplicadas para cada enfermidade e poderase comprobar a súa analoxía segundo as etioloxías de cada enfermidade:
- Técnicas analíticas para bacterias e segundo o tipo de bacterias, algunhas máis específicas
- Técnicas analíticas para virus e segundo o tipo de virus, algunhas máis específicas
etc.
- Para o estudo das medidas de prevención, control e erradicación de diversas enfermidades é conveniente realizalo en bloques de enfermidades que teñan en común as medidas xerais (ex.: enfermidades respiratorias do gando cabrúns, etc.) e, posteriormente, estudar as medidas específicas dalgunhas das enfermidades.
- Para o coñecemento das diferentes pautas de vacinación fronte a cada enfermidade infecciosa sempre é de gran utilidade ter en conta en que época do ano, idade dos animais afectados ou fase de produción onde con maior frecuencia aparece a enfermidade e, polo tanto, interesa utilizar a vacinación no período de tempo previo a ese
En conclusión, é esencial a aprendizaxe da disciplina desde un punto de vista diferencial e comparativo entre as diferentes enfermidades infecciosas obxecto de estudo e non o estudo independente de cada unha delas
Por último, para a aprendizaxe, estudo e comprensión dos supostos prácticos, é esencial que o alumno non perda en ningún momento o sentido práctico que lle hai que dar no seu desenvolvemento, aplicando os coñecementos teóricos aprendidos, pero cunha visión lóxica, económica, factible, segundo a mentalidade do gandeiro, etc.
Observacións
Mais información GUIA DOCENTE DE ENFERMEDADES INFECCIOSAS II en la Web da Facultade de Veterinaria. http://www.facveterinarialugo.org/contenidos.asp?sec=106&mat=106