A
a nivel: loc adv a nivel, a rentes de (localización no espacio)
a ras de loc adv a rentes de
ábaco: s m ábaco
abajo: adv abaixo, embaixo
abandonar: v abandonar
abandono: s m abandono
abbevilliense s m e a abbevilliense, abbevilliano
abedul: s m bidueiro, bido, bídalo
abertura: s f abertura
abierto: a aberto
abocinado: a abucinado
aborígen: s e a aborixe
abovedado: a abovedado
abrasión: s f abrasión
abrigo: s m abeiro, acubillo, abrigo (lugar: protexido):
abrigo: rocoso: abeiro: rochoso, abrigo: rochoso
ábside s f ábsida
abultamiento: s m avultamento
acabado: 1 s m acabado, acabamento; 2 a acabado, rematado
acanalado: s m e a acanalado
acanaladura: s f acanaladura
acanalar: v acanalar
achatado: a achatado
achelense s m e a acheulense, acheuliano
acidez: s f acidez; s m acedume
ácido: 1 s m ácido 2 a ácido, acedo
acrópolis: s f acrópole; s f croa (parte máis: elevada: dun castro)
acrotera: s m acroterio
acroterio: s m acroterio
actividad: s f actividade
acueducto: s m acueducto
acumulación: s m acumulación, acumulamento, amoreamento
acumular: v acumular, amorear
acuñación: s m cuñaxe, acuñación
acuñar: v acuñar, cuñar, amoedar
adelgazamiento: s m adelgazamento
adherencia: s f adherencia
adintelado: a alintelado
adobe s m adobe
adoquín: s m lastro
adoquinado: s m e a empedrado de lastros
adoquinar: v empedrar de lastros
adornar: v adornar, enfeitar
adorno: s m adorno, adobío, enfeite
adosamiento: s f arrimadura; s m arrimamento
adosado: a arrimado, achegado
adosar: v apoiar, xuntar, arrimar, pegar
adyacente a adxacente
afilado: a afiado
afilar: v afiar
afloramiento: s m afloramento
agricultura: s f agricultura
agrietado: a regañado, gretado
agrietar: v regañar, gretar
agrupamiento: s m agrupamento
agua: s f auga
aguijón: s m aguillón
aguja: s f agulla
agujero: s m burato, furaco, buraco, orificio
ahondar: v afondar
ahorquillado: s m e a aforquitado, gallado
aislado: a illado
aislante s m illante
ajedrezado: s m e a xadrezado
ajorca: s f axorca
ajuar: s m enxoval
al lado: loc adv ó lado, á beira, a carón, cabo de
ala: 1 s f ala (dun edificio) 2 s f á (dun paxaro)
alabarda: s f alabarda
alambre s m arame
alargado: a alongado
albañilería: s f albanelería
alcantarilla: s m sumidoiro
alcantarillado: s m rede de sumidoiros
aleación: s f aliaxe, liga
alero: s m beirado, beiril; s f aba
alerón: s f á
aleta: s f aleta
alfabeto: s m alfabeto
alfarería: s f olería
alfarero: s m oleiro, alfareme
alfiler: s m alfinete
alhaja: s f alfaia, xoia
alineación: s f aliñación
alineamiento: s m aliñamento
alinear: v aliñar
alisador: s m alisador; s f alisadeira
alisamiento: s m alisamento
alisar: v alisar
aliso: s m ameneiro, amieiro
aljibe s m alxibe
almacén: s m almacén
almacenado: 1 s f almacenaxe, s m almacenamento 2 a almacenado
almacenamiento: s m almacenamento; s f almacenaxe
almagre s m almagre
almena: s f amea
almohadillado: s m e a almofadado
alrededor: adv ó redor, arredor, derredor
altar: s m altar
alteración: s f alteración
alterar: v alterar
altitud: s m altitude
altorrelieve s m altorrelevo
aluvión: s m aluvión (sedimento)
álveo: s m álveo
alveolado: s m e a alveolado
alzado: s m e a alzado
amarillento: a amarelado
amarillo: s m e a amarelo
ámbar: s m ámbar
ambiente s m ambiente
amontonamiento: s m amontoamento, amoreamento
amontonar: v amontoar, amorear
amuleto: s m amuleto
anáglifo: s m anáglifo
análisis: s f análise
analogía: s f analoxía:
analogía etnográfica: analoxía etnográfica
anaranjado: a alaranxado
ancheamiento: s m ancheamento
ancho: s m e a ancho
anchura: s f anchura
anclaje s f ancoraxe
ancoriense s m e a ancorense, ancoriano
anfiteatro: s m anfiteatro
ánfora: s f ánfora
ángulo: s m ángulo
ángulo de lascado: ángulo de lascado
anilla: s f argola; s m anel
anillo: s m anel
animal: s m animal
antecámara: s f antecámara
antefija: s f antefixa
antepasado: s e a antepasado, s m devanceiro
antepecho: s m antepeito, peitoril
antigüedad: s f antigüidade
antiguo: a antigo
antracología: s f antracoloxía
antropofagia: s f antropofaxía
antropoide a antropoide
antropología: s f antropoloxía
anudamiento: s m anoamento
anudar: v anoar
anverso: s m anverso
anzuelo: s m anzol, amocelo; s f brinca
añadido: s m e a engadido
añicos: s m p anacos, cachos, cachizas
año: s m ano
aparejo: s m aparello
apero: s m apeiro, aveño, trebello
apisonar: v apisoar
aplanar: v aplanar, achandar
aplastado: a esmagado
aplastamiento: s f esmagadura
aplastar: v esmagar
aplicar: v aplicar
aplique s m aplique
apuntado: a apuntado
ara: s f ara
arandela: s f arandela
árbol: s f árbore
arbotante s m arcobotante
arcada: s f arcada
arcilla: s f arxila
arcilloso: a arxiloso
arco: s m arco
área: s f área
área de actividad: área de actividade
arena: s f area
arenisca: s f pedra de gra
arenoso: a areento, areoso
arete s m anel, ariño
argamasa: s f argamasa
argolla: s f argola
arista: s f aresta
arma: s f arma
armadura: s f armadura
armazón: s f armazón
armiño: s m armiño
arnés: s m arnés
aro: s m aro
arpón: s m arpón
arqueología: s f arqueoloxía
arqueobotánica: s f arqueobotánica
arqueomagnetismo: s m arqueomagnetismo
arqueometalurgia: s f arqueometalurxia
arqueozoología: s f arqueozooloxía
arquitectura: s f arquitectura
arquitrabe s f arquitrabe
arquivolta: s f arquivolta
arrabal: s m arrabalde, alfoz
arracada: s f arracada
arrancar: v arrincar, arrancar
arranque s m arrinque, arranque
arreglar: v arranxar, amañar
arreglo: s m arranxo, amaño
arreos: s m arreos, aparellos
arriba: adv arriba, enriba
arrojadizo: a arreboladizo
arroyo: s m regato, rego, regueiro
arte s f arte
arte rupestre arte rupestre
arte mueble arte moble
arte parietal: arte parietal
arte esquemático: arte esquemática
arte naturista: arte naturista
arte paleolítico: arte paleolítica
arte neolítico: arte neolítica
artefacto: s m artefacto
artesanado: s m artesanado
artesano: s m e a artesán (f artesá)
artesonado: s m artesoado
articulación: s f articulación; s m artello
articulado: a articulado, artellado
articular: v articular, artellar
artículo: s m artigo
asa: s f asa, anga, armela
asentamiento: s m asentamento
aserrado: s m e a serrado
aserrar: v serrar
asiento: s m asento
asirio: s e a asirio
asiriología: s f asirioloxía
asociación: s f asociación
aspecto: s m aspecto, feitío; s f fasquía
asta: s f hasta
astil: s m hastil
astilla: s f estela, racha, acha
astillado: a estelado, rachado
astillar: v facer: estelas, facer rachas, rachar, estelar
astrágalo: s m astrágalo
asturiense s m e a asturense
ataud: s m ataúde, cadaleito
aterrazamiento: s m aterrazamento, socalcamento
aterrazar: v aterrazar, socalcar
atipismo: s m atipismo
atributo: s m atributo
atrio: s m adro, adral
auriñaciense s m e a auriñacense, auriñaciano
aurochs (al.): s m auroc (p aurocs)
australopithecus: s m australopiteco
autenticidad: s f autenticidade
avellana: s f abelá
avellano: s f abeleira
avena: s f avea
azabache s m acibeche
azada: s f aixada; s m sacho
azagaya: s f azagaia
aziliense s m e a azilense, aziliano
azuela: s f aixola
azul: s m e a azul
azulado: a azulado
azulejo: s m azulexo
bancal: s. m. socalco
bajo relieve s. m. baixorrelevo
bajo: 1: s. m. e a. baixo 2 prep. baixo
balaustrada: s. f. balaustrada, varanda
balaústre s. m. balaústre
banda: s. f. banda
bandeja: s. f. bandexa
baño: s. m. baño
baquetón: s. m. baquetón
barniz: s. m. verniz
barnizado: s. m. e a. vernizado
barra: s. f. barra
barrer: v. varrer
barrera: s. f. barreira
barrido: a. varrido
barro: 1 s. m. barro 2 s. f. lama; s.m. bulleiro, lodo
basa: s. f. base
basamento: s. m. baseamento
base s. f. base
base dunha vasilla: cu
bastón: s. m. bastón
bastón perforado bastón perforado, bastón furado
basura: s. m. lixo
basurero: s. m. vertedeiro, vertedoiro; s. f. esterqueira
batido: s. m. e a. batido
batir: v. bater
baya: s. f. baga
bebedero: s. m bebedoiro
bellota: s. f. landra, belota
betilo: s. m. betilo
betún: s. m. betume
bien: s. m. ben
bifaz: s. m. biface
bioturbación: s. f. bioturbación
bipenne s. m. bipenne
bisagra: s. f. bisagra, palmela; s. m. gonzo
bisel: s. m. bisel
biselado: s. m. e a. biselado
bisonte s. m. bisonte
blanco: s. m. e a. branco
blando: a. mol, brando, dondo
blanquear: v. branquear, branquexar
blanquecino: a. esbrancuxado, abrancazado
bloque s. m. bloque
boca: s. f. boca
bola: s. f. bóla
borde 1: s. m. bordo; s. f. beira (dun obxecto) 2: s. f. ribeira, beira (dun río ou do mar) 3: s. f. ourela, bordo (dunha: vasilla)
bordillo: s. m. bordo
bosque s. m. bosque; s. f. fraga (bosque de árbores autóctonas)
botón: s. m. botón
bóveda: s. f. bóveda
brazalete s. m. brazal; s. f. braceira
brezo: s. m. breixo; s. f. queiroga, uz
brillo: s. m. brillo
broche s. m. broche
bronce s. m. bronce
brújula: s. m. compás
bruñido: s. m. e a. brunido
bruñir: v. brunir
buey: s. m. boi
buey almizclero: boi almiscreiro
bulbo: s. m. bulbo
bulbo de percusión: bulbo de percusión
bulto: s. m. vulto
bulto redondo: s. m. vulto redondo
buril: s. m. buril
buril de eje: buril de eixe
buril desviado: buril desviado
buril transversal: buril transversal
buril de ángulo: buril de ángulo
buril: sobre truncamiento: buril sobre truncamento
buril diedro: buril diedro
buril: sobre fractura: buril sobre fractura
buril de pico de loro: buril de bico de papagaio
buril de pico de flauta: buril de bico de frauta
burilado: s. m. e a. burilado
buscar: v. buscar, procurar
búsqueda: s. f. busca, procura
busto: s. m. busto
buzamiento: s. f. inclinación
caballo: s. m. cabalo
cabaña: s. f. cabana
cabecera: s. f. cabeceira
cabra: s. f. cabra
cabujón: s. m. cabuxón
cacha: s. f. cacha (as dúas pezas que cobren o mango das navallas, coitelos, etc.)
cacharro: s. m. cacharro
cadena: s. f. cadea
caetra: s. f. caetra
cairn (gae.): s. m. cairn (p. cairns); s. f. coiraza
caja: s. f. caixa
calabaza: s. m. cabazo; s. f. cabaza
calado: s. m. e a. calado, furado, perforado
calaíta: s. f. calaíta
calavera: s. f. caveira
calcáreo a. calcario
calcolítico: s. m. e a. calcolítico
calda: s. f. calda
caldeo: s. e a. caldeo
caldero: s. m. caldeiro
calidad: s. f. calidade
caliza: s. f. pedra calcaria
calizo a. calcario
calle: s. f. rúa
calzada: s. f. calzada
cámara: s. f. cámara
camino: s. m. camiño
campamento: s. m. acampamento
campana: s. f. campá; s. m. sino
campaniforme a. campaniforme
campánula: s. f. campánula
campaniense: s. m. e a. campanense, campaniano
campesino: s. m. campesiño
campo 1: s. m. campo, agro 2: s. m. campo (superficie lisa entre dúas molduras) 3: s. m. campo (espacio libre na cara dunha moeda onde se colocan os tipos) 4: s. m. campo (zona ou recadro onde vai unha inscrición)
camposanquiense: s. m. e a. camposanquense, camposanquiano
canal: s. f. canle; s. m. canal
canalillo: s. f. canliña; s. m. canaliño
cancel: s. m. cancelo
canchal: s. f. pedreira
cánope: s. m. cánopo
cántaro: s. m. cántaro
cantera: s. f. canteira, pedreira
cantería: s. f. cantería
canto 1: s. m. canto, bordo (lado dalgunha cousa) 2: s. f. cota (bordo oposto ó gume dun instrumento afiado) 3: s. m. coio, seixo, callao, canto (pedra redonda de pequeno tamaño)
canto rodado: s. m. coio, seixo, callao
caña: s. f. cana
cañada: s. f. encanada; s. m. canellón
cáñamo: s. m. cánabo
capa: s. f. capa, camada (porción de cousas que están esparexidas unhas sobre outras)
capilla: s. f. capela
capitel: s. m. capitel
cara: s. f. cara, face
carbón: s. m. carbón
carena: s. f. carena
carenado a. carenado
cariátide: s. f. cariátide
carroña: s. f. prea, carniza
carroñear fr. andar á carniza, buscar carniza, procurar carniza
carroñeo fr. busca de carniza
carroñero a. preeiro
cartaginés: s. e a. cartaxinés
cartela: s. f. cartela
casa: s. f. casa
cascabel: s. m. axóuxere
cascajo: s. m. cascallo, rebo
casco: s. m. casco, capacete
cascote: s. m. cascote, cachote
casetón: s. m. casetón
casquete: s. m. casquete
castaño 1: s. m. castiñeiro (árbore) 2: s. m. e a. castaño (cor)
castillo: s. m. castelo
castreño a. castrexo
castro: s. m. castro
cata: s. f. cata
catacumba: s. f. catacumba
cauce: s. m. leito, álveo; s. f. madre
caulículo: s. m. caulículo
caverna: s. f. caverna
cavidad: s. f. cavidade
caza: s. f. caza
cazador-recolector: s. m. e a. cazador-recolector, cazador-colleiteiro
cazo : s. m. cazo
cazoleta: s. f. cazoleta, coviña; s. m. corgo
cazuela: s. f. cazola
cebada: s. m. orxo
ceca: s. f. ceca
celta: s. e a. celta
cella (la.): s. f. cella (p. cellae)
cementerio: s. m. cemiterio
cenefa 1: s. f. orla, greca 2: s. m. reberete (adorno)
ceniciento a. cincento, cinsento, acinsado
ceniza: s. f. cinza, cinsa, borralla
cenotafio: s. m. cenotafio
centeno: s. m. centeo
cepillo: s. m. cepillo
cerámica: s. f. cerámica
cerámica incisa: cerámica incisa
cerámica impresa: cerámica impresa
cerámica cardial: cerámica cardial
cerámica al almagre: cerámica ó almagre
cerámica lisa: cerámica lisa
cerámica pintada: cerámica pintada
cerámica vidriada: cerámica vidrada
cerámica acanalada: cerámica acanalada
cerámica peinada: cerámica penteada
cerámica grabada: cerámica gravada
cerámica cordada: cerámica cordada
cerámica plástica: cerámica plástica
cerca: adv. cerca, preto
cercado 1: s. m. cercado, valado, valo; s. f. cerca 2 a. cercado, valado
cercanía: s. f. proximidade, contorna; s. m. arredores
cerdo: s. m. porco, cocho, marrán
ceremonia: s. f. cerimonia
ceremonial: s. m. e a. cerimonial
cerrar v. cerrar, pechar
cerro: s. m. cerro, teso
cerveza: s. f. cervexa
cestería: s. f. cestería
cesto: s. m. cesto
chaflán: s. m. chafrán
chapa: s. f. chapa, placa
chapado: s. m. e a. chapado
charentiense: s. m. e a. charentense, charentiano
charnela: s. f. bisagra, palmela; s. m. gonzo
chatelperroniense: s. m. e a. chatelperronense, chatelperroniano
chelense: s. m. e a. chelense, cheliano
chimenea: s. f. cheminea
chopo: s. m. chopo
chopper (in.): s. m. chopper (p. choppers); callao tallado unifacialmente
chopping tool (in.) chopping tool; callao tallado bifacialmente
choza: s. f. choza, choupana
ciclópeo a. ciclópeo
ciénaga: s. f. lameira; s. m. lamazal, bulleiro, tremedal
cieno: s. f. lama; s. m. bulleiro, lodo
cierre: s. m. peche, pecho
ciervo: s. m. cervo
cilindro: s. m. cilindro
cima: s. m. cume, cimo, curuto
cimacio: s. m. cimacio
cimentación: s. f. cimentación
cimentar v. alicerzar, cimentar
cimera: s. f. cimeira
cimientos: s. m. p. alicerces, cimentos
cinc: s. m. cinc, zinc
cincel: s. m. cicel
cincelado: s. m. e a. cicelado
cincelar: v. cicelar
cinta 1: s. f. cinta, fita, tira, baraza, banda (tira de tecido ou outro material, estreita e longa) 2: s. f. moldura, fita, cinta; s. m. filete, listel
cinturón: s. m. cinto
cipo: s. m. cipo
círculo: s. m. círculo
cista: s. f. cista
ciudad: s. f. cidade
ciudadanía: s. f. cidadanía
ciudadano: s. m. cidadán (s. f. cidadá)
ciudadela: s. f. cidadela
clactoniense: s. m. e a. clactonense, clactoniano
claraboya: s. f. claraboia
clasificación: s. f. clasificación
clasificar v. clasificar
clave: s. f. clave (doela central dun arco)
clavija: s. f. caravilla, cavilla
clavo: s. m. cravo
cloaca: s. m. sumidoiro; s. f. cloaca
cobertizo: s. m. alpendre, alboio
cobertura: s. f. cobertura
cobijo: s. m. acubillo, abeiro
cobre: s. m. cobre
cocción: s. f. cocción, cocedura
cocción reductora: cocción reductora
cocción oxidante: cocción oxidante
cocina: s. f. cociña
coetáneo a. coetáneo
colada: s. m. coada (metal líquido ou arxila líquida que se bota nun molde para fabricar unha peza)
cortina: s. f. cortina (muralla entre dous cubos, torres ou baluartes)
colador: s. m. coador
colección: s. f. colección
colgante: s. m. colgante
colina: s. m. outeiro
collar: s. m. colar
collarino: s. m. colariño
colmatación: s. m. ateigamento, acugulamento; s. f. colmatación
colmatar: v. ateigar, acugular, colmatar
colmillo: s. m. cairo, caíño, cabeiro
color: s. f. cor, color
coloración: s. f. coloración
colorante: s. m. colorante
colorido: s. m. colorido
columna: s. f. columna
columnata: s. f. columnata
columnilla: s. f. columniña
coluvión: s. m. coluvión; s. f. rouña
comadreja: s. f. donicela, doniña
compactar: v. compactar
compacto a. compacto
complejidad: s. f. complexidade
complejo: s. m. e a. complexo
componente: s. compoñente
composición: s. f. composición
compuesto: s. m. e a. composto
concavidad: s. f. concavidade
cóncavo: a. cóncavo
concha: s. f. cuncha, concha
conchero: s. m. cuncheiro, concheiro
concoide: s. m. concoide
conejo: s. m. coello
conífera: s. f. conífera
conjunto: s. m. conxunto
cono: s. m. cono
cono de percusión: cono de percusión
conservación: s. f. conservación
conservar: v. conservar
consolidación: s. f. consolidación
consolidar: v. consolidar
construcción: s. f. construcción
construir: v. construír
contemporaneidad: s. f. contemporaneidade
contemporáneo a. contemporáneo
contenido: s. m. contido
contera: s. f. conteira
contexto: s. m. contexto
contorno: s. m. contorno
contrafuerte: s. m. contraforte
convexidad: s. f. convexidade [ks]
convexo: a. convexo [ks]
copa: s. f. copa
coprolito: s. m. coprólito
coraza: s. f. coiraza
cordel: s. m. cordel
cordero: s. m. año, cordeiro
cordillera: s. f. cordilleira, cordal
cordón: s. m. cordón
cornisa: s. f. cornixa; s. m. beiril
corona 1: s. f. coroa (ornamento circular que cingue a cabeza como signo de dignidade) 2: s. f. croa (a parte máis elevada dun castro)
corral: s. m. curral
corredor: s. m. corredor
correlación: s. f. correlación
corroer v. corroer
corrosión: s. f. corrosión
cortar v. cortar, tallar
corte: s. m. corte
córtex: s. m. córtex [ks]; s. f. codia
corteza 1: s. f. codia (terrestre) 2: s. f. cortiza, casca (das árbores) 3: s. f. tona, casca, pel (dos froitos)
corto a. curto
corzo: s. m. corzo
cosecha: s. f. colleita
cosechar: v. colleitar
costilla: s. f. costela
costra: s. f. codia
costra caliza: codia calcaria
cota: s. f. cota
cráneo: s. m. cranio
creencia: s. f. crenza
cresta: s. f. crista
cretense: s. e a. cretense
criba: s. f. peneira; s. m. cribo
cribado: s. m. e a. peneirado, cribado
cribar: v. peneirar, cribar
crioturbación: s. f. crioturbación
crisol: s. m. crisol
cristal: s. m. cristal
cristal de roca: cristal de rocha
cromlech (gal.): s. m. cromlech (p. cromlechs); círculo de pedras fitas
cronoestratigrafía: s. f. cronoestratigrafía
cronología: s. f. cronoloxía
croquis: s. m. bosquexo, deseño, esbozo
cuadra: s. f. corte
cuadrado: s. m. e a. cadrado
cuadrante: s. m. cuadrante
cuadrícula: s. f. cuadrícula
cuadriculado: s. m. e a. cuadriculado
cuadro: s. m. cadro
cuarcita: s. f. cuarcita
cuarzo: s. m. cuarzo
cuaternario: s. m. e a. cuaternario
cuatrísquel: s. m. cuadríscele
cubierta: s. f. cuberta
cubierto: s. m. e a. cuberto
cubilete: s. m. gobelete
cubo 1: s. m. cubo (poliedro regular) 2: s. m. cubo (torreón que sobresae dunha muralla) 3 caldeiro, balde (recipiente para líquidos)
cubrición: s. f. cubrición, cuberta
cubrir: v. cubrir
cuchara: s. f. culler
cucharilla: s. f. culleriña
cuchilla: s. f. coitela
cuchillo: s. m. coitelo
cuchillo de dorso: coitelo de dorso, coitelo de cota
cuenca: s. m. conca, cunca, bacía
cuello: s. m. colo, pescozo (parte do corpo ou dunha vasilla)
cuenco: s. m. cunca
cuenta 1: s. f. conta 2: s. f. conta, doa (peza dun colar)
cuerda: s. f. corda
cuerno: s. m. corno
cuero: s. m. coiro
cuerpo: s. m. corpo
cuesta: s. f. costa, encosta
cueva: s. f. cova, pala
cultura: s. f. cultura
cultura castreña: cultura castrexa
cuneiforme: a. cuneiforme
cuña: s. f. cuña
cuño: s. m. cuño
cúpula: s. f. cúpula
curvilíneo a. curvilíneo
curvo a. curvo
D
dañar: v. danar
daño: s. m. dano
datación: s. f. datación
datar: v. datar
debajo: adv. debaixo
debitado: 1 s. m. debitaxe 2 a. debitado
débris: (fr.) s. m. p. débris; s. m. detrito, resto, refugallo
decoración: s. f. decoración
decorar: v. decorar
dedicar: v. dedicar
dedicatoria: s. f. dedicatoria
degeneración: s. f. dexeneración
degenerar: v. dexenerar
deidad: s. f. deidade
delineación: s. f. delineación
delinear: v. delinear
dendrocronología: s. f. dendrocronoloxía
densidad: s. f. densidade
dentado: a. dentado
denticulado: s. m. e a. denticulado
depositar: v. depositar
depósito: s. m. depósito
derribamiento: s. m. derrubamento, esborrallamento; s. f. derruba
derribar: v. derrubar, derribar
derribo: s. f. derriba, derruba
derrubio: s. m. derrubio, luimento; s. f. rouña
derrumbamiento: s. m. derrubamento, esborrallamento; s. f. derruba
derrumbar: v. derrubar, esborrallar
derrumbe: s. f. derruba
desarrollar: v. desenvolver
desarrollo: s. m. desenvolvemento
desbastar: v. desbastar
desbaste: s. m. desbaste
descomponer: v. descompoñer, descompor
descomposición: s. f. descomposición
descortezar: v. descortizar
descripción: s. f. descrición
descubrimiento: s. m. descubrimento; s. f. descuberta
desembocadura: s. f. desembocadura, foz
desengrasante: s. m. desengraxante
desescombrar: v. desentullar
desgastado: a. desgastado, luído
desgastar: v. desgastar, luír
desgaste: s. m. desgaste
desgrasante: s. m. e a. desgraxante
deshacer: v. desfacer
deshecho: a. desfeito
deshelar: v. desxear
deshielo: s. m. desxeo
desintegración: s. f. desintegración
desintegrar: v. desintegrar
deslizamiento: s. m. escorremento, esvaramento
deslizar: v. esvarar
desmenuzar: v. esfarelar, esmiuzar
desmonte: s. m. desmonte, aterro
desmoronar: v. esboroar, esborrallar
desperdicio: s. m. refugo, refugallo
desperfecto: s. m. estrago, deterioro
despiezo: s. m. despezo, despezamento
desplazamiento: s. m. desprazamento
desplazar: v. desprazar
despoblado: s. m. e a. despoboado
despoblar: v. despoboar
despojo: 1 s. m. espolio 2 s. m. botín; s. f. presa, prea 3 s. m. refugallo, reboutallo; s. f. p. sobras
desprendimiento: s. m. desprendemento
destrozar: v. esnaquizar, escachizar
destrozo: s. m. esnaquizamento, escachizamento
destrucción: s. f. destrucción
destruir: v. destruír
detalle: s. m. detalle
deteriorar: v. estragar, derramar
deterioro: s. m. estrago, derrame
detritus: s. m. detrito
diadema: s. m. diadema
diáfisis: s. f. diáfise
diámetro: s. m. diámetro
dibujar: v. debuxar
dibujo: s. m. debuxo
diedro: s. m. diedro
diente: s. m.dente
dientes de lobo dentes de lobo (decoración en)
difunto: s. m. e a. defunto
digitación: s. f. dixitación
dimensión: s. f. dimensión
dintel: s. m. lintel; s. f. lumieira, padieira
dios: s. m. deus
diosa: s. f. deusa
dique: s. f. presa, represa; s. m. dique
disco: s. m. disco
discontinuidad: s. f. descontinuidade
diseño: s. m. deseño
dispersar: v. dispersar, esparexer
dispersión: s. f. dispersión, esparexemento
distal: a. distal
diversidad: s. f. diversidade
divinidade: s. f. divindade
doble: a. dobre
dolmen (br.) s. m. dolmen (p. dolmens); s. f. arca, anta
donación: s. f. doazón
donar: v. doar
dorado: a. dourado
dorsal: 1 a. dorsal 2 s. f. cordal, cordilleira
dorso: s. m. dorso
dovela: s. f. doela
drenaje: s. f. drenaxe
E
ecofacto: s. m. ecofacto
edad: s. f. idade
edad de piedra: idade da pedra
edad del hierro: idade do ferro
edad del bronc: idade do bronce
edad de los metales: idade dos metais
edafogénesis: s. f. edafoxénese
edafología: s. f. edafoloxía
edículo: s. m. edículo
edificio: s. m. edificio
efigie: s. f. efixie
egeo: s. e a. exeo
egipcio: s. e a. exipcio
Egipto: s. Exipto
egiptología: s. f. exiptoloxía
eje: s. m. eixe
ejecución: s. m. execución
ejemplar: s. m. exemplar
ejemplo: s. m. exemplo
elefante: s. m. elefante
elemento: s. m. elemento
elipse: s. f. elipse
embalaje: s. f. embalaxe
embalsamamiento: s. m. embalsamamento
embalsamar: v. embalsamar
emblema: s. m. emblema
embudo: s. m. funil, embude
embutir: 1 v. embutir, embuchar (meter cousas en calquera sitio: apertándoas) 2 v. embutir, engastar, encaixar (unha cousa noutra)
embutido: 1 s. m. embutido, incrustación (obra de madeira ou outro material que se fai encaixando unhas pezas con outras) 2 a. embutido, embuchado
empalizada: s. f. estacada
empaste: s. m. empaste
empedrado: s. m. e a. empedrado
emplazamiento: 1 s. f. localización, situación 2 s. m. xacemento, sitio arqueolóxico 3 s. f. citación; s. m. emprazamento
empotrado: a. encastrado
empotrar: v. encastrar
empuñadura: s. f. empuñadura
encajamiento: s. m. encaixamento
encajar: v. encaixar
encaje: s. m. encaixe
encima: adv. encima, derriba, cima de, riba de
encina: s. f. aciñeira
enclave: 1 s. m. enclave (lugar onde se sitúa: algo) 2 s. m. encrave, encravamento (acción de asegurar con cravo)
encofrado: s. m. e a. encofrado
encontrar: v. atopar, encontrar
encuadrar: v. encadrar
encuadre: s. m. encadramento
endógeno: a. endóxeno
endrino: s. m. abruñeiro
enganche: s. m. enganche
engarce: 1 s. m. engarzamento,enganche (acción de engarzar; peza que serve para engarzar) 2 s. m. engaste, incrustación
engarzar: v. engarzar, engastallar, incrustar
engastado: 1 s. m. engaste 2 a. engastado
engastar: v. engastar
engaste: s. m. engaste
engobe: s. m. engobe
enhebrado: a. enfiado
enhebrar: v. enfiar
enlosado: s. m. e a. lousado, lousame
enlosar: v. lousar
enlucido: s. m. e a. lucido, recebo
enlucir: v. lucir, recebar
enmangado: a. encabado, mangado
enmangar: v. encabar, mangar
enmangue: 1 s. m. encabamento; s. f. encabadura, mangadura (acción de encabar) 2 s. m. cabo, mango, encabamento
ennegrecer: v. denegrir, negrexar
ennegrecido: a. denegrido
enrejado: s. m. e a. enreixado
enrojecer: v. avermellar, arrubiar
enrojecido: a.: avermellado, arrubiado, rubio
enrollado: a. enrolado
enrollar: v. enrolar
ensamblaje: s. f. ensamblaxe
ensamblar: v. ensamblar
enseres: s. m. aparellos, instrumentos; s. f. moblaxe
entablado: 1 s. m. taboado, sollado 2 a. entaboado
entablamiento: 1 s. m. entaboamento (acción e efecto de entaboar) 2 s. m. entaboamento (conxunto formado por: arquitrabe, cornixa e friso)
entalle: s. m. entalle
entero: a. enteiro
enterramiento: s. m. enterramento
enterrar: v. enterrar, soterrar
entierro: s. m. enterro
entorno: s. m. contorno
entrante: s. m. entrante
entrelazado: s. m. e a. entrelazado
entrepaño: s. m. entrepano
envés: s. m. envés, revés, reverso
enyesado: s. m. e a. enxesado
enyesar: v. enxesar
eolito: s. m. eólito
epífisis: s. f. epífise
epígrafe: s. m. epígrafe
epigrafía: s. f. epigrafía
epipaleolítico: s. m. e a. epipaleolítico
época: s. f. época
equino: s. m. equino (parte dunha columna)
era: 1 s. f. era (período de tempo) 2 s. f. eira (lugar onde se fai: a malla)
ergología: s. f. ergoloxía
ergológico: a. ergolóxico
erizo de tierra: s. m. ourizo cacho
ermita: s. f. ermida
erosión: s. m. erosión
erosionar: v. erosionar
escalera: 1 s. f. escaleira 2 s. f. escada (escaleira de man)
escalinata: s. f. escalinata
escalón: s. m. banzo, chanzo
escalonamiento: s. m. esbanzamento, escaleiramento
escalonar: 1 v. esbanzar, escaleirar 2 v. graduar
escarpe: s. f. escarpa
escayola: s. f. escaiola
escena: s. f. escena
escisión: s. f. escisión
esclavitud: s. f. escravitude
esclavo: s. m. escravo
escoba: s. f. vasoira
escobilla: s. f. vasoiriña
escocia: s. f. escocia
escombrera: s. f. entulleira; s. m. cascalleiro
escombro: s. m. entullo, cascallo, rebo
escondrijo: s. m. escondedeiro, recuncho, acubillo, acocho
escoplo: s. m. escoupro
escoria: s. f. escoura; s. m. refugallo
escotadura: s. m. escote
escritura: s. f. escritura
escudilla: s. f. escudela
escudo: s. m. escudo
esculpir: v. esculpir
escultura: s. f. escultura
escurrir: v. escorrer, escoar
esfera: s. f. esfera
esfinge: s. f. esfinxe
esfragística: s. f. esfraxística
esgrafiado: s. m. e a. esgrafiado
eslabón: 1 s. m. elo (parte dunha cadea) 2 s. f. chaira (pedra para: afiar coitelos)
esmaltar: v. esmaltar
esmalte: s. m. esmalte
espada: s. f. espada
espada de lengua de carpa: espada de lingua de carpa
esparcir: v. esparexer, espallar, ciscar
esparto: s. m. esparto
espátula.: s. f. espátula
especificidad: s. f. especificidade
especimen: s. m. espécime
espejo: s. m. espello
espiga: 1 s. f. espiga (parte superior do talo dalgunhas plantas) 2 s. f. espiga; s. m. espigón (parte dunha peza que encaixa noutra)
espina: s. f.espiña
espina de pez: espiña de peixe (decoración en)
espira: 1 s. f. espira (cada: volta dunha espiral) 2 s. f. espira (parte da columna)
espirals: f. espiral
espolóns m. esporón
espuelas f. espora
esqueleto: s. m. esqueleto
esquematismo: s. m. esquematismo
esquina: s. f. esquina
esquinal: s. m. esquinal
esquirla: s. f. estela, racha
esquirlado: a. estelado, rachado
esquirlar: v. estelar, rachar
esquisto: s. m. xisto
esquistoso: a. xistoso
establo: s. f. corte
estaca: s. f. estaca, s. m. chantón
estadística: s. f. estatística
estalactita: s. f. estalactita
estalagmita: s. f. estalagmita
estampado: s. m. e a. estampado
estampar: v. estampar
estaño: s. m. estaño
estatuilla: s. f. estatueta
este: s. m. e a. leste
esteatita: s. f. esteatita; s. m. toelo, tobelo
estela: 1 s. f. estela (monumento funerario) 2 s. f. esteira, pegada, s. m. rastro, vestixio
estepas. f. estepa
estera: s. f. esteira
esteróbato: s. f. esteróbata
estiércol: s. m. esterco
estilo: s. m. estilo
estilóbato: s. m. estilóbata
estípite: s. m. estípite
estrangulamiento: s. m. estrangulamento
estrategia: s. f. estratexia
estratificación: s. f. estratificación
estratigrafía: s. f. estratigrafía
estrato: s. m. estrato
estrechamiento: s. m. estreitamento
estrechez: s. f. estreiteza
estrecho: a. estreito
estrella: s. f. estrela
estría: s. f. estría
estrigil: s. m. estrixil
estropeado: a. estragado
estropear: v. estragar
estructura: s. f. estructura
estuario: s. m. esteiro, estuario
estucado: s. m. e a. estucado
estuco: s. m. estuco
esvástica: s. f. esvástica
etapa: s. f. etapa
etiqueta: s. f. etiqueta
etiquetado: s. m. e a. etiquetado
etnoarqueología: s. f. etnoarqueoloxía
etrusco: s. e a. etrusco
eustasia: s. f. eustasia
evaluación: s. f. avaliación
evaluar: v. avaliar
evolución: s. f. evolución
evolucionado: a. evolucionado
evolucionar: v. evolucionar
examen: s. m. exame [ks]
excavación: s. f. escavación
excavación de urgencia: escavación de urxencia
excavar: v. escavar
exento: a. exento [ks]
exergo: s. m. exergo [ks]
exhumar: v. exhumar [ks]
exógeno: a. esóxeno
extender: v. estender
extracción: s. f. extracción [ks]
extradós: s. m. extradorso [ks]
extraer: v. extraer [ks]
extremidad: s. f. extremidade [ks]
extremo: s. m. extremo [ks], cabo
exvasado: s. m. e a. exvasado [ks], volteado
exvoto: s. m. exvoto [ks]
faceta: s. f. faceta, cara, face
facetado: a. facetado
fachada: s. f. fachada
facies: s. f. facies
factoría: s. f. factoría
faja: s. f. faixa
falange: s. f. falanxe
falcata (la.) s. f. falcata (p. falcatae)
falda: 1 s. f. aba, ladeira 2 s. f.: saia
falera (la.) s. f. falera (p. falerae)
fango: s. f. lama; s. m. bulleiro, lodo
fase: s. f. fase
fayenza: s. f. faianza, louza fina
fecha: s. f. data
fechar: v. datar
fenicio: s. e: a. fenicio
fibra: s. f. fibra
fíbula: s. f. fíbula
fíbula de arco: fíbula de arco
fíbula de arco foliáceo: fíbula de: arco foliáceo
fíbula de arco torcido: fíbula de: arco torcido
fíbula de arco: de: violín fíbula de: arco de: violín
fíbula de arpa: fíbula de harpa
fíbula de cabeza cuadrada: fíbula de cabeza cadrada
fíbula de codo: fíbula de cotobelo, fíbula de cóbado
fíbula de doble espiral: fíbula de dobre espiral
fíbula de muelle: fíbula de resorte
fíbula de navicella: fíbula de navicella
fíbula de pivote: fíbula de pivote
fíbula serpentiforme: fíbula serpentiforme
fíbula de timbal: fíbula de timbal
fíbula de travesaño: fíbula de traveseiro
figura: s. f. figura
figuración: s. f. figuración
figurilla: s. f. figuriña
fijación: s. f. fixación
fijar: v. fixar
filete: 1 s. m. filete, listel, cinta, moldura
filigrana: s. f. filigrana
filo: s. m. gume, fío
fisura: s. f. físgoa, fenda
flecha: s. f. frecha, seta
flexibilidad: s. f. flexibilidade [ks]
flexible: a. flexible [ks]
flotación: s. f. flotación
foco: s. m. foco
foliáceo: a. foliáceo
folklore: s. m. folclore
follaje: s. f. follaxe, fronde, folla
fondo: s. m. fondo
fondo de cabaña: fondo de cabana
forja: s. f. forxa
forjado: s. m. e a. forxado
forjar: v. forxar
forma: s. f. forma
fortaleza: s. f. fortaleza
fosa: s. f. fosa
fósil: s. m. fósil
fósil director: fósil director
foso: s. m. foxo
fotografía: s. f. fotografía
fotografiar: v. fotografar
fractura: s. f. fractura
frágil: a. fráxil
fragilidad: s. f. fraxilidade
fragmento: s. m. fragmento, anaco
franja: s. f. franxa
frente: s. f. fronte
fresco: s. m. fresco
fresno: s. m. freixo
fricción: s. f. fricción
friso: s. m. friso
frontón: s. m. frontón
frotamiento: s. m. fricción, friccionamento, frega
frotar: v. friccionar, esfregar, refregar, fregar
fruta: s. f. froita
fruto: s. m. froito
fuego: 1 s. m . lume 2 s. m. fogo (disparo)
fuelle: s. m. fol
fuente: s. f. fonte
funcionalidad: s. f. funcionalidade
fundente: s. m. fundente
fundición: s. f. fundición
fundir: v. fundir
fusayola: s. f. rodela, rodiña, fusaiola; s. m. trouso
fuste: s. m. fuste
G
galería: s. f. galería
galería cubierta galería cuberta
gallina: s. f. galiña, pola, pita
gallo: s. m. galo
gallonado: a. gallonado
ganadería: s. f. gandería
ganadero: s. m. e a. gandeiro
ganado: s. m. gando
gancho: s. m. gancho
garbanzo: s. m. garavanzo
gargantilla: s. f. colar
gelifluxión: s. f. xelifluxión [x-ks]
gelifracción: s. f. xelifracción
geliturbación: s. f. xeliturbación
gema: s. f. xema
geminado: a. xeminado
génesis: s. f. xénese
geocronología: s. f. xeocronoloxía
geología: s. f. xeoloxía
geométrico: a. xeométrico
germano: s. e: a. xermano
gerontocracia: s. f. xerontocracia
glaciación: s. f. glaciación
glaciar: 1 s. m. glaciar 2 a. glacial, glaciario
glifo: s. m. glifo
glíptica: s. f. glíptica
globo: s. m. globo
globular: a. globular
gola: s. f. gola
gozne: s. m. gonzo; s. f. bisagra, palmela
grabar: v. gravar
grabado: 1 s. m. gravado (resultado da técnica de gravar) 2 s. f. gravura (técnica de gravar)
grado: s. m. grao
gráfica: s. f. gráfica
grafila: s. f. grafila
grafito: s. m. grafito
granero: s. m. celeiro; s. f. tulla
granito: s. m. granito
granja: s. f. granxa
grano: s. m. gran
granudo: a. graúdo
granulado: 1 s. m. granulado 2 a. granulado, graúdo
gránulo: s. m. gránulo
granulometría: s. f. granulometría
grapa: s. f. grampa
grava: s. m. grixo, cascallo; s. f. brita, grava
gravera: s. f. graveira, cascalleira
gravetiense: s. m. e: a. gravetense, gravetiano
gravilla: s. m. grixo; s. f. grava miúda, brita
greca: s. f. greca
griego: s. e: a. grego
grieta: s. f. fenda, greta, grecha, regaña
gris: s. m. e: a. gris
grisáceo: a. grisallo, agrisado
grosero: a. groseiro
grosor: s. m. grosor
grueso: a. groso
gruta: s. f. gruta
guadaña: s. f. gadaña
guarnición: s. f. garnición
gubia: s. f. gubia
guijarral: s. f. coieira; s. m. coído, seixal
guijarro: s. m. seixo, coio, callao
guilloqueado: s. m. e a. guilloqueado
guirnalda: s. f. grilanda
guisante: s. m. chícharo, ervello
gusano: s. m. verme
haba: s. f. faba
habitación: s. f. habitación
hábitat: s. f. hábitat
hacha: s. f. machada; s. m. machado
hacha de: alas: machado de ás
hacha de: anillos: machado de: aneis
hacha de: apéndice: machado de: apéndice
hacha de combate: machado de combate
hacha plana: machado plano
hacha de rebordes: machado de rebordos
hacha de talón: machado de talón
hacha de tubo: machado de tubo
hallar: 1 v. achar, atopar, encontrar 2 v. ver, notar, coidar, reparar en
hallazgo: s. m. achado, descubrimento, descuberta
haya: s. f. faia
haz: s. f. feixe
hebilla: s. f. fibela
hechura: s. f. feitura; s. m. feitío
helar: v. xear
helecho: s. m. fento, fieito, folgueira
hendedor: s. m. fendedor
hendedura: s. f. fenda, fendedura, físgoa, regaña
hender: v. fender
hendido: a. fendido, regañado
heno: s. f. herba: seca, herba trigueira
herradura: s. f. ferradura
herramienta: s. f. ferramenta
herrería: s. f. ferrería, forxa
herrero: s. m. ferreiro
herrumbe: s. f. ferruxe
heterogéneo: a. heteroxéneo
hiato: s. m. hiato
hielo: 1 s. m. xeo 2 s. m. lazo (capa de xeo que se forma na tona da auga)
hiena: s. f. hiena
hierba: s. f. herba
hierro: s. m. ferro
hilada: s. f. fiada
hiladero: s. m. fiadeiro
hilandera: s. f. fiadeira
hilar: v. fiar
hilera: s. f. fileira, ringleira
hilo: s. m. fío
hincar: v. fincar
hipocausto: s. m. hipocausto
hipogeo: s. m. hipoxeo
historiado: a. historiado
hitita: s. e a. hitita
hito: s. m. fito, marco
hogar: 1 s. m. fogar, lar 2 s. f. lareira
hoguera: s. f. fogueira, lumeirada
hoja: s. f. folla
hojita: s. f. folliña
holoceno: s. m. holoceno
hollín: s. m. feluxe
hombrera: s. f. ombreira
hombro: s. m. ombro
homínido: s. m. homínido
homogéneo: a. homoxéneo
honda: s. f. fonda, tirafonda
hondo: a. fondo
hondonada: s. m. fondal, s. f. valgada, valiña, vagoada
hondura: s. f. fondura
hongo: s. m. fungo
horizontal: a. horizontal
horizonte: s. m. horizonte
hormigón: s. m. formigón
hornacina: s. m. fornelo
horno: s. m. forno
horquilla: 1 s. f. galla; s. m. gallo, furco (bifurcación) 2 s. f. pinza; s. m. gancho (aparello para: soste-lo peiteado)
hortalizas: s. f. hortalizas; s. m. rianxo
hoyo: s. m. furaco, buraco, burato, focho; s. f. focha, fochanca / hoyo de fundición: croio de fundición
hoz: s. f. fouce; s. m. fouciño
hueco: s. m. oco
huella: s. f. pegada, pisada
huerta: s. f. horta
hueso: s. m. óso
huevo: s. m. ovo
humanidad: s. f. humanidade
humedad: 1 s. f. humidade 2 s. f. lentura (humidade da terra)
húmedo: a. húmido
húmero: s. m. úmero
humus: s. m. humus
hundimiento: s. m. afundimento
hundir: v. afundir
hurón: s. m. furón
huso: s. m. fuso
I
ibero: s. e a. ibero
iconografía: s. f. iconografía
iconología: s. f. iconoloxía
idolillo: s. m. idoliño
ídolo: s. m. ídolo
iglesia: s. f. igrexa
imagen: s. f. imaxe
imbricación: s. f. imbricación
ímbrice: s. m. ímbrice (tella curva romana)
impresión: s. f. impresión
impronta: s. f. impronta, marca; s. m. selo
incineración: s. f. incineración
incinerar: v. incinerar
incisión: s. f. incisión
incrustación: s. f. incrustación
incrustar: v. incrustar
indígena: s. e a. indíxena
industria: s. f. industria
industria lítica industria lítica
industria ósea industria ósea
influencia: s. f. influencia
influjo: s. m. influxo
inhumación: s. f. inhumación
inhumar: v. inhumar
inscripción: s. f. inscrición
inscultura: s. f. inscultura
insertar: v. inserir
interestadio: s. m. interestadio
interglaciar: a. interglacial, interglaciario
intradós: s. m. intradorso
inundar: v. asolagar, alagar, inundar
isostasia: s. f. isostasia
J
jabalí: s. m. xabaril, porco bravo
jabalina: s. f. xavelina
jabre: s. m. xabre, sábrego
jade: s. m. xade
jalón: s. m. baliza
jamba: s. f. xamba
jarra: s. f. xerra
jarretera: s. f. xarreteira
jarrita: s. f. xerriña
jarro: s. m. xerro
jaspe: s. m. xaspe
jefatura: s. f. xefatura
jeroglífico: s. m. xeroglífico
joya: s. f. xoia, alfaia
joyería: s. f. xoiería
judía: s. f. feixón
junta: s. f. xunta
juntura: 1 s. f. xuntura, xunta (lugar por onde: se unen dúas pezas) 2 s. f. xunta, xoga; s. m. xogo, artello (articulación de ósos) 3 s. f. mestura, combinación
K
karst: s. m. carst
kárstico: a. cárstico
kilo: s. m. quilo (k)
kilogramo: s. m. quilogramo (kg)
kilómetro: s. m. quilómetro (km)
L
laberinto: s. m. labirinto
labio: 1 s. m. labio, beizo (bordos carnosos da boca) 2 labio (bordo dun obxecto con forma: semellante a este órgano)
labor: 1 s. m. labor 2 s. f. laboura (traballo agrícola)
labrar: v. labrar (traballar unha materia dándolle forma)
labrador: s. m. e a. labrego, labrador
labriego: s. m. e a. labrego
lacería: s. f. lacería
ladera: s. f. ladeira, aba
lado: s. m. lado; s. f. beira
ladrillo: s. m. ladrillo
laguna: s. f. lagoa
laja: s. f. laxe, lastra, lousa
lajado: s. m. e: a. laxeado
lámina: s. f. lámina
lámina: auriñaciense lámina auriñacense
lámina con truncatura lámina con truncamento
lámina de cresta lámina de crista
laminado: 1 a. laminado 2 s. f. laminación
laminilla: s. f. lamela
laminilla de borde rebajado: lamela de bordo rebaixado
laminilla de dorso: lamela de dorso, lamela de cota
lámpara: s. f. lámpada
lamparilla: s. f. lampadiña
lana: s. f. la
languedociense: s. m. e a. languedocense, languedociano
lanza: s. f. lanza
lápida: s. f. lápida (lousa gravada de carácter conmemorativo)
largo: a. longo
larguero: s. m. largueiro, traveseiro
lasca: s. f. lasca, labra
lascado: s. m. e a. lascado, labrado
lasquita: s. f. lasquiña
latitud: s. f. latitude
lauda: s. f. lauda
lecho: s. m. leito
legendario: a. lendario
legión: s. m. lexión
legionario: s. m. e a. lexionario
legumbre: s. m. legume
lejos: adv. lonxe
lengüeta: s. f. lingüeta
lenteja: s. f. lentella
lentejón: s. m. lentellón
leptolítico: s. m. e a. leptolítico
levalloisienses: m. e a. levalloisense, levalloisiano
levantamiento: s. m. levantamento, erguemento
levantar: v. levantar, erguer
ley: s. m. lei (grao de pureza dun metal ou: aliaxe)
leyenda: s. f. lenda
lezna: s. f. subela
liebre: s. f. lebre
lienzo: s. m. lenzo (dunha pintura, dun muro)
ligero: a. lixeiro
lima: s. f. lima
limadura: 1 s. f. limadura, lima (acción e efecto de limar) 2 s. f. limadura (cada unha das partículas que se desprenden ó limar)
limo: s. m. limo; s. f. lama
limpiar: v. limpar
limpieza: s. f. limpeza
linaje: s. f. liñaxe, xínea
línea: s. f. liña / línea de imposta liña de imposta
lineal: a. lineal
lingote: s. m. lingote
lino: s. f. liño
linterna: s. f. lanterna
liquen: s. m. lique
lirón: s. m. leirón
liso: a. liso
listel: s. m. listel, filete; s. f. moldura, cinta
listón: s. m. listón
litología: s. f. litoloxía
litoral: s. m. litoral; s. f. beiramar
llano: 1 s. f. chaira, s. m. chan 2 a. chan (f. chá)
llanura: s. f. chaira, s. m. chan
llenar: v. encher
lleno: a. cheo
lobo: s. m. lobo
lóbulo: s. m. lóbulo, lobo [ò]
lodo: s. m. lodo, bulleiro; s. f. lama
loess (en) s. m. loess
loma: s. f. lomba; s. m. touticeiro
lombriz de tierra: s. f. miñoca
longitud: s. f. lonxitude
losa: 1 s. f. lousa, lastra, laxe (pedra grande e plana) 2 s. f. campa, lousa (pedra grande e plana para tapa-las: sepulturas) 3 s. f. lápida, lauda (lousa gravada)
losange: s. m. losanxe
losángico: a. losánxico
loseta: s. f. louseta, lousa
loza: s. f. louza, vaixela
lucerna: s. f. lucerna
lujo: s. m. luxo
lujoso: a. luxoso
luna: s. f. lúa
media luna media lúa
lúnula: s. f. lúnula
luneto: s. m. luneto
lustre: s. m. lustre, brillo
macizo: 1: a. macizo 2 s. m. macizo, cordal, serra (conxunto de montañas) 3: s. m. macizo,lenzo, pano (de parede entre dous ocos)
machón: s. m. machón
madera: s. f. madeira
madriguera: s. m. tobo, toco s. f. toqueira
madroño: s. m. érbedo, albedro, amorogo
magdaleniense: s. m. e: a. madalenense, madaleniano
maglemosiense: s. m. e: a. maglemosense, maglemosiano
mainel: s. m. mainel
malacología: s. f. malacoloxía
maleza: s. m. mato s. f. broza, matogueira
mamelón: s. m. mamelón
mamilo: s. m. mamilo
mampostería: s. f. cachotería
mampuesto: s. m. cachote
mamut: s. m. mamut
manada: 1 s. f. manda 2 s. m. fato (de animais domésticos) 3 s. f. grea (de animais salvaxes)
manantial: s. m. manancial, illó
manantial de agua caliente: s. f. p. burgas
mancha: s. f. mancha
mandíbula: s. f. mandíbula
mango: s. m. mango, cabo
manilla: s. f. pulseira, braceira (adorno para o brazo)
mantener v. manter
mantenimiento: s. m. mantemento
manzano: s. f. maceira
marea: s. f. marea
marfil: s. m. marfil, almafí
margen: s. f. marxe, beira
marginal: a. marxinal
marinero: s. m. e: a. mariñeiro
marisma: s. f. marisma
mármol: s. m. mármore
marmota: s. f. marmota
marrón: s. m. e: a. castaño, marrón
martillado: s. m. e: a. martelado
martillar v. martelar
martillo: s. m. martelo
mastaba: s. f. mastaba
material: s. m. material
matiz: s. m. matiz
matorral: s. m. mato s. f. matogueira, broza
matriz: s. f. matriz
mausoleo: s. m. mausoleo
maza: s. f. maza
meandro: s. m. meandro
medalla: s. f. medalla
medallón: s. m. medallón
medianero: s. m. e: a. medianeiro, medianil
medida: s. f. medida
medio relieve: s. m. mediorrelevo
megalítico: a. megalítico
megalitismo: s. m. megalitismo
megalito: s. m. megálito
mégaron: s. m. mégaron
menhir (br.): s. m. menhir (p. menhires) s. f. pedrafita
ménsula: s. f. ménsula
menudo: a. miúdo
mercancía: s. f. mercadoría, mercancía
meseta: s. f. meseta: s. m. planalto
mesial: a. mesial
mesolítico: s. m. e a. mesolítico
mesopotámico: s. m. e a. mesopotámico
metal: s. m. metal
metalografía: s. f. metalografía
metalurgia: s. f. metalurxia
método: s. m. método
método arqueológico: método arqueolóxico
metodología: s. f. metodoloxía
metopa: s. m. métopa
mezcla: s. f. mestura
mezclar v. mesturar
micénico: s. m. e: a. micénico
microburil: s. m. microburil
microlito: s. m. micrólito
microrraspador: s. f. microrraspadeira
mijo: s. m. millo miúdo, paínzo
milenio: s. m. milenio
miliario: s. m. miliario
mimbre: s. m. vimbio, vime
mitad: s. f. metade
mitología: s. f. mitoloxía
mobiliario: 1 s. f. moblaxe s. m. mobiliario 2 a. mobiliario
modelado: s. m. e a. modelado
modelar v. modelar
modillón: s. m. canzorro; modillón
moho: s. m. mofo, balor
mojón: s. m. marco, fito
molar: s. m. e a. molar
molde: s. m. molde
moldeado: s. m. e a. moldeado
moldear: v. moldear
moldura: s. f. moldura
molino: s. m. muíño
molino de mano: muíño de man
molino naviforme: muíño naviforme
momia: s. f. momia
momificación: s. f. momificación
monasterio: s. m. mosteiro
moneda: s. f. moeda
monolito: s. m. monólito
monóstilo: s. m. monóstilo
montículo: s. m. cotarelo, montículo, montecelo
montón: s. f. morea s. m. montón
monumento: s. m. monumento
morfología: s. f. morfoloxía
morrena: s. f. morena
morrillo: s. m. seixo, coio
mortaja: 1 s. f. mortalla: s. m. sudario (tea que recobre un defunto) 2 s. f. entalla (corte que se fai nunha peza para encaixar outra; parte da fíbula)
mortero: s. m. morteiro s. f. argamasa, masa (mestura que se emprega en albanelería)
mosaico: s. m. mosaico
motivo: s. m. motivo
móvil: a. móbil
movilidad: s. m. mobilidade
movimiento: s. m. movemento
mueble: s. m. moble
muela: 1 s. f. moa (peza do muíño) 2 s. f. moa (peza dental) 3 s. f. moa (peza para afiar)
muelle: 1 s. m. peirao (construcción dos portos para carga e descarga dos barcos) 2 s. m. resorte (peza metálica elástica)
muesca: s. f. entalla, amósega
muestra: s. f. mostra
muestrear: tomar mostras
muestreo: s. f. mostraxe
mural: s. m. mural
muralla: s. f. muralla
murete: s. f. muradela
murillo: s. m. muradela
muro: 1 s. m. muro 2 s. m. valado, valo (muro de pedra ou terróns, de pequena altura, que cerra unha propiedade ou separa dúas)
muro testigo: muro-testemuño
museo: s. m. museo
museología: s. f. museoloxía
musgo: s. m. carrapucho, brión s. f. carriza
musivaria: s. f. musivaria
musteriense: s. m. e a. mustierense, mustieriano
N
nácar: s. f. nácara
naos (la.): s. f. p. naos
naranja: s. f. e a. laranxa
navaja: s. f. navalla
nave: 1 s. f. nave (espacio entre muros, arcadas, etc.) 2 nave (embarcación)
naveta: s. f. naveta
necrópolis: s. f. necrópole
negativo: s. m. negativo
negro: a. negro, mouro
negruzco: a. mouro
neolítico: s. m. e a. neolítico
nervado: a. nervado
nervadura: s. f. nervadura
nervio: s. m. nervio
nevero: s. f. xeleira
nicho: s. m. nicho
nielado: s. m. e a. nielado
nielo: s. m. nielo
nivel: s. m. nivel
nivelación: s. m. nivelamento
nogal: s. f. nogueira
nomadismo: s. m. nomadismo
nordeste: s. m. nordeste, nordés
noroeste: s. m. noroeste
norte: s. m. norte
novedad: s. f. novidade
noyo de fundición: s. m. noio de fundición
nucleiforme: a. nucleiforme
núcleo: s. m. núcleo
nudo: s. m. nó
nuez: s. f. noz
numisma: s. f. numisma
numismática: s. f. numismática
nutria: s. f. lontra, londra
O
obelisco: s. m. obelisco
objeto: s. m. obxecto
oblicuo: a. oblicuo
obsidiana: s. f. obsidiana
ocre: s. m. e a. ocre
ocupación: s. f. ocupación
oeste: s. m. oeste
ofrenda: s. f. ofrenda
ojal: s. m. illó, ollal
ojiva: s. f. oxiva
ojival: a. oxival
olivo: s. f. oliveira
olla: s. f. ola, pota
ollero: s. m. oleiro, cazoleiro
olmo: s. m. olmo, umeiro
omóplato: s. f. omóplata
ondulación: s. f. ondulación
ondulante: a. ondulante
oquedad: s. m. oco
orfebre: s. m. ourive
orfebrería: s. f. ourivería
orificio: s. m. orificio, buraco, burato, furaco
origen: s. f. orixe
orilla: 1 s. f. beira 2 s. f. ribeira, orela (da auga) 3 s. f. beiramar (do mar)
orden: s. f. orde
orden clásico orde clásica
orden corintio orde corintia
orden dórico orde dórica
orden jónico orde xónica
orden toscano orde toscana
orín: s. f. ferruxe s. m. óxido
orla: s. f. orla
ornamentación: s. f. ornamentación
ornamento: s. m. ornamento
oro: s. m. ouro
oropel: s. m. ouropel
ortostato: s. m. ortostato, chanto, esteo
oso: s. m. oso
oso de las cavernas: oso das cavernas
osteoarqueología: s. f. osteoarqueoloxía
osteología: s. f. osteoloxía
otero: s. m. outeiro
ova: s. f. ova (decoración en)
oval: a. oval
óvalo: s. m. óvalo
oveja: s. f. ovella
óxido: s. m. óxido s. f. ferruxe
pagano: s. m. e a. pagán (f. pagá)
paisaje: s. f. paisaxe
paja: 1 s. f. palla 2 s. m. colmo (palla de centeo ou trigo xa mallada)
pala: s. f. pa
palaciego: a. palaciano
palacio: s. m. palacio, pazo
palafito: s. f. palafita
palanca: s. f. panca
paleoantropología: s. f. paleoantropoloxía
paleobotánica: s. f. paleobotánica
paleoclimatología: s. f. paleoclimatoloxía
paleodemografía: s. f. paleodemografía
paleoecología: s. f. paleoecoloxía
paleoedafología: s. f. paleoedafoloxía
paleografía: s. f. paleografía
paleolítico: s. m. paleolítico
paleolítico inferior: paleolítico inferior
paleolítico medio: paleolítico medio
paleolítico: superior: paleolítico: superior
paleontología: s. f. paleontoloxía
paleosuelo: s. m. paleosolo
paleta: s. f. paleta
palinología: s. f. palinoloxía
palmeta: s. f. palmeta
palo: s. m. pao
palo cavador: pao cavador
panel: s. m. panel
pantano: s. m. pantano
panza: s. f. barriga (parte dunha: vasilla)
paño: s. m. pano
paradero: s. m. paradoiro
paramento: s. m. paramento
parapeto: s. m. parapeto
pardo: s. m. e a. pardo
parduzco: a. apardazado, pardacento
pared: s. f. parede
parteluz: s. m. parteluz
pasadizo: s. m. pasadizo
pasillo: s. m. corredor
pasta: s. f. pasta
pastor: s. m. pastor, pegureiro
pastoreo: s. m. pastoreo
pátera: s. f. pátera
pátina: s. f. pátina
patrón: s. m. patrón, padrón
patrón de: asentamiento: padrón de asentamento, patrón de asentamento
pavimento: s. m. pavimento
peana: s. f. peaña
pebble culture (in.): s. f. pebble culture; cultura dos callaos traballados
pechina: s. m. pendente
pectoral: s. m. peitoral
pedazo: s. m. anaco, cacho
pedernal: s. m. pedernal, pederneira
pedestal: s. m. pedestal
pedogénesis: s. f. pedoxénese
pedología: s. f. pedoloxía
pedregal: s. m. coído; s. f. coieira, pedreira
pedúnculo: s. m. pedúnculo
peinado: s. m. e a. peiteado
peine: s. m. peite
pella: s. f. pela, penla
pelvis: s. f. pelve
pendiente: 1 s. m. pendente (aro para: adorna-las orellas) 2 a. pendente (que pende) 3 s. f. pendente, costa, encosta (terreo en baixada)
penillanura: s. f. penechaira, peneplanicie
peñasco: s. m. penedo
pequeño: a. pequeno, miúdo, cativo
percusión: s. f. percusión
percutir: v. percutir
percutor: s. m. percusor
percusor blando percusor brando
percusor duro percusor duro
perdiz: s. f. perdiz
perecedero: a. perecedoiro
perfil: s. m. perfil
perforación: s. f. perforación
perforador: s. m. furador, perforador
perforar: v. furar, perforar
pergamino: s. m. pergamiño, pergameo
periglaciar: a. periglacial, periglaciario
perigordiense: s. m. e a. perigordense, perigordiano
perilla: s. f. periña, pera (remate piriforme)
período: s. m. período
períptero: a. períptero
peristilo: s. m. peristilo
perla: s. f. perla
permafrost (in.): s. m. permafrost; solo conxelado permanentemente
pernio: s. m. porlón
perpiaño: s. m. e a. perpiaño
persa: s. m. e a. persa
perro: s. m. can
pesca: s. f. pesca
peso: s. m. peso
pesquisa: s. f. pescuda, pesquisa
petroglifo: s. m. petroglifo
petrografía: s. f. petrografía
petrología: s. f. petroloxía
pez: s. m. peixe
pezón: s. f. mamela
pico: 1 s. m. peteiro, bico (das: aves) 2 s. m. pico (ferramenta) 3 s. m. pico, picouto, cume, coto, curuto (parte máis elevada dun monte) 4 s. m. bico; s. f. biqueira (parte do bordo dunha xerra por onde se: verte o líquido)
pico asturiense: pico asturense
pie: s. m. pé
piedra: s. f. pedra
piedra pulida: pedra puída, pedra pulida, pedra pulimentada
piedra tallosa: pedra tallada, pedra lascada, pedra labrada
piel: s. f. pel
pieza: s. f. peza
pigmento: s. m. pigmento
pila: s. f. pía (recipiente grande de pedra ou madeira para conter auga)
pilar: s. f. piar; s. m. esteo
pilastra: s. f. pilastra
pilón: s. m. pío (de auga)
pilote: s. f. estaca; s. m. madeiro
pincel: s. m. pincel
pino: s. m. piñeiro
pintura: s. f. pintura
piqueta: s. f. piqueta
pirámide: s. f. pirámide
pithecántropo: s. m. pithecántropo
pitorro: s. f. biquela
pivote: s. m. pivote
pizarra: 1 s. f. lousa (rocha: sedimentaria) 2 s. m. encerado (prancha para escribir)
pizarrosidad: s. f. xistosidade
placa: s. f. placa
plan: s. m. plano
plancha: s. f. prancha (lámina delgada e lisa)
plano: 1 a. plano, chan, chairo 2 s. m. plano, gráfico (representación gráfica dunha: superficie) 3 s. m. plano (superficie cha)
plano de lascado plano de lascado
plano de percusión plano de percusión
planta: 1 s. f. planta (ser orgánico: vexetal) 2 s. f. planta (plano ou deseño en proxección horizontal)
plaqueta: s. f. plaqueta
plaquita: s. f. plaquiña
plata: s. f. prata
plataforma: s. f. plataforma
plateado: a. prateado
platillo: s. m. prato pequeno
plato: s. m. prato
playa: s. f. praia
playa levantada: praia levantada, praia sobreelevada
plaza: s. f. praza
pleistoceno: s. m. pleistoceno
pliegue: s. f. prega, pregamento
plinto: s. m. plinto
plomada: s. f. chumbada
plomo: s. m. chumbo
población: s. f. poboación
poblado: s. m. e a. poboado
pocilga: s. m. cortello, corte
podio: s. m. podio
polen: s. m. pole
polis: s. f. polis
polvo: s. m. po; s. f.: voaxa
porche: s. m. pórtico, soportal (entrada dun edificio formada por columnas e aros)
porcentaje: s. f. porcentaxe
portada: s. m. portada
pórtico: s. m. pórtico
poste: s. m. poste, esteo
postglaciar: a. posglacial, posglaciario
potala: s. f. poutada
potasio-argón: s. m. potasio-argon (método do)
pote: s. m. pote
pozo: s. m. pozo
pradera: s. f. pradeira, pradería
prado: s. m. prado, lameiro
prehistoria: s. f. prehistoria
preservación: s. f. preservación
preservar: v. preservar
presión: s. f. presión
prestigio: s. m prestixio
pretil: s. m. peitoril
primate: s. m. primate
prisma: s. m. prisma
prismático: a. prismático
profundidad: s. f. profundidade
profundo: a. profundo, fondo
propulsor: s. m. propulsor
prospección: s. f. prospección
prospectar: v. prospectar
protohistoria: s. f. protohistoria
protuberancia: s. f. protuberancia
proximal: a. proximal [ks]
proyección: s. f. proxección
proyectil: s. m. proxectil
puchero: s. m. pucheiro
pueblo: 1 s. m. pobo (colectividade humana unida por unha tradición, lingua, cultura ou historia comúns) 2 s. f. aldea,: vila (pequena entidade de poboación)
puente: s. f. ponte
puerta: s. f. porta
puerto: s. m. porto
pulido: 1 s. m. pulimento 2 a. puído, pulido
pulidor: s. m. pulidor
pulimentado: s. m. e a. pulimentado
pulimentar: v. pulimentar
pulir: v. puír, pulir
pulsera: s. f. pulseira
punta: s. f. punta
punta: aziliense: punta: azilense, punta: azilana
punta chatelperroniense punta chatelperronense, punta chatelperronana
punta de borde rebajado punta en bordo rebaixado
punta de cara plana punta de face plana; punta de cara plana
punta de flecha punta de frecha, punta de seta
punta de hueso de base hendida punta de óso de base fendida
punta de muesca punta de entalla
punta de pedúnculo: lateral punta de pedúnculo lateral
punta en hoja de laurel: punta en folla de loureiro
punta en hoja de: sauce: punta en folla de salgueiro
punta gravetiense: punta gravetense, punta gravetana
punta musteriense: punta mustierense, punta mustierana
punteado: s. m. e a. picado
puntiagudo: a. puntiagudo
puntillado: s. m. e a. picado
punto: s. m. punto
punzón: s. m. punzón
puñal: s. m. puñal
puñal de: antenas: puñal de antenas
Q
quesera: s. f. queixeira
quicio: s. m. couzón, guiceiro
quilate: s. m. quilate
radiocarbono: s. m. radiocarbono
raedera: s. f. raedeira
rama: 1 s. f. póla, rama 2 s. f. galla (póla bifurcada)
ramaje: s. f. ramallada, ramaxe, rama, ramada
rampa: s. f. rampla
ranura: s. f. rañura, regaña
rascado: s. m. e a. rascado, rañado
rascadura: 1 s. f. rascadura, rascadela (acción de rascar) 2 s. f. rascadura, rascadela, rabuñadura (risco ou marca que queda ó rascar)
rascar: v. rascar, rañar
raspador: s. f. raspadeira
raspador carenado: raspadeira carenada
raspador doble: raspadeira dobre
raspador en abanico: raspadeira en abano
raspador en hocico: raspadeira en fociño
raspador en hombrera: raspadeira en ombreira
raspador ojival: raspadeira oxival
raspador simple: raspadeira simple
raspador sobre núcleo: raspadeira sobre núcleo
raspador unguiforme: raspadeira unguiforme
rasqueta: s. f. rasqueta
rastrear: v. rastrexar, rastrear
rastreo: s. m. rastrexo, rastreo, rastrexamento, rastreamento
rata: s. f. rata
ratón: s. m. rato
raya: s. f. raia; s. m. risco
rayado: s. m. e a. raiado, riscado
rayar: v. raiar, riscar
reaprovechar: v. reaproveitar
rebaba: s. f. rebarba
rebajado: s. m. e a. rebaixado
rebajar: v. rebaixar
rebaje: s. m. rebaixe, rebaixamento
rebaño: s. m. rabaño
rebeco: s. m. rebezo
reborde: s. m. rebordo
reciente: a. recente
recipiente: s. m. recipiente
recoger: v. recoller
recogida: s. f. e a. recollida
recolección: s. f. recolección, recolleita
recolector: a. recolector, colleiteiro
reconocimiento: s. m. recoñecemento
reconstrucción: s. f. reconstrucción
reconstruir: v. reconstruír
recorrido: s. m. percorrido
rectángulo: s. m. rectángulo
rectilíneo: a. rectilíneo
recto: a. recto
recubrimiento: s. m. recubrimento
recubrir: v. recubrir
red: s. f. rede
redondeado: a. redondeado, arredondado
redondear: v. redondear, arredondar
redondel: s. m. círculo, redondel
refuerzo: s. m. reforzo
refugio: s. m. refuxio, abeiro
región: s. f. rexión
registro: s. m. rexistro
regresión marina: s. f. regresión mariña
reja: s. f. reixa
rejilla: 1 s. f. reixa, malla; s. m. enreixado (entramado de barras de metal) 2 s. f. malla, rede: s. m. trenzado (entramado de materia téxtil ou plástica)
relieve: s. m. relevo
reliquia: s. f. reliquia
rellano: s. m. relanzo, descanso
rellenar: v. reencher, encher, cubrir
relleno: s. m. e a. recheo
remache: s. m. remache
remate: s. m. remate
remoción: s. m. remoción; s. f. remexida
remontaje: s. f. remontaxe
remover: v. remover, remexer
reno: s. m. reno
repujado: s. m. e a. repuxado
repujar: v. repuxar
resalte: s. m. resalte, saínte
resbalar: v. esvarar, escorregar
residual: a. residual
residuo: s. m. residuo, refugallo
restauración: s. f. restauración
restaurar: v. restaurar
resto: s. m. resto
retama: s. f. xesta
retícula: s. f. retícula
reticulado: s. m. e a. reticulado
retocar: v. retocar
retoque: s. m. retoque
retoque abrupto: retoque abrupto
retoque alterno: retoque alterno
retoque alternante: retoque alternante
retoque basal: retoque basal
retoque bifacial: retoque bifacial
retoque cóncavo: retoque cóncavo
retoque convexo: retoque convexo [ks]
retoque continuo: retoque continuo
retoque cruzado: retoque cruzado
retoque cubriente: retoque cubrinte
retoque corto: retoque curto
retoque denticulado: retoque denticulado
retoque derecho: retoque dereito
retoque directo: retoque directo
retoque discontinuo: retoque descontinuo
retoque distal: retoque distal
retoque escaleriforme: retoque escaleiriforme
retoque escamoso: retoque escamoso
retoque invasor: retoque invasor
retoque inverso: retoque inverso
retoque irregular: retoque irregular
retoque izquierdo: retoque esquerdo
retoque largo: retoque longo
retoque mesial: retoque mesial
retoque paralelo: retoque paralelo
retoque plano: retoque plano
retoque proximal: retoque proximal [ks]
retoque rasante: retoque rasante
retoque rectilíneo: retoque rectilíneo
retoque regular: retoque regular
retoque simple: retoque simple
retoque subparalelo: retoque subparalelo
retorcer: v. retorcer
retorcido a. retorto
reverso: s. m. reverso
revestimiento: s. m. revestimento
revestir: v. revestir
revocar: v. revocar, recebar (enluci-las paredes)
revolver: v. revolver, remexer
revoque: s. m. recebo, revoco (lucido das paredes)
revuelto: s. m e a. revolto, remexido
rhyton: ríton
riachuelo: s. m. regato, regueiro, rego
ribete: s. m. reberete
ribeteado: s. m. e a. reberetado
ribetear: v. reberetar
ricaso: s. m. ricaso
rigidez: s. f. rixidez
rígido a. ríxido, irto
rincón: s. m. curruncho, recuncho, recanto
rinoceronte: s. m. rinoceronte
rinoceronte lanudo: rinoceronte laúdo, rinoceronte peludo
río: s. m. río
ripio: s. m. cascallo, rebo
roble: s. m. carballo
roca: 1 s. f. rocha (agregado de minerais) 2 s. f. pena (formación rochosa)
roca madre: rocha nai
rocoso: a. rochoso
rodado: a. rodado
rodamiento: s. m. rodamento
rodear: v. rodear, arrodear
rodete: s. f. rodela
rodillo: s. m. rodete, rolo
rojizo: a. avermellado, arrubiado, rubio
rojo: s. m. e a. vermello, rubio, encarnado
roleo: s. m. roleo
romano: s. m. e a. romano
rombo: s. m. rombo
romo: a. romo
romper: 1: v. romper, partir, quebrar, crebar 2: v. romper, partir, escachar; 3 v. romper, estragar, destrozar, derramar; 4 v. romper, rachar, esgazar
roquedal: s. f. penedía; s. m. rochedo
roquedo: s. m. penedo
roto: a. rachado, rompido, roto
roturación: s. f. cava, cavadura, decrúa
roturar: v. decruar, cavar
rudeza: s. f. rudeza
rueca: s. f. roca
rueda: s. f. roda
ruina: s. f. ruína
rupestre a. rupestre
ruta: s. f. ruta
S
sablón: s. m. xabre, sábrego
sala: s. f. sala
salazón: s. f. salga, salgadura
saliente: s. m. e a. saínte, saliente
salvaje: s. e a. salvaxe
salvajismo: s. m. salvaxismo
santuario: s. m. santuario
sarcófagos m. sarcófago, sartego
sauce: s. m. salgueiro
sauco: s. m. bieiteiro; sabugueiro
sauveterriense: s. m. e a. sauveterrense, sauveterriano
sección: s. f. sección
sector: s. m. sector
secuencia: s. f. secuencia
sedentarismo: s. m. sedentarismo
sedimentación: s. f. sedimentación
sedimento: s. m. sedimento
sedimentología: s. f. sedimentoloxía
segmento: s. m. segmento
seísmo: s. m. sismo
sellado: s. m. e a. selado
sellar: v. selar
sello: s. m. selo
semilla: s. f. semente
sencillez: s. f. sinxeleza
sencillo: a. sinxelo
sendero: s. m. carreiro, sendeiro, vieiro
seno: 1 s. m. seo 2 s. f. enseada, rada
señal: s. m. sinal
señalización: s. f. sinalización
sepulcro: s. m. sepulcro; s. f. sepultura
sepultura: s. f. sepultura, cova; s. m. xácigo, sepulcro
seriación: s. f. seriación
seriar: v. seriar
serranía: s. f. serra; s. m. cordal
sierra: 1 s. f. serra (artefacto para serrar) 2 s. f. serra; s. m. cordal (conxunto de montañas)
sigilografía: s. f. sixilografía
siglado: s. m. e a. siglado
siglar: v. siglar
siglo: s. m. século
signo: s. m. signo
sillar: s. f. pedra de cantería; s. m. perpiaño
sillería: s. f. cantería
silo: s. m. silo
silueta: s. f. silueta
símbolo: s. m. símbolo
simbología: s. f. simboloxía
simio: s. m. simio
sinuoso: a. sinuoso
sinuosidad: s. f. sinuosidade
simultaneidad: s. f. simultaneidade
sitio: s. m. sitio
sítula: s. f. sítula
sobre: 1 adv. sobre, encol (localización espacial de superioridade) 2 adv. sobre, verbo de, acerca de
sociedad: s. f. sociedade
sogueado: s. m. e a. sogueado
soldadura: s. f. soldadura
soldar: v. soldar
solifluxión: s. f. solifluxión [ks]
solutrense: s. m. e a. solutrense, solutreano
sondear: v. sondar
sondeo: s. f. sondaxe
soporte: s. m. soporte
sortija: s. f. sortella; s. m. anel
sostener: v. soster
suave: a. lene, dondo, suave
subsuelo: s. m. subsolo
subterráneo: s. m. e a. subterráneo
subyacente: a. subxacente
subyacer: v. subxacer
sudoeste: s. m. sudoeste
suelo: 1 s. m. solo (parte superficial do manto terrestre que sostén a vida vexetal) 2 s. m. chan (superficie que pisamos)
suelo arqueológico: chan arqueolóxico
suelo de habitación: chan de habitación
suelo de ocupación: chan de ocupación
suelto: a. solto
sujección: s. f. suxeición
sumergir: v. mergullar, somerxer
sumerio: s. m. e a. sumerio
superficie: s. f. superficie
superponer: v. superpoñer
superposición: s. f. superposición
superpuesto a. superposto
sur: s. m. sur
surcar: v. sucar
surco: s. m. suco, rego
sureste: s. m. sueste
suroeste: s. m. suroeste
sustrato: s. m. substrato
tabicado: s. m. e a. tabicado
tabique: s. m. tabique
tabla: s. f. táboa
tablado: s. m. taboado
tablero: s. m. taboleiro
tableta: s. f. taboíña
tablilla: s. f. taboíña
tablón: 1 s. f. táboa grande 2 s. m. taboleiro (de anuncios)
tafonomía: s. f. tafonomía
tajamar: s. m. tallamar
talayot (ca.): s. m. talaiot (p. talaiots)
talla: s. f. talla, labra
tallado: s. f. talla, labra
tallar: v. tallar, labrar
taller: 1 s. m. obradoiro (oficios artesanais) 2 s. m. taller
talón: 1 s. m. talón, calcañar (parte do pé) 2 s. m. talón (parte posterior dun artefacto)
talón cortical: talón cortical
talón diedro: talón diedro
talón en ala de pájaro: talón en á de paxaro
talón en espolón: talón en esporón
talón en sombrero de gendarme: talón en chapeo de xendarme
talón facetado: talón facetado
talón lineal: talón lineal
talón liso: talón liso
talón puntiforme: talón puntiforme
talud: s. m. noiro
tamaño: s. m. tamaño
tapa: s. f. tapa, tampa, testo, tapadeira
tapadera: s. m. tapadeira, tapa, tampa, testo
tarabilla: s. m. tarabelo
tardenoisiense: s. m. e a. tardenoisense, tardenoisiano
tardiglaciar a. tardiglacial, tardiglaciario
tardío: a. serodio, tardío
tatuaje: s. f. tatuaxe
taula(ca.): s. f. taula (p. taulas)
tayaciense: s. m. e a. taiacense, taiaciano
taza: s. f. cunca
tazón: s. m. cunca grande
techo: s. m teito
techumbre: s. m. teitume
técnica: s. f. técnica
tecnocomplejo: s. m. tecnocomplexo
tecnología: s. f. tecnoloxía
tegula (la.): s. f. tegula (p. tegulae) (tella plana romana)
teja: s. f. tella
tejado: s. m. tellado
tejedor: s. m. tecelán (f. tecelá)
tejer: v. tecer
tejido: s. m. e a. tecido
tejo: s. m. teixo
tejón: s. m. teixugo, porco teixo
tela: s. f. tea
telar: s. m. tear
tell (tu.): s. m. tell (p. tells)
templo: s. m. templo
temprano: 1 a. temperán (f. temperá) 2 adv. cedo
tenazas: s. f. p. tenaces
teñir: v. tinguir, tinxir
teodolito: s. m. teodólito
termas: s. f. p. termas
terminología: s. f. terminoloxía
termoluminiscencia: s. f. termoluminiscencia
terracota: s. f. terracota; s. m. barro cocido
terraplén: s. m. terraplén
terraza: 1 s. f. terraza 2 s. m. socalco (forma de cultivo en encosta)
terraza fluvial: terraza fluvial; socalco fluvial
terraza marina: terraza mariña; socalco mariño
terreno: s. m. terreo
terrón: s. m. terrón, cadullo, cadabullo
tesela: s. f. tesela
tesorillo: s. m. tesouriño
tesoro: s. m. tesouro
testero: s. m. testeiro
testigo: s. f. testemuña
testimonio: s. m. testemuño
textura: s. f. textura [ks]
tholos (gr.): s. m. tholos (p. tholoi)
tiempo: s. m. tempo
tienda: s. f. tenda
tierra: s. f. terra
tierra sigilata : (la.) terra sigilata
tieso: a. teso, irto
tiesto: s. m. tarro, cacharro
tilo: s. m. tileiro
tímpano: s. m. tímpano
tinaja: s. f. tina, tinalla, ámboa, talla
tinte: s. f. tinxidura, tinguidura, tintura (acción de tinxir e substancia con que se tinxe)
tintura: s. f. tinxidura, tinguidura, tintura
tipo: s. m. tipo
tipología: s. f. tipoloxía
tira: s. f. tira, fita, cinta, baraza, banda
toba: s. f. tufo
tobillera: s. f. nocelleira, noeleira
tocado: s. m. toucado
tojo: s. m. toxo
tonalidad: s. f. tonalidade
tono: s. m. ton
tope: s. m. tope
topillo: s. f. corta
topo: s. f. toupa
topografía: s. f. topografía
toponimia: s. f. toponimia
torcer: v. torcer
torcido: a. torto
torno: s. f. roda; s. m. torno
toro: 1 s. m. touro (animal) 2 toro (moldura dun capitel)
torques: s. m. p. torques
tosco: a. rudo, basto
tosquedad: s. f. rudeza
trabajador: s. m. traballador
trabajar: v. traballar
trabajo: s. m. traballo
trabazón: s. f. trabazón
traceología: s. f. traceoloxía
tradición: s. f. tradición
tragaluz: s. f. bufarda
transgresión: s. f. transgresión
transgresión marina: transgresión mariña
trapecio: s. m. trapecio
tratamiento: s. m. tratamento
travertino: s. m. travertino
travesaño: 1 s. m. traveseiro (barra ou listón que une as partes opostas dunha cousa) 2 s. m. banzo (dunha escada) 3 s. m. cango (cada unha das táboas transversais colocadas sobre as trabes dun teito debaixo das ripas)
trazo: s. m. trazo
trébede: s. m. trespés; s. f. trepia
trecho: s. m. treito
trencha: s. f. trencha
trenza: s. f. trenza
trenzado: s. m. e a. trenzado
trenzar: v. trenzar
trépano: s. m. trépano
triángulo: s. m. triángulo
tribu: s. f. tribo
triedro: s. m. triedro
triglifo: s. m. triglifo
trigo: s. m. trigo
trilito: s. m. trilito
trinchera: s. f. trincheira
trípode: s. m. trípode
trisquel: s. m. tríscele
tronco: 1 s. m. tronco 2 s. m. toro, s. f. torada
troquel: s. m. cuño
troquelado: s. m. e a. cuñado
troquelar: v. cuñar
trozo: s. m. anaco, cacho
trueque: s. m. troco
truncatura: s. m. truncamento
truncar: v. truncar
tumba: s. f. tumba
túmulo: s. m. túmulo; s. f. mámoa, medoña, modia
tundra: s. f. tundra
túnel: s. m. túnel (p. túneles)
turba: s. f. turfa
turbera: s. f. turfeira
turón: s. m. tourón
U
umbo: s. m. umbo
umbral: s. f. soleira; s. m. limiar
unidad: s. f. unidade
unifacial: a. unifacial
unifaz: a. uniface
uniformidad: s. f. uniformidade
urdido: s. m. e a. urdido
urdimbre: s. f. urdidura
urdir: v. urdir
urna: s. f. urna
uro: s. m. uro
utensilio: s. m. utensilio, trebello
útil: s. m. útil (p. útiles)
utillaje: s. f. ferramenta; s. m. utensilios
V
vaciado: s. m. e a. baleirado, baldeirado
vaciar: v. baleirar, baldeirar
vacío: s. m. e. a. baleiro, baldeiro
vado: s. m. vao
vaguada: s. f. valga, valgada
vaina: s. f. vaxa, casula, vaíña; s. m. bagullo
vajilla: s. f. vaixela, louza
vallado: 1 s. m. valado, cercado, valo; s. f. cerca 2 a. valado, cerca
valle: s. m. val
valva: s. f. valva
vano: s. m. e a. van (va)
vara: s. f. vara
variabilidad: s. f. variabilidade
variedad: s. f. variedade
varilla: s. f. variña
varva: s. f. varva
vasija: s. f. vasilla
vaso: s. m. vaso
vecindad: s. f. veciñanza
vecino: s. m. e a. veciño
vegetación: s. f. vexetación
vegetal: s. e a. vexetal
venablo: s. m. venabre
venado: s. m. veado
ventana: s. f. xanela, fiestra, ventá
ventral a. ventral
verde: s. m. e a. verde
verdoso: a. verdello; verdoso
vértebra: s. f. vértebra
vertical: a. vertical
vertiente: s. f. vertente
vestíbulo: s. m. vestíbulo
vestigio: s. m. vestixio, sinal, pegada
veta: s. f. veta, vea; s. m. filón
vid: s. f. vide
vidriado: s. m. e a. vidrado
vidriar: v. vidrar
vidrio: s. m. vidro
viejo: s. m. e a. vello
viga: s. f. trabe, viga
villa: 1 s. f. vila 2 (la.): s. f. villa (mansión rural romana) (p. villae)
vino: s. m. viño
virola: s. f. virola
visibilidad: s. f. visibilidade
vivienda: s. f. vivenda
volumen: s. m. volume
voluminoso a. voluminoso
voluta: s. f. voluta
Y
yacer: v. xacer
yacimiento: s. m. xacemento
yelmo: s. m. helmo
yermo: s. m. e a. ermo
yesca: s. f. esca, isca
yeso: s. m. xeso
yunque: s. f. zafra, bigornia; s. m. incre
yuxtaponer: v. xustapoñer, xustapor
yuxtaposición: s. f. xustaposición
yuxtapuesto a. xustaposto
Z
zanja: s. f. gabia; s. m. foxo
zarza: s. f. silva
zig-zag: s. m. zigzag (p. zigzag)
zigurat (ac.): s. m. cigurat (p. cigurats)
zócalo: s. m. zócolo
zorro: s. m. raposo, golpe