P5012220 - Nacionalismos e identidade na España Contemporánea (Materia II: Identidades, Nación e Nacionalismos (coordinado por UAB)) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 5.00
- Total: 5.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 15.00
- Clase Interactiva Seminario: 20.00
- Horas de Titorías: 5.00
- Total: 40.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
- Departamentos: Historia Contemporánea e de América
- Áreas: Historia Contemporánea
- Centro: Facultade de Xeografía e Historia
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoInglésObxectivos da materia Aprender os principales conceptos e métodos de análise para investigar os nacionalismos e as identidades nacionais en xeral.
Estudio da xénese, natureza e evolución dos nacionalismos hispánicos, asi como a dinámica das identidades nacionais durante os séculos XIX e XX.
Contidos1. O estudo dos nacionalismos e das identidades nacionais: teorías e métodos
1.1. Teorías e conceptos básicos
1.2. A análise das ideoloxías nacionalistas
1.3. Tipoloxía básica de nacionalismos e identidades
2. O caso español: caracteres básicos e factores condicionantes no punto de partida.
2.1. Patriotismo, etnicidade, identidade e Estado no século XVIII.
2.2. Revolución liberal e nacemento da nación española.
3. A España uninacional (século XIX)
3.1. Nacionalismo español, foralismo vasco e provincialismos na España isabelina e no sexenio.
3.2 O nacionalismo español na Restauración (1875-1898)
3.3 Foralismo, tradicionalismo e cambio socioeconómico no País Vasco.
3.4. O rexionalismo catalán
3.5 O rexionalismo galego
3.6 A polémica sobre o nation-building español no século XIX.
4. A España plurinacional do primeiro terzo do século XX.
4.1. Os cambios do nacionalismo español.
4.2. O nacionalismo catalán e o rápido desenvolvemento dunha nacionalización alternativa.
4.3. O primeiro nacionalismo vasco.
4.4. O feble nacionalismo galego.
4.5. A dinámica nacional e rexional entre o Desastre e o final da Dictadura de Primo de Rivera.
4.6. A cuestión nacional na Segunda República.
5. Os nacionalismos na España de Franco
5.1. Nacionalcatolicismo e fascismo na reformulación do nacionalismo español
5.2. Pervivencias e mutacións inducidas na evolución dos nacionalismos subestatais.
6. Nacionalismos e democracia estable.
6.1. A cuestión nacional na transición.
6.2. Análise do Estado das Autonomías.
6.3. Natureza e evolución dos discursos e das políticas nacionalistas
6.4. Novo balance: a nacionalización española no século XX e as súas competidoras. Tipoloxía e importancia social relativa das diferentes identidades.
Bibliografía básica e complementariaABELLÁN, José Luis, Historia crítica del pensamiento español. 3. Del barroco a la Ilustración, Madrid, Espasa-Calpe, 1981.
AJA, E. (1999): El Estado Autonómico. Federalismo y hechos diferenciales, Alianza, Madrid.
ALMIRALL, V., Lo catalanisme, Barcelona, 1886.
ÁLVAREZ JUNCO, J. ,Mater Dolorosa. La idea de España en el siglo XIX, Madrid, Taurus, 2001.
ANGUERA, P. Ed., Origens i formació dels nacionalismes a Espanya, Reus, Centre de Lectura, 1994.
ARANA, S. de, Obras completas, Sabindiar-Batza, Bayona-Buenos Aires, 1965.
ARBÓS, X., La idea de nació en el primer constitucionalisme espanyol, Barcelona, Curial, 1986.
AZAÑA, M. , Obras Completas, Oasis, México, 1966-1968, 4 vols.
BALCELLS, A. Història del nacionalisme català, Barcelona, Generalitat de Catalunya, 1992.
BASTIDA, X., La nación española y el nacionalismo constitucional, Ariel, Barcelona, 1998
BERAMENDI, J., La Historia Política: algunos conceptos básicos, Santiago, Ed. Tórculo, 1999.
. “Los provincialismos, el nacionalismo español y el trono”, in Juan Sisinio Pérez Garzón, ed., Isabel II. Los espejos de la reina, Madrid, Marcial Pons Historia, 2004, pp. 177-196.
. “Los nacionalismos como objeto de estudio: algunas cuestiones de método”, E. Hernández Sandoica y A. Langa, eds., Sobre la historia actual. Entre política y cultura, Madrid, Abada, pp. 119-163, 2005.
. “Patria y nación en los albores de la Ilustración española: Feijóo y Sarmiento” (en prensa), 2006.
. De provincia a nación. Historia do galeguismo político, Vigo, Ed. Xerais, 2007.
BERAMENDI, J. e R. MAIZ, eds., Los nacionalismos en la España de la Segunda República, Madrid, Ed. Siglo XXI, 1991.
BLAS, Andrés de (1991): “El debate doctrinal sobre la autonomía en las Constituyentes de la II República”, Historia Contemporánea, nº 6, pp. 119-143.
BOTTI, A., Cielo y dinero. El nacionalcatolicismo en España. 1881-1975, Madrid, Alianza, 1992.
BRAÑAS, A., El regionalismo, Barcelona, Ed. Cortezo, 1889.
CÁNOVAS DEL CASTILLO, A., Discursos parlamentarios, Madrid, CEC,1987.
CASTELAO, A., Sempre en Galiza, Buenos Aires, Ed. Galicia, 2ª ed., 1961.
CIRUJANO, P., Elorriaga, T. y Pérez Garzón, J. S., Historiografía y nacionalismo español (1834-1868), CSIC, Madrid, 1985
CORCUERA, J. Orígenes, ideología y organización del nacionalismo vasco, Siglo XXI, Madrid, 1979.
ELLWOOD, Sh., Prietas las filas. Historia de Falange Española, 1933-1983, Barcelona, Crítica, 1984.
ELORZA, A., ed., Historia de ETA, Madrid, Temas de Hoy, 2000.
GARCÍA ROVIRA, A.M., ed., España, ¿nación de naciones?, Madrid, Ayer nº 35, 1999.
GARMENDIA, V., La ideología carlista (1868-1876). En los orígenes del nacio¬nalismo vasco, Zarautz, Dip. de Guipúzcoa, 1985.
GIMÉNEZ CABALLERO, E. [1932] Genio de España. Exaltaciones a una resurrección nacional y del mundo, Planeta, Barcelona, 1983, 8ª ed.
GRANJA, J.L. Nacionalismo y II República en el País Vasco, Madrid, Siglo XXI, 1989.
GRANJA, J.L., BERAMENDI, J. y ANGUERA, P, (2001): La España de los nacionalismos y las autonomías, Madrid, Síntesis.
INMAN FOX, La invención de España. Nacionalismo liberal e identidad nacional, Madrid, Cátedra, 1997.
JUTGLAR, A., Pi y Margall y el federalismo español, Madrid, Taurus, 1975, 2 vols.
LEDESMA RAMOS, R. , Escritos políticos 1933-1934, Madrid, Trinidad Ledesma Ramos, 1985.
. Escritos políticos 1935-1936, Madrid, Trinidad Ledesma Ramos, 1988.
Los nacionalismos en la España de la Restauración, nº 28-29 de Estudios de Historia Social, Madrid, 1984.
MAIZ, R., O Rexionalismo galego. Organización e ideoloxía, A Coruña, Ed. do Castro, 1984.
MEES,L., Nacionalismo vasco, movimiento obrero y cuestión social (1903-1923),Bilbao, Fundación Sabino Arana, 1992.
MORENO LUZÓN, Javier, ed., Construir España. Nacionalismo español y procesos de nacionalización, Madrid, Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, 2007
MORODO, R. Los orígenes ideológicos del franquismo: Acción Española, Madrid, Alianza, 1985.
MURGUÍA, Manuel, (1865): "Discurso Preliminar" y "Consideraciones Generales", Historia de Galicia. Primer Tomo. Lugo, Imp. Soto Freire, 1865.
. El regionalismo gallego, La Habana, Imp. La Universal, 1889.
ORTEGA y GASSET, J., Obras Completas, Madrid, Alianza, 1983-1988, 12 Vol..
PABLO, S., MEES, L. y RODRÍGUEZ RANZ, J.J. (2004): El péndulo patriótico. Historia del PNV, Barcelona, Crítica (ed. resumida).
PEÑA NOVO, L. , Obra Completa, Santiago de Compostela, Universidad, 1996.
PÉREZ GARZÓN, Juan Sisinio, Las Cortes de Cádiz. El nacimiento de la nación liberal (1808-1814), Madrid, Síntesis, 2007.
PI Y MARGALL, Francisco, Las Nacionalidades [1876], Madrid, Edicusa, 1973.
PRAT DE LA RIBA, Enric La Nacionalidad catalana [1906], Barcelona, Aymá, 1982.
QUIROGA, Alejandro, Haciendo españoles. La nacionalización de las masas en la Dictadura de Primo de Rivera (1923-1930), Madrid, CEPC, 2008.
RIQUER, Borja de, Lliga Regionalista: la burguesía catalana i el nacionalisme, Barcelona, Ed. 62, 1977.
. (1992): “La débil nacionalización española del siglo XIX”, Escolta, Espanya, Madrid, Marcial Pons, 2001, pp. 35-55.
RISCO, Vicente Teoría do nacionalismo galego [1920], Santiago, Sotelo Blanco, 2001.
ROVIRA i VIRGILI, Antoni, Nacionalisme i federalisme [1917], Barcelona, Ed. 62, 1982.
SAZ, I., (2001): España contra España. Los nacionalismos franquistas, Madrid, Marcial Pons.
SMITH, Anthony D. (1991): La identidad nacional, Madrid, Trama, 1997
SOLÉ TURA, J., Nacionalidades y nacionalismos en España. Autonomías. Federalismo. Autodeterminación, Madrid Alianza, 1985.
TIERNO GALVÁN, E., ed., Leyes políticas españolas fundamentales (1803-1978), Madrid, Tecnos, 1979.
TORRAS i BAGES, Josep, La tradició catalana [1892], Barcelona, Selecta, 1966.
VARELA, Javier, La novela de España. Los intelectuales y el problema español, Madrid, Taurus, 1999.
VARELA SUANZES-CARPEGNA, J. La Teoría del Estado en los orígenes del constitucionalismo hispánico, Madrid, C.E.C., 1983.
VAZQUEZ DE MELLA, Juan, Discurso íntegro de los tres dogmas nacionales, Madrid, 1941.
VILAR, Pierre (1984): “Estado, nación, patria en España y en Francia. 1870-1914”, Estudios de Historia Social, nº 28-29, Madrid, pp. 7-41.
Competencias1. Análisis de nacionalismos e identidades nacionais
2. Conocimiento básico da historia dos nacionalismos e as identidades nacionais na España contemporánea
3. Introducción ó traballo en equipo e á presenetación oral.
4. Iniciación á redacción individual de traballos académicos baseados en bibliografía.
Metodoloxía da ensinanza O ensino desta materia de posgrao baséase nos principios de participación do alumnado e evaluación continua, polo que a asistencia é obrigatoria, agás en casos xustificados (enfermidade, traballo) que terán un réxime especial. O curso desenvolverase mediante leccións do profesor, traballos e sesións de seminario de acordo co calendario que se entregará o primeiro día de clase.
Sistema de evaluaciónNon haberá exame. A cuaiificación será o resultado de ponderar a asistencia a clase, a participación nos debates, a exosición oral e o traballo individual escrito.
Tempo de estudo e traballo persoal Aparte das horas de clase e das que cada estudante decida empregar nas titorias, o esforzo individual pode requerir entre 60 e 9o horas de estudo segundo a capacidade de cada quen.
Recomendacións para o estudo da materiaAsistencia regular tanto ás leccións do profesor como ás sesións de seminario.
Participación activa nos debates e uso das titorías para resolver dúbidas.
Lectura da bibliografía básica recomendada e da específica do traballo individual.