P5102207 - Cultura material pre e protohistóricas (Módulo Arqueoloxía) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 9.00
• Clase Interactiva Seminario: 12.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 24.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Historia I
• Áreas: Prehistoria
• Centro: Facultade de Xeografía e Historia
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
Serna Gonzalez, M Remedios.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
O curso ten como obxectivo complementar a formación académica e especialización adquirida nos cursos de graduación e iniciar a formación en investigación. Este obxetivo é proporcionar ao alumno unha formacion metodolóxica e instrumental, que sexa útil na actividade de traballo e investigación..
O coñecemento e familiaridade cos elementos da cultura material máis representativo dunha cultura particular, promove o bo desenvolvemento do traballo arqueolóxico, sexa a actividade de prospeción, catalogación, escavación ou desenvolvemento de síntese.
Un obxectivo importante do curso é a adquisición de coñecementos para a identificación cultural axeitado de evidencias arqueolóxicas, cunha énfase especial sobre aqueles na arqueoloxía galego no contexto dos atopados na Península Ibérica e con referencia as tres áreas de Europa: atlántica, continental e mediterránea, con que ten relacións, en diferentes graos, directa ou indirectamente, tanto de Galicia e da Península Ibérica.
A adquisición dunha base para a identificación tipológica afecta todo o que é susceptible de ser caracterizado culturalmente, se os estilos formais, decoración, tecnoloxía, usuario, estado, etc. Todo o que se refire ao conxunto ou illado en tipos ou atributos en especie son unha guía para incluír un achado nun período, nun territorio e, finalmente, nunha tradición cultural arqueolóxico.
É dicir, para proporcionar, a través de análise e síntese e caracterización da cultura, unha síntese que poida ser visto como unha información parcial de cada material separado ou fenómeno arqueolóxica adquire un certo sentido no contexto rexional ou nunha contexto máis amplo, e como parte dun fenómeno de longo alcance.
Contidos
A Prehistoria: estudos de cultura material e reconstrucción da investigación.
Prehistoria antiga: Tipoloxias das industria liticas e óseas do Paleolítico.
Prehistoria recente: Tipoloxias das industrias líticas, óseas e cerámicas.
Espacios construidos domésticos e publicos. Pedra gravada e esculpida.
Arte nas arquitecturas funerarias e arte dos petroglifos.
As industrias dos metales: tipoloxias na ouriveria e nas aleaciones metalurxicas: armameto, obxetos personais e do uso coletivo e rituais.



Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía general
BARANDIARIÁN, I. et al. 2004. Prehistoria de la Península Ibérica, Barcelona, Ariel.
BELLO DIEGUEZ, J. M.; PEÑA SANTOS, A. 1996. Galicia na prehistoria. En Historia de Galicia. Tomo I. A Coruña. Via Láctea.
CASTRO MARTÍNEZ, P. V.; LULL, V. & MICÓ, R. 1996: Cronología de la Prehistoria Reciente de la Península Ibérica y Baleares (c. 2800-900 cal ANE). BAR International Series, 652. Oxford,
CHAMPION, T.; GAMBLE, C.; SHENNAN, S.; WHITTLE, A.: 1988: Prehistoria de Europa. Crítica, Barcelona.
CUNLIFFE, B. (ed) 1998. Prehistoria de Europa. Barcelona. Crítica.
ESTEVEZ, J.; VILÀ, A. (1999): Piedra a piedra. Historia de la construcción del Paleolítico en la Península Ibérica. B.A.R., International series.
LULL, V.; GONZÁLEZ MARCEN, P.; RISCH, R. 1992: Arqueología de Europa 2250-1200 A.C. Una introducción a la Edad del Bronce. Ed. Síntesis, Madrid.
Bibliografía específica.
BALBIN, BERHMAN, R. de, BUENO RAMIREZ, P. 2003: El arte rupestre prehistórico desde los inicios del siglo XXI. Ribadesella.
BARANDIARÁN, I. 2006: Imágenes y adornos en el arte portátil paleolítico. Ed. Ariel
BRANDHERM, D. 2007: Algunas reflexiones sobre el bronce inicial en el noroeste peninsular. La cuestión del llamado horizonte “Montelavar”. CuPAUAM 33, pp. 69-90
CALVO TRIAS, M. 2002: Utiles líticos prehistóricos. Forma, uso, función. Ed. Ariel
CARRERAS RAMIREZ, F.; FÁBREGAS VALCARCE, R. 2006: Arte parietal megalítico en el Noroeste Peninsular. Torculo ed. Santiago de Compostela
COFFYN, A. 1985: Le Bronze Final Atlantique dans la Peninsule Ibérique. Ed. Boccard. París
COMENDADOR, B., 1999: Los inicios de la Metalurgia en el Noroeste de la Península Ibérica. Monografías, 11. M. Aqueolóxico. A Coruña.
FÁBREGAS VALCARCE, R.(Ed.) 1996: Os primeiros poboadores de Galicia: O Paleolitico. Sada. Ed do Castro
FÁBREGAS VALCARCE, R. (Ed.) 1998: A Idade de Bronce en Galicia: novas perspectivas. Cadernos do Seminario de Estudos de Sargadelos, 77. Sada. A Coruña: 243-258.
FABREGAS VALCARCE, R.; SUAREZ OTERO, J. 1999: El proceso de neolitización de Galicia. Saguntum. Extra 2, pp. 541-548HIDALGO CUÑARRO, J.M. (coord.): 2006. Arte e cultura de Galicia e norte de Portugal: Arqueología. Vigo, Nova Galicia. Tomos I e II.
FERNANDEZ-POSSE, M.D. 1998: La investigación protohistórica en la Meseta y Galicia. Ed. Síntesis
MEIJIDE CAMESELLE, G. 1988: Las Espadas del Bronce Final en la Península Ibérica. Ed. Universidad Santiago de Compostela
MERINO, J. M. 1994: Tipologia Litica. (rev.)
MONTEAGUDO, L. 1977. Die Beile auf der Iberischen Halbinsel. Praehistorische Bronzefunde IX, 6. Munich.
PEÑA SANTOS, A, de la; REY GARCÍA, J.M. 2001: Petroglifos de Galicia. Via Láctea, A Coruña
PÉREZ OUTEIRIÑO, B. 1994: Ourivería Prehistórica do NW peninsular. Primeiras Manifestacións. Bol. Auriense XXIV, pp. 17-44
PRIETO MARTÍNEZ, M. P. 2010. La cerámica de O Regueiriño (Moaña, Pontevedra). Nueva luz sobre el neolítico en Galicia. Gallaecia 29: 63-82.
PRIETO MARTÍNEZ, M. P. y SALANOVA, L. (coords.) (2011). Las Comunidades Campaniformes en Galicia. Cambios sociales en el III y II milenios BC en el NW de la Península Ibérica. Diputación de Pontevedra. Pontevedra.
ROJO GUERRA, M., GARRIDO-PENA, R., GARCÍA MARTÍNEZ, I. ( eds.) 2005: El Campaniforme en la Península Ibérica y su contexto Europeo. Universidad de Valladolid, Valladolid
ROJO GUERRA, M. A., GARRIDO PENA, R., GARCÍA , I. (eds) 2012: El neolítico en la Península Ibérica y su contexto europeo.

Competencias
-Que os estudantes demostren unha comprensión sistemática dun campo de estudo e o dominio das habilidades e métodos de investigación relacionados con devandito campo;
-Que os estudantes demostren a capacidade de concibir, deseñar, poñer en práctica e adoptar un proceso substancial de investigación con seriedade académica;
- Que os estudantes realicen unha contribución a través dunha investigación orixinal que amplíe as fronteiras do coñecemento desenvolvendo un corpus substancial, do que parte mereza a publicación avaliada a nivel nacional ou internacional;
- Que os estudantes sexan capaces de realizar unha análise crítica, avaliación e síntese de ideas novas e complexas;
- Que os estudantes saiban comunicarse cos seus colegas, coa comunidade académica no seu conxunto e coa sociedade en xeral achega das súas áreas de coñecemento;

_ Utilizar bibliografía e ferramentas de procura de recursos bibliográficos xenerais e específicos, que inclúe o acceso por Internet, vendo as súas enormes
posibilidades e potenciando a capacidade discriminatoria do alumno sobre os seus contidos.
_ Xestionar de forma óptima o tempo de traballo e organizar os recursos dispoñibles, establecendo prioridades, camiños alternativos e identificando erros en tómaa de decisións.
_ Potenciar a capacidade de traballo en equipo, en contornas cooperativos, pluridisciplinares ou de alto nivel competitivo.

_ Elaboración da Tese de doutoramento. Isto implica o coñecemento e uso, por parte do alumno, das regras que rexen a elaboración de tese de doutoramento, no ámbito de humanidades, isto é, unha expresión correcta na linguaxe elixida, a adecuada exposición e ordenación dos argumentos, o uso correcto das notas como instrumento para, entre outras cousas, recoñecer as débedas científicas contraídas, evitándose así cometer plaxio
- Preparación e redacción de informes históricos e arqueolóxicos.

Metodoloxía da ensinanza
Métodos de ensino:
Exposición e análise para a comprensión práctica do rexistro da cultura material prehistórica e dos elementos de análise tipolóxica.
Análise-explicativa e práctica sobre as tecnoloxías utilizadas na produción de elementos de cultura material, utilizando todos os sistemas de metodoloxía experimental e gráficos dispoñibles.

Os recursos da biblioteca, traballos de laboratorio e exposicións de materiais e / ou visitas a museos son o soporte práctico para resolver o coñecemento teórico.
Os comentarios críticos en formato seminario e facer carteis / puntos de enerxía para o desenvolvemento de táboas compêndios tipológicas son propicias discutir sobre a documentación dispoñible nos distintos períodos.
O uso de coleccións de ensino e materiais arqueolóxicos dispoñibles son dous tipos básicos de formación práctica, para presentar aos alumnos situacións específicas.
Os recursos da biblioteca, o traballo de laboratorio e visitas a museos exposicións constitúen un apoio práctico para establecer a teórica.
Os comentarios críticos en formato seminario e facer carteis / puntos de enerxía para o desenvolvemento de táboas compêndios tipológicas son propicias discutir sobre a documentación dispoñible nos distintos períodos.
O uso de coleccións de ensino e materiais arqueolóxicos dispoñibles son dous tipos básicos de formación práctica, para presentar aos alumnos situacións específicas.
Sistema de evaluación
Avaliación continua, a través de:
-Seguimento do traballo do alumno na clase, laboratorio, saídas de campo, seminarios e titorías.
-Entrega e / ou exposición de traballos, resultados, informes, etc.
Avaliación do proceso de aprendizaxe por:
-Exames escritos ou orais, que poden incluír probas de múltiple elección, e exames de formato diferente, preguntas de razoamento, preguntas tema e curtas, cuestións da disciplina, e resolución de problemas e casos de estudo.
Clasificación escala: expresa por nota final numérica 0-10 de conformidade coa lexislación vixente
(Real Decreto 1125/2003 de 5 de setembro, BOE 18 de setembro).

Método de avaliación:
• Avaliación continua: asiduidade e participación
• Elaboración e presentación do traballo final.


Tempo de estudo e traballo persoal
Actividades presenciais dos estudantes :
Clase 10
Clase práctica 6
Exposición de traballos 3
Seminario 4
tutoriais 2
Total: 25

Traballo de estudante:
Auto-estudo de 30
Lectura recomendada 12
Preparando catro presentacións
Outras tarefas 4
TOTAL: 50

ACTIVIDADES PRESENCIALES DEL ALUMNO:
Clase magistral 10
Clase práctica 6
Exposición de trabajos 3
Seminario 4
Tutorías 2
TOTAL: 25

TRABAJO DEL ALUMNO:
Estudio autónomo 30
Lecturas recomendadas 12
Preparación presentaciones 4
Otras tareas 4
TOTAL: 50

Recomendacións para o estudo da materia
Combinar a asistencia e a participación nas clases teóricas e prácticas co estudo persoal, procurando levar a materia ao día.
É recomendable o manexo funcional dalgunha das principais linguas estranxeiras.


Observacións
Ten a particular atención o ámbito da Peninsula Ibérica e o Noroeste.
O curso impartese en Castelán