P5102201 - Ocupación do territorio no Noroeste peninsular (Módulo Arqueoloxía) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 9.00
• Clase Interactiva Seminario: 12.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 24.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Historia I, Historia I
• Áreas: Prehistoria, Arqueoloxía
• Centro: Facultade de Xeografía e Historia
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
FABREGAS VALCARCE, RAMON.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Trátase de describir e analizar as pautas de ocupación do territorio no Noroeste peninsular desde as primeiras ocupacións humanas ata época romana. A temática da asignatura atinxe desde aqueles aspectos máis relacionados coa esfera cotiá (asentamientos, lugares de produción, villae, explotacións mineiras, etc.) ata aqueles na órbita simbólica (sepulturas, arte rupestre). A relación coa contorna e as prácticas de explotación do medio tamén serán obxecto de atención igualmente.

A finalidade da asignatura é:
- Proporcionar unha visión diacrónica e integrada do obxecto de estudo.
- Reflexionar sobre os cambios acontecidos ao longo do tempo e o xeito de detectalos e analizalos.

Contidos
A primeira ocupación do Noroeste, características xerais e problemática.
A consolidación das sociedades cazadoras-recolectoras.
Das primeiras sociedades productoras á consolidación do sistema agropastoril.
O mundo castrexo
A época romana

Bibliografía básica e complementaria
Bello, J.M. y Peña Santos, A., 1995. Galicia na Prehistoria. Vía Láctea. A Coruña.
Bettencourt, A.M.S., 2009. “A Pré-História do Minho: do Neolítico à Idade do Bronze”. En P. Pereira (coord.) Minho. Traços de Identidade. Conselho Cultural da Universidade do Minho. Braga, pp. 70-113.
Criado Boado, F. (dir.), 1991. Arqueología del Paisaje. El área Bocelo-Furelos entre los tiempos paleolíticos y medievales. Arqueoloxía/Investigación 6, Santiago de Compostela.
Criado Boado, F. y Cabrejas, E. (coords.), 2006. Obras Públicas e Patrimonio. Estudo arqueolóxico do corredor do Morrazo. TAPA 35, Santiago de Compostela.
Fábregas Valcarce, R. y C. Rodríguez Rellán (eds.), 2012. A Arte Rupestre no Norte do Barbanza. Editorial Andavira. Santiago de Compostela
Fábregas Valcarce, R., 2010. Os petróglifos e o seu contexto. Un exemplo da Galicia meridional. Instituto de Estudios Vigueses, Vigo.
Fernández Ochoa, C. (ccord.), Los Finisterres Atlánticos en la Antigüedad. Época Prerromana y Romana. Elekta. Madrid. 1996.
Lombera Hermida. A. y R. Fábregas Valcarce (eds), 2011. To the West of Spanish Cantabria: the Palaeolithic Settlement of Galicia. BAR International series 2283, Oxford.
Martínez Cortizas, A. y Moares Domínguez, C., 1995. Edafología y Arqueología. Estudio de yacimientos arqueológicos al aire libre de Galicia. Consellería de Cultura. Santiago de Compostela.
Martínez Cortizas, A. y Pérez Alberti, A. (coords.) 1999. Atlas climático de Galicia. Xunta de Galicia. Santiago de Compostela.
Meireles, J., 1992. As indústrias líticas pré-históricas do litoral minhoto. Contexto cronoestratigráfico e paleambiental. Cuadernos de Arqueologia. Universidade do Minho. Braga.
Moreno Gallo, I., Vías Romanas. Ingeniería y técnica constructiva. Dirección General de Carreteras. Madrid. 2004.
Morillo Cerdán, A. (coord.) Arqueología militar en Hispania II. Producción y abastecimiento en el ámbito militar. Servicio de Publicaciones Universidad de León. León 2006
Pérez Losada, F., Entre a cidade e a aldea. Estudio arqueohistórico dos “aglomerados secundarios” romanos en Galicia. Brigantium, 13. A Coruña. 2002.
Prieto Martínez, M.P. y Salanova, L. (Coords.), 2011. Las Comunidades campaniformes en Galicia. Cambios sociales en el III y II milenios BC en el NW de la Península Ibérica. Diputación de Pontevedra, Pontevedra.
VVAA, Hispania. El legado de Roma. Ayuntamiento de Zaragoza. Zaragoza.1998.

Competencias
Básicas:

(CB-1) Que os estudantes demostren unha comprensión sistemática dun campo de estudo e o dominio das habilidades e métodos de investigación relacionados con devandito campo;
(CB-2) Que os estudantes demostren a capacidade de concibir, deseñar, poñer en práctica e adoptar un proceso substancial de investigación con seriedade académica;
(CB-3) Que os estudantes realicen unha contribución a través dunha investigación orixinal que amplíe as fronteiras do coñecemento desenvolvendo un corpus substancial, do que parte mereza a publicación referenciada a nivel nacional ou internacional
(CB-4) Que os estudantes sexan capaces de realizar unha análise crítica, avaliación e síntese de ideas novas e complexas;
(CB-5) Que os estudantes saiban comunicarse cos seus colegas, coa comunidade académica no seu conxunto e coa sociedade en xeral achega das súas áreas de coñecemento;
(CB-6) Que se lles supoña capaces de fomentar, en contextos académicos e profesionais, o avance tecnolóxico, social ou cultural dentro dunha sociedade baseada no coñecemento.
(CB-7) Que os estudantes demostren ao longo da investigación capacidade para establecer relacións mutuas entre os dous eixes principais que configuran o programa: histórico, e arqueológico-patrimonial.
(CB-9) Que sexan capaces de abrir vías de especialización novedosas no ámbito dos estudos arqueológicos

Específicas:

(CE-1) Elaboración da Tese doctoral. Isto implica o coñecemento e uso, por parte do alumno, das regras que rexen a elaboración desta clase de documentos no ámbito de Humanidades, isto é, unha expresión correcta na linguaxe elixida, a adecuada exposición e ordenación dos argumentos, o uso correcto das notas como instrumento para, entre outras cousas, recoñecer as débedas científicas contraídas, evitándose así incurrir en plaxio.

(CE-4) Asesoramento en plans directores, plans especiais, traballos arqueolóxicos, etc...

Transversais:

(CT-1) Utilizar bibliografía e ferramentas de procura de recursos bibliográficos xenerais e específicos, que inclúe o acceso por Internet, vendo as súas enormes posibilidades e potenciando a capacidade discriminatoria do alumno sobre os seus contidos.
(CT-2) Gestionar de forma óptima o tempo de traballo e organizar os recursos dispoñibles, establecendo prioridades, camiños alternativos e identificando erros na toma de decisións.
(CT-3) Potenciar a capacidade de traballo en equipo, en contornas cooperativas, pluridisciplinares ou de alto nivel competitivo.

Metodoloxía da ensinanza
As clases teóricas consistirán na exposición das grandes liñas de cada tema. Nas clases prácticas ampliaranse algúns aspectos concretos, primando as cuestións de orde metodolóxica.
Nos seminarios procurarase achegar informacións relevantes mediante a invitación a especialistas traballando en campos afins ao obxecto de estudo desta asignatura.
As visitas a xacementos ou coleccións arqueológicas son outra parte complementaria da docencia presencial.

Sistema de evaluación
Avaliación continua mediante:
* seguimiento do traballo do alumno no aula, o laboratorio, as saídas de campo, os seminarios e as tutorías.
* entrega e/ou exposición de traballos, resultados, informes, etc.

Avaliación do proceso de aprendizaxe mediante:
* exames escritos ou orais, que poderán incluír probas tipo test, probas de ensaio de formato diverso, preguntas de razonamiento, preguntas tema e curtas, resolución de problemas e casos prácticos.

Sistema de cualificación: expresado mediante cualificación final numérica de 0 a 10 segundo a lexislación vigente (Real Decreto 1125/2003 de 5 de setembro; BOE 18 de setembro).
a parte complementaria da docencia presencial.

Tempo de estudo e traballo persoal
Clase maxistral 10
Clase práctica 3
Exposición de traballos 3
Seminario 3
Visitas, saídas 4
Avaliación -
Tutorías 2
Traballo en grupo -
TOTAL PARA 3 CRÉDITOS ECTS 25 h

Estudo autónomo (individual ou en grupo) 30
Lecturas recomendadas (actividades de biblioteca) 12
Preparación de presentacións, debates, etc. 4
Outras tarefas asignadas polo profesor 4
TOTAL PARA 3 CRÉDITOS ECTS 50 h

Observacións
No presente curso se fará un especial énfase nos acontecementos prehistóricos a tratar nesta asignatura.