P5102204 - Teoría arqueolóxica (Módulo Arqueoloxía) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 9.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 6.00
• Clase Interactiva Seminario: 6.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 24.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Departamento Externo
• Áreas: Área Externa para o postgrao oficial
• Centro: Facultade de Xeografía e Historia
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Formar o alumnado nas bases teóricas da investigación arqueolóxica, establecendo as condicións de posibilidade do coñecemento arqueolóxico a través dunha análise pormenorizada da súa epistemoloxía e método. Preténdese que o alumnado adopte unha posición crítica ante as diferentes "escolas" e teorías de pensamento arqueolóxico, coñecendo con certa profundidade a base esencial da "tradición arqueolóxica" dende a configuración da Arqueoloxía como disciplina. A partir dese fundamento, preténdese que o alumnado adquira os recursos esenciais para adaptar a súa práctica arqueolóxica (tanto dentro da investigación académica coma nas outras dimensións do traballo profesional en Arqueoloxía) ás condicións actuais. Poñerase particular énfase na utilidade da teoría para formularse preguntas relevantes, que potencien tanto os programas de investigación coma a socialización do coñecemento (p. ex. mediante a xestión do patrimonio). Finalmente preténdese dar ao alumnado unha noción clara dos principais retos do coñecemento arqueolóxico no contexto do século XXI: cuestionamento xeneralizado do modelo social europeo, crise civilizatoria, emerxencia dun mundo multipolar, postcolonial e multicultural, fractura dos discursos científicos modernos, superación das epistemoloxías de referencia, incorporación activa da cidadanía e de plurais axentes sociais ás prácticas científicas e á arqueoloxía, modos de coñecemento distribuídos e emancipatorios, reclamacións para utilizar a arqueoloxía como investigación no presente e do pasado contemporáneo.
Contidos
1. Introdución á teoría arqueolóxica
a. Qué é e para qué serve a teoría?
b. As preguntas teóricas da arqueoloxía.
c. Os paradigmas arqueolóxicos.
d. Os inicios da tradición arqueolóxica: A Arqueoloxía histórico-cultural
e. Evolucionismo, Difusionismo, Neoempiricismo
2. Arqueoloxía procesual
a. New Archaeology, conductualismo e neoprocesualismo
b. Bases teóricas: neopositivismo e antropoloxía cultural
c. Neoevolucionismo e teoría de sistemas
d. Arqueoloxía condutual e Arqueoloxía Cognitiva
e. Neodarwinismo
3. Arqueoloxía posprocesual e derivados
a. Bases teóricas: postestructuralismo.
b. Arqueoloxía interpretativa: hermenéutica e semiótica.
c. Arqueoloxía fenomenolóxica.
d. Arqueoloxía estruturalista
e. Arqueoloxía simétrica.
4. Arqueoloxías marxistas e críticas
a. Arqueoloeía marxista clásica.
b. Arqueoloeía neomarxista, teoría crítica e anarquista.
c. Arqueoloxía do xénero, feminista e queer.
d. Arqueoloxía poscolonial e decolonial.
e. Arqueoloxía na Grande Recesión: participación pública e novos paradigmas científicos
5. Pensar a Arqueoloxía: ciencia, humanidades e etno-saberes
a. Significación e representatividade do rexistro arqueolóxico
b. Ontoloxías alternativas e arqueoloxías indíxenas
c. Novas epistemoloxías e epistemoloxías críticas
d. Método e diálogo de saberes: da etnometodoloxía ao etnocoñecemento
e. Prácticas alternativas de construción e socialización do coñecemento arqueolóxico en contextos multiculturais
6. Espazo e Paisaxe
a. O descobremento da paisaxe: anticuarismo.
b. O esquecemento da paisaxe: evolucionismo.
c. O espazo do tempo: difusionismo.
d. Espazo cartesiano: arqueoloxía procesual
e. Do espazo á paisaxe: estruturalismo e fenomenoloxía.
7. Tempo e Temporalidade
a. Do tempo premoderno ao tempo moderno
b. A invención da Prehistoria: evolucionismo. A cronoloxía
c. Neoevolucionismo: arqueoloxía procesual. A concepción do cambio
d. Do proceso á historia: arqueoloxía posprocesual.
e. Heterotemporalidade: arqueoloxía simétrica
8. Materialidade e procesos de materialización
a. A orde do pasado: evolucionismo.
b. Supervivencias e fósiles-guía: difusionismo.
c. Obxectos sociais: arqueoloxía procesual.
d. Leer a cultura material: arqueoloxía posprocesual
9. Da cultura material á materialidade.


Bibliografía básica e complementaria
Criado Boado, F. 2012. Arqueológicas: la razón perdida. Barcelona: Bellaterra.

Fernández, V.M. 2006. Una arqueología crítica: Ciencia, ética y política en la construcción del pasado. Barcelona: Crítica.

González-Ruibal, A. (ed.) 2013. Reclaiming archaeology. Beyond the tropes of modernity. Londres: Routledge.

Hodder, I. (ed.) 2012. Archaeological theory today. Cambridge: Polity.

Johnson, M. 2009. Archaeological theory: an introduction. Oxford: Willey-Blackwell.

Olsen, B., Shanks, M., Webmoor, T., Witmore, C. 2012. Archaeology: the discipline of things. Berkeley: The University of California Press.

Trigger, B. 2006. A history of archaeological thought. 2ª edición. Cambridge: Cambridge University Press.

Competencias
Competencias básicas:
- (CB-1) Que os estudantes demostren unha comprensión sistemática dun campo de estudo e o dominio das habilidades e métodos de investigación relacionados con devandito campo;
- (CB-2) Que os estudantes demostren a capacidade de concibir, deseñar, poñer en práctica e adoptar un proceso substancial de investigación con seriedade académica;
- (CB-3) Que os estudantes realicen unha contribución a través dunha investigación orixinal que amplíe as fronteiras do coñecemento desenvolvendo un corpus substancial, do que parte mereza a publicación avaliada a nivel nacional ou internacional;
- (CB-4) Que os estudantes sexan capaces de realizar unha análise crítica, avaliación e síntese de ideas novas e complexas;
- (CB-5) Que os estudantes saiban comunicarse cos seus colegas, coa comunidade académica no seu conxunto e coa sociedade en xeral achega das súas áreas de coñecemento;

Competencias específicas:
_ (CE-1) Elaboración da Tese de doutoramento. Isto implica o coñecemento e uso, por parte do alumno, das regras que rexen a elaboración de tese de doutoramento, no ámbito de humanidades, isto é, unha expresión correcta na linguaxe elixida, a adecuada exposición e ordenación dos argumentos, o uso correcto das notas como instrumento para, entre outras cousas, recoñecer as débedas científicas contraídas, evitándose así cometer plaxio

Competencias transversais:
_ (CT-1) Utilizar bibliografía e ferramentas de procura de recursos bibliográficos xenerais e específicos, que inclúe o acceso por Internet, vendo as súas enormes posibilidades e potenciando a capacidade discriminatoria do alumno sobre os seus contidos.
_ (CT-2) Xestionar de forma óptima o tempo de traballo e organizar os recursos dispoñibles, establecendo prioridades, camiños alternativos e identificando erros en tómaa de decisións.
_ (CT-3) Potenciar a capacidade de traballo en equipo, en contornas cooperativos, pluridisciplinares ou de alto nivel competitivo.

Metodoloxía da ensinanza
As clases teóricas presentarán as bases para discutir a bibliografía e as propostas reflexivas dos profesores en disposición de ser discutidas polo alumnado.
O seminario concentrará as discusións abertas entre o alumnado e deste cos profesores.
As clases prácticas proporán exercicios para análise por parte do alumnado aplicando os contidos teóricos. Centraranse sobre todo no exame de materialidades concretas e de procesos de investigación.
Agárdase do alumnado un firme esforzo persoal centrado sobre todo na lectura de bibliografía. As titorías utilizaranse para resolver as dúbidas persoais sobre esta.

Sistema de evaluación
Avaliación continua mediante:
• seguimento do traballo do/a alumno/a na aula, nos seminarios e nas titorías.
• entrega e/ou exposición de traballos, resultados, informes, etc.

Avaliación do proceso de aprendizaxe mediante:
• Exames escritos ou orais, que poderán incluír probas tipo test, probas de ensaio de formato diverso, preguntas de razoamento, preguntas tema ou cortas, resolución de problemas e casos prácticos.

Sistema de cualificación: expresado mediante cualificación final numérica de 0 a 10 segundo a lexislación vixente (Real Decreto 1125/2003 de 5 de setembro; BOE 18 de setembro).

Tempo de estudo e traballo persoal
Clase maxistral: 12
Estudio autónomo (individual ou en grupo): 30
Clase práctica: 5
Lecturas recomendadas: 12
Seminario: 6
Preparación do traballo: 4
Outras tarefas asignadas por el profesor: 4
Titorías: 2