UPDOC

A Unidade de Patrimonio Documental e Oral Contemporáneo é un proxecto desenvolto no seo do Departamento de Historia Contemporánea e de América da Universidade de Santiago de Compostela, co obxectivo central de garantir a preservación dunha parte fundamental da nosa memoria. Esta tarefa realízase a través da recollida, conservación e difusión de materiais, tanto documentais como en son, que teñen un destacado valor histórico,

A unidade ten como cerne o arquivo de fontes orais HISTORGA (Historia Oral de Galicia), que é hoxe unha fonoteca con máis de 1.600 entrevistas sobre a historia recente de Galicia. A práctica do traballo de campo fai posible tamén a formación dunha colección de material gráfico e documentos persoais, que van a ser conservados non só por sí mesmos, como noutros moitos proxectos existentes, senón acompañados da memoria oral que os explica. Ademais súmanse a ese servizo os aportes da documentación escrita e bases de datos achegados por moitas das investigacións e proxectos que no pasado e na actualidade se levan a cabo no Departamento de Historia Contemporánea e de América da USC.

Ademáis de garantir a conservación dunha parte fundamental da nosa memoria, a unidade proporciona un respaldo continuado ás actividades de recollida deste patrimonio, coa axuda das modernas tecnoloxías mediante traballos de dixitalización, creación e actualización de bases de datos, así como a súa difusión, cun servizo de consulta estable e unha activa presenza na rede.

Recoller, conservar e difundir son as tres areas de actividade básica que este proxecto contempla: en torno ao patrimonio oral que se ven reunindo no fondo HISTORGA; en torno o patrimonio gráfico ó noso alcance; e en torno ao patrimonio documental do Departamento de Historia Contemporánea.

Ler máis sobre a UPDOC e os seus obxectivos.

O que esta Unidade se convertira nun proxecto real foi posible grazas ao proxecto Patrimonio Documental e Oral Contemporáneo de Galicia, aprobado pola Xunta de Galicia en 2007 e financiado pola Dirección Xeral de I+D+i deste organismo.

O HISTORGA (Arquivo de Historia Oral de Galicia) é unha fonoteca que conta con máis de 1.600 entrevistas sobre temas variados da historia recente de Galicia. Os seus fondos están postos a disposición do investigador nas nosas instalacións, e na páxina web estanse a engadir os datos temáticos, resumos e fragmentos das entrevistas, para que poidan servir como un primeiro achegamento aos fondos do arquivo. Polo momento xa se volcaron as primeiras 400 entrevistas.

Ler máis sobre o HISTORGA e as entrevistas volcadas.

A UPDOC conta cun fondo documental […]

Ler máis sobre o fondo documental da UPDOC.

INFRAESTRUCTURA

Marzo 13th, 2009
Categories: Xeral . Author: updoc . Comments: No Comments

Home | Nado en San Cristobal (Ribadavia) | Tema Principal: Emigración Interior | Descritores: Emigración Interior. Emigración a Europa. Industria | Lugares: San Cristobal / Francia / Inglaterra / Alemania / Vigo | Décadas: 1960, 1970, 1980.

Resumo: Testemuño de un veciño de San Cristobal (Ribadavia) emigrado a diferentes países europeos (Francia, Inglaterra, Alemania), e finalmente a Vigo, onde entrou a traballar na cadea de montaxe de Citroën. A alimentación en Vigo. Aínda que frecuentemente regresa á aldea natal, non ten pensado retornar definitivamente.

“P.- ¿Usted a dónde emigró primero?
R.- Yo emigré a Francia, después fui a Inglaterra, de Inglaterra a Alemania y de Alemania a Vigo. (…)
P.- Cuando se vino para Vigo ¿Por qué eligió Vigo?
R.- Porque hice una solucitud y me vino aprobada, como todo el mundo, y era la única empresa buena que había.”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 13min. | Dispoñibilidade: Audio e transcrición en papel.

Marzo 12th, 2009
Categories: Emigración - Europa, Emigración - Outros, Industria . Author: updoc . Comments: No Comments

Home | Nado en Vila de Rei (Trasmiras) | Tema Principal: Emigración Interior. | Descritores: Emigración Interior. Industria. Alimentación. Vida Cotiá. | Lugares: Vila de Rei / Vigo | Décadas: 1980

Resumo: Veciño de Vila de Rei (Trasmiras) relata como con vinte anos se foi para Vigo animado por un tío que traballaba en Citroën. Entra a traballar na cadea de montaxe, onde o fan fixo (leva dez anos). En principio vivía nunha pensión. Unha vez que casa, alquilan un apartamento en Coruxo. Alimentación en Vigo diferente á alimentación en Vila de Rei. Aínda que frecuentemente regresa á aldea natal, non ten pensado retornar definitivamente.

“P.-Cando te ibas vir pa Vigo, ¿Que pensabas, vir temporalmente ou permanentemente?
R.- Home, según o traballo, según o contrato que me fixeron. Fixéronme primeiro contratos pequenos e despois xa me fixeron fijo.
P.- ¿Por que elexiste Vigo?
R.- Porque é o máis industrial de cerca de Ourense, é a ciudad con máis industria, ademais tiña alá un tío.
P.- ¿Colliche traballo por teu tío?
R.- Sí, por meu tío que estaba traballando na Citroën.”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 16min. | Dispoñibilidade: Audio e transcrición en papel.

Marzo 12th, 2009
Categories: Xeral, Vida Cotiá, Emigración - Outros, Industria . Author: updoc . Comments: No Comments

Home | Nado en Tamallancos (Vilamarín) | Tema Principal: Emigración Interior | Descritores: Emigración Interior. Industria. Alimentación. Vida Cotiá | Lugares: Tamallancos / Vigo | Décadas: 1970, 1980

Resumo: Testemuño dun veciño de Tamallancos (Vilamarín). A súa nenez: escola e traballo na explotación familiar. Aprende o oficio de ferreiro. Xa casado, un amigo que traballa en Barreras anímao a que vaia para Vigo. Deixa a muller e a filla en Tamallancos. Ó ano, lévaas con el (instálanse en San Roque). Sete anos traballando en Barreras como tubeiro. Logo, empeza a traballar en Citroën na cadea de montaxe (leva nove anos). Tocoulle un dos pisos que sortearon os de Citroën: instalouse en Coia. Alimentación en Tamallancos versus alimentación en Vigo. Vacacións: axudarlle a seus pais a recoller a colleita. Desexo de retornar a aldea en canto se xubile.

“P.- ¿Do seu pobo marchou xente para aquí con usted?
R.- Bueno, xa viñeran antes, entre eles o amigo que me trouxo, xa viñera para Vigo antes. Aquilo en poucos anos quedou alí moi pouca xente. Uns foron pra Coruña, uns para Vigo.”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 18min. | Dispoñibilidade: Audio e transcrición en papel.

Marzo 12th, 2009
Categories: Xeral, Vida Cotiá, Emigración - Outros, Industria . Author: updoc . Comments: No Comments

Home | Nado en Ribadavia (Ourense) | Tema Principal: E. Arxentina | Descritores: Emigración Arxentina. Alimentación. | Lugares: Ribadavia / Arxentina / Nigrán | Décadas: 1940, 1950, 1960, 1970.

Resumo: Testemuño dun home nado en Ribadavia. Estudos primarios. Aprende o oficio de mecánico torneiro. Emigra a Arxentina no 1947 onde tiña familiares. Atopa traballo facilmente. Amplía a súa formación e aséntase pola súa conta. Empeza vivindo cunha familia, logo constrúe unha casa. A alimentación en Arxentina. Fácil adaptación: emigrantes moi ben vistos. No 1979, xa retirado, retorna a Galicia instalándose en Nigrán.

“P.- Cuando marchó a Argentina, ¿Por cuánto tiempo pensaba ir?
R.- Pensaba ir por un año, pero después me gustó aquello…y fui pasando, hasta 32 años, vine aquí de vacaciones también varias veces,
P.- ¿Por qué eligió Argentina? ¿Por qué Buenos Aires?
R.- Bueno, porque tenía allí unos tíos.
P.- ¿Cuándo decidió marcharse? ¿En qué fecha fue?
R.- El 16 o el 24 de Mayo de 1947.”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 16min. | Dispoñibilidade: Audio e transcrición en papel.

Marzo 12th, 2009
Categories: Xeral, Emigración - Arxentina . Author: updoc . Comments: No Comments

Home | Nado en A Gudiña (Ourense) | Tema Principal: Emigración Interior | Descritores: Emigración Interior. Industria. | Lugares: A Gudiña / Vigo / Gondomar | Décadas: 1960, 1970, 1980.

Resumo: Veciño de A Gudiña relata como entrou a traballar na planta de Citroën en Vigo no 1974 como electricista. Tiña experiencia, pero seis meses na escola de formación. Contrato fixo. Chegou a encargado do taller de mantemento. Cinco anos vivindo nunha pensión. Casou cunha muller de Gondomar e instaláronse na casa que ela herdou de seus pais. Volve á Gudiña a miúdo, pero non ten pensado retornar definitivamente.

“P.- Usté cando marchou pa aquí pa Vigo por canto tempo pensaba marchar, temporalmente, ou permanentemente…?
R.- No, eu me vin pa Vigo…eu botei a solucitud estando onde estaba traballando, ca empresa onde eu traballaba era contrato temporal, non era contrato… indefinido. Entonces botei a solucitud aquí pa Vigo pa Citroën, porque saliu un anuncio nun periódico decindo, que Citroën España necesitaba profesionais electrecistas para a nova factoría de Orense, que se ia montar unha factoría en Orense, a cual se chegou a montar. Entonces eu vendo aquel anuncio no periódico, pois solicitei pa aiquí, e vin…, entrei nesta fábrica pero crendo que me iba a ir pa, pa de Orense…cousa que despois se retrasou, non se fixo aquela fábrica, e pasaron tres ou cuatro anos, e ó cabo de tres ou cuatro anos aquela fábrica se montou e entonces naquel momento pois…xa non me quixen ir pa Orense.”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 14min. | Dispoñibilidade: Audio e transcrición en papel.

Marzo 12th, 2009
Categories: Emigración - Outros, Industria . Author: updoc . Comments: No Comments

Muller | Nada en Vidán (Santiago) | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Vida Cotiá. Taberna | Lugares: Vidán / A Rocha | Décadas: 1930, 1940, 1950, 1960, 1970.

Resumo: Testemuño dunha veciña de Vidán (Santiago) que dende os doce anos estivo traballando na taberna de seu pai, sobre dita ocupación. Unha vez que casou, rexentou a taberna o matrimonio (puxeron un baile) ata o 1970. Logo, abriron un estanco. A alimentación na súa nenez. Descrición da cociña: vertedoiro de pedra, ausencia de auga corrente, cociña de ferro, campana, cheminea. Os útiles de cociña. Descrición da taberna: mobiliario de madeira. A clientela (obreiros, estudantes e labregos, os días de feira): maioritariamente homes. A sociabilidade na taberna. As consumicións máis habituais: evolución co paso do tempo tamén na forma de servilas. As comidas. Explica a preparación de determinadas bebidas e comidas: sangría, carajillo, sopas borrachas, caldo… Os borrachos. Numerosas anécdotas. No estanco vendían sobre todo picadura.

“P.- E se iban así parexas de, de mozos, así novio e novia…?
R.- Esos viñan…moitos, chicos e chicas…
P.- E se bicaban así en público?
P.- No (…) Daquela non…E nós mismos si por ejemplo vías algunha parexa así…deixábaslle un papel na mesa decíndolle que estuveran correctos e senón…porque á xente non lle gusta…Poñiamoslle un papeliño, ó pasar, deixábasllo na mesa para que nadie se enterara, decíaslle: “por favor, estén correctos, sino váyanse”. Había xente maior que non lle gustaba eso…Me parece que pasara unha vez ou dúas, que pasaran así unha parexa que chejaran e estaban moi ajarrados pero, nos deixabámoslle un papaeliño na mesa e marchaban.”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 45min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 12th, 2009
Categories: Xeral, Vida Cotiá . Author: updoc . Comments: No Comments

Muller | Nada en Vidán (Santiago) | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Vida Cotiá. Taberna. Agricultura. Guerra Civil. Posguerra. Emigración Venezuela. Historia da Muller. Escapados. Franquismo | Lugares: Vidán / A Rocha | Décadas: 1930, 1940, 1950, 1960, 1970.

Resumo: Testemuño dunha veciña de Vidán (Santiago) sobre a súa experiencia na taberna familiar. Dos sete ós once anos foi á escola. Dende os doce anos tivo que axudarlle a seu pai na taberna da Rocha, mentres que a nai e seus irmáns (eran once) seguían na casa de labranza. Casou no 1941 pasando a ocuparse o matrimonio do negocio. No 1946 o marido emigrou a Venezuela. Para evitar faladoras, durante os catro anos e medio que estivo fóra, levou para xunto ela a un tío solteiro. Vendían tabaco, pero nos setenta puxeron un estanco. A cociña: de ferro, cun pozo para sacar a auga. Descrición de un día normal de traballo. As comidas, o xeito de preparalas e os prezos. Condimentos. Menú especial os domingos, que era cando gañaban máis (30-40 pesos de caixa; pola semana: 4-6 pesos). Gardaban a Cuaresma. A clientela (moitos estudantes, obreiros e labregos: os días de feira): maioritariamente homes. Familias: excepcionalmente. Sociedade moi machista: só saían os homes; en caso de ir unha parella, o home decidía o menú dos dous. Estudantes pagaban ó día; obreiros pagaban os sábados. Importante baixón no negocio antes, durante e despois da Guerra Civil. Reunións de obreiros no bar para escoitar pola radio os discursos da Pasionaria, mentres un facía garda fóra por si viña a Garda Civil. Labregos durante a Guerra obrigados a entregar productos para o subministro do exército. O racionamento na posguerra. A miseria. Remedios caseiros. Numerosas anécdotas sobre a súa profesión.

“P.- E os jueves?
R.- E os jueves viñan os da feira. Si, o jueves xa é onde subían os homes e máis as mulleriñas cas vacas que viñan de moi lexos a andar. Pois, xa encarjaban, iban pa riba e pa volta xa contabamos con eles, xa lle facíamos, xa lle facíamos así a comida barata, porque tamén janaban pouco e non podían jastar, e moitas veces inda non podían pajar…, que inda tiñan que quedar a deber para o outro joves se vendían e si non vendían dicían: “Hoxe non vendín, non podo comer”, “Ai, come ijual”. Antes podíaselle fiar á xente. E comían ijual e despois cando vendían pajabanche ó mellor os dous días xuntos.
P.- Entón tíñades diferentes precios? Por exemplo, a esa xente lle facíades un precio especial…?
R.- Si, porque era xente moi corriente. Tampouco non lle poñías…Eles que querían comer un platiño de cousa quente, que tiñan fame, non che exigían…Esta xente da feira habíalle que facer un plato económico, porque non lle daba o choio pa comer…Cunha boliña de pan, e un platiño de carne ou de arroz, ou así…pois, e paréceme que lle cobrábamos seis reás ou dúas pesetas…e xa nos deixaba janancia”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 88 min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 11th, 2009
Categories: Xeral, Guerra Civil, Fuxido, Posguerra, Franquismo, Vida Cotiá, Historia da muller, Emigración - Venezuela, Agricultura . Author: updoc . Comments: No Comments

Muller | Nada en Santiago | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Vida Cotiá. Taberna. Historia da Muller. | Lugares: Camiño Novo | Décadas: 1920, 1930, 1940, 1950, 1960, 1970.

Resumo: Testemuño dunha veciña de Santiago sobre a súa experiencia na casa de comidas familiar. Dependencias: cociña (utensilios), bodega (bocois de 48 olas), patio (xogo da chave). Tamén tiñan unha corte onde criaban porcos. Mobiliario: mostrador, mesas de mármore. Decoración: pintor Villafines. Ó principio vendían tabaco (Macillos). Comidas: almorzo, xantar, merenda, cea. Forma de preparación e de presentación. Adobos e condimentos. Bebidas (diferencia por sexos). A partir dos anos sesenta experimentáronse cambios moi grandes. Clientes: obreiros, estudantes, labregos/as, pescas. Sociabilidade: habitual que clientes levaran guitarra, cantaran, contaran chistes. Rondallas ás mozas. Explica varios remedios caseiros. Numerosas anécdotas da profesión.

“R.-(refírese ás pescas)…xa traían elas, e despois facíamoslla, facíamoslle aquí nós o…cada unha traía unha cousa e despois…
P.- E eso pa que o facían, por que lle salía máis barato, ou…?
R.- Pois mira, eso facíano porque nas casas naqueles tempos non se podía…, como había moitos fillos, e así, non podían comer, si o levaban… E así aquí, traíano, facían o cocido e polo menos elas un día, tamén o estaban traballando e eran as que levaban o, pra casa o xornal e eso…e un día facían unha festiña así…
P.- E eso a elas salíalle máis barato?
R.- Claro, claro! Porque a da jaliña xa non lle costou…”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 81min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 11th, 2009
Categories: Xeral, Vida Cotiá, Historia da muller . Author: updoc . Comments: No Comments

Muller | Nada en Santiago | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Vida Cotiá. Guerra Civil. Taberna. Historia da Muller. Fielato. Emigración Arxentina | Lugares: Camiño Novo | Décadas: 1910, 1920, 1930, 1940, 1950, 1960.

Resumo: Testemuño dunha veciña de Santiago sobre o negocio familiar: unha casa de comidas. Fundada no 1915 cando seu pai, cos cartos traídos de Arxentina, colleu por 500 ptas traspasado o negocio, que modernizou (cambiou mesas e banquetas). Nenez: escola e traballar detrás do mostrador. Cando tiña 13 anos, morre seu pai, polo que debe axudar á súa nai, que se fai cargo do negocio, na cociña. Dificultades para cociñar na cociña de ferro. Descrición dos utensilios de cociña. Pratos que ofrecían: explica a súa preparación e prezos. Formas nas que se abastecían dos ingredientes. O Fielato: explicación, ubicación, numerosas anécdotas. Principais clientes: maioría obreiros; tamén estudantes, labregos/as, pescas. A sociabilidade na taberna. Días de máis traballo: os xoves (Feira en Santa Susana), o día do Apostol e o día da Ascensión. Importante baixón no negocio antes (folgas), durante e despois da Guerra Civil. Numerosas anécdotas sobre a profesión. Rexe o negocio ata os anos sesenta en que se fan cargo seus fillos, ós que segue axudando.

“P.- E a aguardiente tamén viña do Ribeiro, ou…?
R.- Si, esa tamén a traíamos…como xa estaban, andaban encima…pois traíase un bocoi así tamén no medio dos outros…e xa pasabas así se podías…, decindo que era viño e era ajuardiente.
P.- Lojo non se podía pasar?
R.- Pero cobrábanche moito, non sabes?
P.- Pero donde cobraban?
R.- No fielato! Que antes había unhos…o que lle chamaban fielatos. Non vos falou nadie dos fielatos? Pois nas entradas había unhos señores…
P.- Na entrada do pueblo?
R.- No pueblo. Mira, alí ó lado da nosa casa, estuvera o fielato…era un fielato, dúas casas máis arriba, onde hoxe está unha relojería. Alí aquela casa, alí estuvo o fielato. E había unhos guardias e máis un, que lle chamaban o fiel, e era un escribiente: o fiel era o que mandaba e os outros eran, estaban tres ou catro personas… E tiñas que pagar, si entrabas de alí para dentro, ijual por unha botella de viño che cobraban tres perras…Tiñas que pagar (…) Chamábanlle consumos ó fielato. Tódalas cousas que entraban, fora o que fora…Xa che dijo, por unha botella de viño tiñas que pajar un patacón, ou tres perras… E antes, o que máis e o que menos levábaa debaixo do mandil para no pajar ou así. Había unhas señoras que tamén, que vendían cabritos, e levábanos mortos todos arredor debaixo das faldas…ee había veces que andaban atrás delas, e as collían…”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 90min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 11th, 2009
Categories: Xeral, Guerra Civil, Vida Cotiá, Historia da muller, Emigración - Arxentina . Author: updoc . Comments: No Comments

Home | Nado en Guitiriz (Lugo) | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Vida Cotiá. Emigración Venezuela. | Lugares: Guitiriz / Venezuela | Décadas: 1930, 1940, 1950, 1960.

Resumo: Testemuño dun veciño de Guitiriz sobre a alimentación antes, durante e despois da súa emigración a Venezuela. As comidas cotiás, os horarios e os modais á mesa en Galicia. A influencia da relixión na alimentación. Os Banquetes Fúnebres: pan, viño, queixo para os asistentes; comida para os máis achegados. A conservación dos alimentos. Viaxe en barco dende o porto da Coruña ó da Guaira. Pasaxe en terceira crase: 6000ptas. Descrición da vida a bordo durante a travesía: camarotes, alimentación. Comidas, bebidas e horarios en Venezuela: inxeríase máis froita que en Galicia. O asociacionismo na emigración. Reunións en prazas e nas tres casas galegas: Centro Galega, Lar Galega e Amigos de Santiago. Comunicación por carta coa familia. Morriña. Retorno en barco ata Vigo, de alí en tren ata a Coruña.

“P.- La primera pregunta es un poco sobre lo que comías cuando eras pequeño…lo más normal.
R.- Lo más normal era…leche, mucha leche, caldo iii…cosas de cerdo, todo lo que sea relacionado con el cerdo: chorizos, jamón, ee tocino…
P.- ¿Pescado no…?
R.- Pescado si, alguna vez, pero muy pocas…”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 22min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 10th, 2009
Categories: Xeral, Vida Cotiá, Emigración - Venezuela . Author: updoc . Comments: No Comments

Home | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Vida Cotiá. Emigración Arxentina. Posguerra. Contrabando | Lugares: Foz / Arxentina | Décadas: 1930, 1940, 1950.

Resumo: Testemuño dun veciño de Foz sobre a alimentación antes e durante a súa emigración a Arxentina. A comida de diario. Almorzo: sopas de allo, leite fervido con pan, café con leite. Comida: caldo, touciño, ovos. Normalmente comían na cociña sobre a maseira. Bebidas: viño tinto só días de festa, mallas e cando segaban o pan; en Arxentina a diario. Gardábanse sete semanas de Cuaresma ( bacallao, mexillóns); en Arxentina só Venres Santo. Descrición dun día de Romaría. Pola malla comida especial. Non se facían banquetes fúnebres: café-coñac para os que velaban o morto. Setas. Carne de Cabalo. Café.

“P.- ¿Era habitual antes de de marchar vostedes que tomaran café despois das comidas como pode ser hoxe?
R.- No, o único que se tomaba era, despois da Guerra, tomaba…tostábase cebada, ou trigo e…comprábase un paquete de chicoria…e despois mezclábase todo, e ise era o café que se tomaba.
P.- ¿Pero antes da Guerra si se tomaba café?
R.- Antes da Guerra tomábase o café o día da festa nada máis…pero o diario non. E despois da Guerra…foi cando se…o café escaseaba…que era de contrabando, había que era moi caro…entonces e o que non podía compralo, pois que pasaba, era como che decía eu, tostaban eso, a cebada e o trigo, e mezclábano ca achicoria. Pero despois os tempos xa foron mejorando, e despois xa a xente xa empezou a tomar o café, diario (…) a partir máis ou menos do cuarenta e sete cuarenta e oito, máis ou menos.”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 18min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 10th, 2009
Categories: Xeral, Posguerra, Vida Cotiá, Emigración - Arxentina . Author: updoc . Comments: No Comments

Home | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Emigración a Arxentina. Franquismo | Lugares: Foz / Arxentina | Décadas: 1930, 1940, 1950, 1960, 1970, 1980.

Resumo: Testemuño dun veciño de Foz sobre a alimentación antes, durante e despois da súa emigración a Arxentina. A comida de diario na infancia: caldo; touciño; pan de broa; ovos; peixe; marisco (non tan valorado como hoxe). Froita de tempada: non se mercaba. Menú moi monótono. Excepción: os días de festa (sopa de galiña, carne fresca, polo asado, roscón, torta de Mondoñedo); Antroido; Nadal; a malla (callos, guiso con moita carne). Bebidas: a diario, auga; domingos, ocasións especiais: viño tinto; as mulleres: ponche, anís, viño de xerez; os homes: coñac; nenos: xa había refrescos. Cada un o seu sitio na mesa. Homes, mulleres e nenos, o mesmo menú. Excepción: a dieta das mulleres que acababan de dar a luz (caldo de galiña, chocolate con leite, pan de trigo, viño doce, durante un mes). Defunto: café e copa para os que velaban o morto; cesta con doces, chocolate, pan para os cregos; os ricos daban boliño de pan e onza de chocolate ós rapaces. Ovos, galiñas, polos, xamóns: vendíanse. Conservación dos alimentos: salgados, afumados, en graxa. Emigra a Arxentina onde tiña un tío. Descrición da viaxe en barco. Durante os 15 días da travesía: comida boa e abundante. O menú e os horarios. A alimentación en Arxentina: cambio moi grande respecto ó que había en Galicia. Dieta a base de carne de tenreira (moi barata), de polo e pasta. Pouco peixe: sobre todo pescada, corbina e besugo. Marisco: moi caro, importado de Chile. Moita froita. Datas sinaladas: comida galega (tendas especializadas na importación de productos galegos). Non se gardaba a vixilia. Bebidas: o mate, café, vermú, “Amargo Obrero”, viño, licores, coñac… A maioría dos bares eran de galegos e asturianos. Normal que as mulleres fosen ás cafeterías. Sociabilidade: Centro Galego e Centro Navarro. Nun primeiro momento notou resentimento dos arxentinos cara os emigrantes: moitos galegos e italianos; tamén rusos, xaponeses. Percibía a censura franquista na correspondencia cos seus familiares. Despois de vinte anos: retorna, instalándose en Foz. Moitos cambios respecto a cando se fora, pero readaptouse sen dificultades mantendo na súa dieta productos arxentinos. Compara a comida galega coa arxentina.

“P.-A dieta de vostede era variada ou era bastante monótona?
R.- Ee…casi, casi sempre igual. O caldo era…eso xa era…non fallaba tódolos días. As outras variaba un pouquiño…Si por ejemplo ó mediodía comía unha tortilla, á noite xa comías un pescado frito…outro día ó mellor comías un guiso de bacalao, ou un guiso de pescado, que se facían moitos guisos tamén, de peixe, ou de pulpo…tamén se facían guisos de pulpo…
P.- ¿E os domingos variaba algo a súa dieta?
R.- Nada, todo igual, sempre igual…Igual que na semana.”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 87min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 10th, 2009
Categories: Xeral, Franquismo, Emigración - Arxentina . Author: updoc . Comments: No Comments

Matrimonio | Nados en Vincios (Gondomar) / San Miguel de Tabagón (O Rosal) | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Vida Cotiá. Agricultura. | Lugares: San Miguel de Tabagón / Vincios / Bueu | Décadas: 1910, 1920, 1930, 1940.

Resumo: Testemuño dun matrimonio sobre a alimentación e a vida cotiá na súa nenez e xuventude. Agricultura non mecanizada: emprego de moita man de obra. A comida dos xornaleiros: a parva, o almorzo, o xantar e a merenda. A malla: comida especial. Descrición do proceso do liño: dende a sembra ó tecido. Bebidas: elaboraban viño e sidra na casa. As mulleres e as tabernas. Viño Sansón, Vino Vial e Quina para os enfermos. Remedios caseiros. Alimentos que non podían tomar as mulleres embarazadas. A dieta das mulleres que daban a luz. Conservación dos alimentos: baño de sal, fresqueira. Os modais na mesa. Todas as noites rezábase o rosario. Os castigos dos pais ós fillos.

“P.- Y después cuando…en tu casa se hilaba
R.- Si. Si sembrábamos el lino. Sembrábamos e íbamos a recogerlo…y después de recogerlo también había que mallarlo…había que mallarlo también. Y primero, se sembraba. Íbamos a quitarle las hierbas malas, cuando estaba maduro, íbamos a arrancarlo, arrancarlo todo, así lo poníamos en molladitas, lo ripábamos…unos hierros así…unos hierros así ras, ras pa sacar la semilla…, se ponía en mollos y se llevaba al río…a ponerlo allí ocho días, ocho o nueve días…
P.- ¿En remojo?
R.- Si porque entonces allí era en donde se curtía…porque…Esto, le hacían en el río un reposo pa que no lo llevara la corriente…y lleno de…piedras encima…Y pasaban ocho días, siete, ocho días…Y se quitaba y en los pastos que no tenían hierba, lo tendíamos todo..Luego se recogía…Lo llevábamos a casa en mollos…y entonces después de eso se mallaba también, se mallaba…Después las mujeres venga a estirarlo pa quitarle todo lo que tenía malo, no quedaba más que la hedra. Después entonces venga las mujeres, se ponía al sol en unas cestas para que estuviera calentito, cuanto más mejor…y se avisaban: “Nieves cando teñas a espadelada avísame”
P.- ¿Qué venían las vecinas entonces?
R.- Si, vecinas, y las familiares…Todas alí a espadelar. Después se hacía de noche una fiesta, cantaban y se le ponían luces allí…Y venían los chicos á espadelada. (…) Y después de esa, aún había que darle otra espadelada. Después de esa otra espadelada,(…) se lo daban a hilar. Después de hilarlo, lo ponían en headas como están as madeixas esas así e había que cocerlo, cocerlo con ceniza de leña de pino y ponerlas a clarear muchas veces, curarlo así…Da mucho trabajo. Allí raro era el vecino que no tuviera lino ¿eh? (..) Y cuando la Guerra, hubo quien hizo de sábanas de lino que tenían, trajes de chaqueta.”
Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 29min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 9th, 2009
Categories: Xeral, Vida Cotiá, Agricultura . Author: updoc . Comments: No Comments

Muller | Nada en Vincios (Gondomar) | Tema Principal: Alimentación | Descritores: Alimentación. Vida Cotiá. Posguerra. Estraperlo. Emigración Uruguai | Lugares: Vincios / Bueu / Cangas / Lalín | Décadas: 1910, 1920, 1930, 1940.

Resumo: Testemuño dunha veciña de Vincios (Gondomar) sobre a alimentación durante a súa nenez e xuventude nunha casa de labradores. As comidas de diario: caldo, peixe (bacallao, sardiñas, xurelos, cazón). As comidas extraordinarias: domingos (cocido), Nadal (cocido, sopa, castañas, noces, roscón), festa (carne de becerro estufada, cocido, arroz con leite). Vodas: comida na casa e roscón. Funerais: comida para os que levaban o defunto. Cociñaban con graxa de porco na lareira. Cocían na casa: pan de fariña de millo e centeo, empanadas. Comían todos da mesma fonte. Culleres de madeira e garfos de ferro. Facían viño, sidra e augardente na casa. Común que os homes tomasen unha copiña de augardente a primeira hora da mañá. A matanza do porco. Formas de conservación de alimentos: salgados, fresqueiras. Antroido: bailes, “corrida del gallo”, filloas, orellas. Seus irmáns emigraron a Montevideo para evitar ser recrutados para a Guerra de África. Envío de remesas. A posguerra: o estraperlo do pan.

“P.- Y…¿Y recuerda siempre haber comido con tenedor?
R.- Yo acuerdo comer con cuchara de madera y aún me gusta hoy comer con cuchara de madera…Y me acuerdo a comer con tenedor de hierro, que eran de hierro, eso si. (…)
P.-¿Y la cocina como era?
R.- La cocina, lareira Una lareira así, así de grande y cocinabas allí. Allí estaba la puerta del horno ya para meter para allí. Otras veces que hacía mucho frío, hacíamos una fojeira no suelo, que el suelo era también así losas de piedra y así…hacíamos a fogueira no…e nos sentábamos allí…”

Difusión: Aberta. Restrinxida a difusión de datos persoais | Duración da entrevista: 44min. | Dispoñibilidade: Audio.

Marzo 9th, 2009
Categories: Xeral, Posguerra, Vida Cotiá, Emigración - Uruguai . Author: updoc . Comments: No Comments