G1021105 - Bioloxía da célula (Formacion basica) - Curso 2009/2010

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 48.00
• Clase Interactiva: 10.00
• Horas de Titorías: 2.00
• Total: 60.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Departamentos
• Áreas: Bioloxía Celular e Ecoloxía
• Centro: Facultade de Bioloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
CARUNCHO MICHINEL, HECTOR JUAN.	NON
NOIA GULDRIS, MANUEL.	SI
RODICIO RODICIO, MARIA CELINA.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	NON	NON
CLE02	Ordinario	Clase Expositiva	NON	NON
CLI01	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
CLI02	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
CLI03	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
CLI04	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
CLI05	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
CLI06	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
CLI07	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
CLI08	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE_02	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLI_01	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo CLI_02	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo CLI_03	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo CLI_04	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo CLI_05	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo CLI_06	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo CLI_07	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo CLI_08	Ordinario	Clase Interactiva	NON	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS13	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS14	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS15	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
- Dar a coñecer a organización estrutural da célula, a súa composición macromolecular, o funcionamento dos distintos compoñentes e as relacións intercelulares e co medio extracelular.
- Coñecer o manexo do microscopio e aprender a identificar células e os seus orgánulos en preparacións de microscopia óptica e en micrografías de microscopia electrónica.
- Adestrarse no manexo de bibliografía xeral e especializada, así como no uso de Internet para preparar a materia.
- Aprender a preparar presentacións e seminarios sobre temas da disciplina.

Contidos
PROGRAMA DE CLASES TEÓRICAS

INTRODUCIÓN
TEMA 1.- Introdución. Breve historia da Citoloxía e Histoloxía. A Teoría Celular. A Citoloxía e Histoloxía actual e a súa relación con outras ciencias.
TEMA 2.- Organización estrutural dos seres vivos. Células e tecidos.

CITOLOXÍA
Membrana plasmática.
TEMA 3.- Composición e estrutura da membrana plasmática.
TEMA 4.- Intercambios da célula co medio externo I. Transporte de pequenas moléculas e ións a través da membrana plasmática.
TEMA 5.- Intercambios da célula co medio externo II. Transporte de macromoléculas e partículas.

O núcleo, ribosomas e mecanismos xenéticos.
TEMA 6.- Organización estrutural do núcleo celular interfásico.
TEMA 7.- Cromatina e cromosomas.
TEMA 8.- Replicación. Transcrición.
TEMA 9.- Ribosomas e síntese de proteínas.

Sistemas de endomembranas.
TEMA 10.- Retículo endoplasmático.
TEMA 11.- Aparato de Golgi.
TEMA 12.- Sistema lisosomal e vacúolos.

Conversión da enerxía.
TEMA 13.- Mitocondrias.
TEMA 14.- Plastos.
TEMA 15.- Microcorpos.

Citosol.
TEMA 16.- O citosol. Inclusións citoplamáticas.

Motilidade celular e citoesqueleto.
TEMA 17.- Citoesqueleto. Microfilamentos.
TEMA 18.- Microtúbulos.
TEMA 19.- Filamentos intermedios.

O ciclo celular e a división celular.
TEMA 20.- O ciclo celular eucariota.
TEMA 21.- División celular.
TEMA 22.- Meiose.

Determinación, diferenciación e morte celular.
TEMA 23.- Determinación, diferenciación e avellentamento celular.
TEMA 24.- Morte celular.

Relación das células entre si e co medio.
TEMA 25.- Sinalización celular.
TEMA 26.- Matriz extracelular e unións intercelulares.
TEMA 27.- A parede celular vexetal.

PROGRAMA DE CLASES PRÁCTICAS

PRÁCTICA 1.- Práctica de computador. Libros de texto na rede.
PRÁCTICA 2.- Práctica de computador. Busca de páxinas na rede relacionadas coa Bioloxía Celular.
PRÁCTICA 3.- Manexo do microscopio óptico. Observación de orgánulos celulares: aparato de Golgi en ganglio raquídeo, retículo endoplasmático en motoneuronas de medula espiñal. Observación de micrografías electrónicas de distintos orgánulos celulares.
PRÁCTICA 4.- Observación de orgánulos celulares: cloroplastos na epiderme de Polypodium, cromoplastos no tomate, amiloplastos na pataca, movemento ciliar en branquias de mexillón. Mitose en sección de raíz de cebola.
PRÁCTICA 5.- Meiose en testículo de anfibio.

SEMINARIOS
Realizaranse 13 seminarios durante o curso, de maneira que a cada alumno, co seu respectivo grupo, lle corresponde preparar un durante o curso. Nos seminarios, os alumnos terán que elaborar e expoñer un traballo feito en base a revisións científicas recentes en inglés sobre temas de Bioloxía Celular.

Bibliografía básica e complementaria
Recomendada como texto.
COOPER, G. M.; HAUSMAN, R.E. La Célula. Madrid: Editorial Marbán, 2008. 4ª ed.

Alternativa.
PANIAGUA, R.; NISTAL, M.; SESMA, P., ÁLVAREZ-URÍA, M.; FRAILE, B.; ANADÓN, R.; SÁEZ, F.J. Citología e Histología Vegetal y Animal. 4ª ed. 2 vol. Madrid: McGraw-Hill-Interamericana, 2007.
ALBERTS, B.; BRAY, D.; JOHNSON, A.; LEWIS, J.; RAFF, M.; ROBERTS, K. e WALTER, P., Introducción a la Biología Celular. Madrid: Ed. Médica Panamericana, 2007.

Máis especializada.
ALBERTS, B.; BRAY, D.; LEWIS, J.; RAFF, M.; ROBERTS, K.; WATSON, J. D. Biología Molecular de la Célula, 4ª ed. Barcelona: Omega, 2004.
LODISH ,H.; BERK, A.; MATSUDAIRA, P.; KAISER, C.A.; KRIEGER, M.; SCOTT, M.P.; ZIPURSKI, S.L.; DARNELL, J. Biología Celular y Molecular. 5ª ed. Madrid: Editorial Médica Panamericana, 2006.
BECKER, W.M.; KLEINSMITH, J.; HARDIN, J. El Mundo de la Célula. 6ª ed. Madrid: Pearson Addison Wesley, 2007.
KARP, G. Biología Celular y Molecular: Conceptos y Experimentos. 2ª ed. México: Mac Graw-Hill Interamericana, cop. 2006.

PRÁCTICAS
RUÍZ, M. S.; RODICIO, M.C.; CORUJO, A., Cuaderno de Prácticas de Citología e Histología Vegetal y Animal. Universidade de Santiago de Compostela: Servizo de Publicacións e Intercambio Científico, 1985.

MICROSCOPÍA
LOCQUIN, M. e LANGERON, M. Manual de Microscopía. Barcelona: Editorial Labor, 1985.

REVISTAS
- Investigación y Ciencia.
- Mundo Científico.
- Nature.
- Science.
- Current Biology.
- Current Opinion in Cell Biology.
- International Review of Cytology.
- Cell.
- Journal of Cell Biology.

INFORMACIÓN EN INTERNET
1.- Biblioteca da USC.
http://busc.usc.es
2.- Libros de clase.
http://www.pubmed.com (books)
3.- Bioloxía Celular.
http://www.pubmed.com
http://www.cell-biology.com
http:// www.roberthooke.org.ok
http://cellbio.utmb.edu/cellbio/membrane.htm
http://www.microanatomy.net/index.asp

Competencias
Ao finalizar o curso, espérase que os alumnos desta materia:
- Dispoñan de coñecementos suficientes sobre a estrutura e funcionamento da célula para comprender como é e como funciona.
- Sexan capaces de describir e identificar as células e os compoñentes da célula en imaxes de microscopía óptica e electrónica.
- Coñezan e manexen adecuadamente o microscopio óptico.
- Coñezan e manexen as fontes de información e a bibliografía, xeral e especializada, relacionada coa materia.
- Coñezan a terminoloxía usada en Bioloxía Celular.
- Sexan capaces de aplicar a teoría á práctica.
- Saiban traballar en grupo e de forma autónoma.
- Cos coñecementos adquiridos, os alumnos poderán abordar con éxito outras materias do grao de Bioloxía. Estarán capacitados para entender a nova bibliografía relacionada coa materia e actualizar de maneira autónoma os seus coñecementos.

Metodoloxía da ensinanza
Utilizaranse:
- Clases maxistrais.
- Seminarios impartidos polos alumnos.
- Prácticas de laboratorio y de computador. Faranse grupos de prácticas que terán lugar durante o primeiro cuadrimestre (ata completar 6 h de prácticas de laboratorio e 4 h de prácticas de computador por grupo).
- Titorías obrigatorias (dúas titorías de 1 h cada unha).
- Os seminarios son obrigatorios. Cada alumno deberá expoñer, defender e presentar por escrito o traballo realizado.

Sistema de evaluación
- Os alumnos deben superar un exame que representará o 70% da nota final. O aprobado está en 5 sobre 10.
- Os alumnos tamén deben participar e expoñer os seminarios que lle sexan asignados polo profesor, o que suporá o 10% da nota final.
- Así mesmo, é obrigatoria a súa asistencia a prácticas, sendo necesaria para a superación das mesmas. Realizarase un exame práctico obrigatorio que determinará o 10% da nota final.
- A asistencia a clase tamén se terá en conta e suporá o 10% da nota final.

Tempo de estudo e traballo persoal
- Teoría: 35 horas presenciais e 60 horas de traballo persoal (horas totais: 95).
- Preparación e exposición de seminarios: 1 hora presencial e 15 horas de traballo persoal (horas totais: 16).
- Asistencia a seminarios: 12 horas presenciais e de traballo persoal (horas totais: 12).
- Prácticas de laboratorio: 6 horas presenciais e 10 horas de traballo persoal (horas totais: 16).
- Prácticas de computador: 4 horas presenciais e de traballo persoal (horas totais: 4).
- Titorías personalizadas: 2 horas presenciais (horas totais: 2).
- Realización de exames: 5 horas presenciais (horas totais: 5).

Recomendacións para o estudo da materia
- Asistencia e participación activa na clase.
- Por cada hora de clase unha hora de estudo, utilizando material bibliográfico para comprender e afondar na información obtida na clase (é fundamental que a hora de estudo sexa o máis próxima posible á hora de clase).
- Estudo e revisión semanal da materia dada.
- Aclaración co profesor de posibles dúbidas.
- Repaso para o exame final.